به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سیل های اخیر در استان های مختلف یادآور این نکته بود که ما در حوزه دفاع غیرنظامی نیازمند هماهنگی ها و سرمایه گذاری های وسیعتری هستیم. بحث های زیادی در خصوص مشکلات پیشبینی و پیشگیری آسیب های ناشی از حوادث طبیعی مطرح شده ولی  اکنون در این مرحله، ما با مشکلات مدیریت و هماهنگی امداد رسانی روبرو هستیم که این امر بار دیگر تاکیدی است بر لزوم توجه به بالا بردن توان دفاع غیر نظامی کشور.

بالگرد سیل لرستانطی روزهای اخیر برادران نیروهای مسلح فداکاری های زیادی انجام دادند و این موضوع از دید مردم هم پنهان نماند. ولی حضور کمرنگ سازمان مدیریت بحران، نشانگر نبود یک قوه عاقله برای هماهنگی امدادرسانی ها بود. نبود بازوی اجرایی و عملیاتی قوی و بودجه ناچیز سازمان مدیریت بحران، حکایت از بی توجه دولتی ها و مجلسی ها به دفاع غیر نظامی کشور دارد. طی سال های اخیر، ما افتخارات زیادی در حوزه دفاعی داشته ایم ولی متاسفانه به دفاع غیرنظامی کشور توجه لازم نشده و از همین روست که اکنون شاهد حضور هماهنگ و منسجم نهادهای تخصصی امدادرسانی نیستیم.

نبود یک قوه عاقله امدارسانی، به کاهش مسئولیت پذیری سازمانی می انجامد و در نبود برخوردهای کارشناسانه، اقدامات خلق الساعه افزایش می یابد. گوشه و کنایه های حسن روحانی و سردار جعفری در خصوص انفجارهایی که سپاه انجام داد، حاکی از نبود این برخورد کارشناسانه در امر امدادرسانی است. ادامه اظهارنظرهای ضد و نقیض مسئولان در خصوص وضعیت سیل زدگان و حتی مثبت قلمداد کردن سیل های اخیر، تنها نمکی است بر زخم آسیب دیدگان.

آقای روحانی در طی دوران ریاست جمهوری خود بارها اهمیت شفافیت و پاسخگوئی دولت در اداره امور کشور را تاکید نموده و در واقع یکی از شعارهای انتخاباتی ایشان این بود که "اولین شرط دولت شایسته و کارآمد در کنار شفافیت، پاسخگویی است؛ دولت باید ضمن شفافیت در همه امور به مردم پاسخگو باشد." انتظار این است که درکنار شفافیت و پاسخگوئی، شاهد مسئولیت پذیری سازمان های مربوطه در قبال اشتباهاتی باشیم که در مسیر پیشگیری از خسارات و امدادرسانی به سیل زدگان پیش آمده.

نباید فراموش کرد که یکی از دلایل بی توجهی مردم به هشدارها، بی اعتمادی مردم به مراجع رسمی است که خود، نشان از فرسایش سرمایه اجتماعی دارد. در روزها و ماه های آتی، مسئولیت پذیری نهادهای مربوطه درخصوص اشتباهات رخ داده و شفافیت درخصوص مشکلات زیرساختی کشور، باعث ایجاد اعتماد و ترمیم سرمایه اجتماعی خواهد شد.

رضا اردکانیان   تاجراندر این میان، اما به رغم بارها تاکید بر ضرورت برنامه ریزی نظام شفافیت اطلاعات، عملکرد اعضای کابینه بعضا با عدم شفافیت و پاسخگوئی همراه بوده است. برای مثال وضعیت اطلاع رسانی به سیل زدگان موضوعی است که باید با هماهنگی های بیشتری صورت می گرفت. در روزهای گذشته رضا اردکانیان، وزیر نیرو گفت اخطاری که سازمان هواشناسی روز 25 اسفندماه به وزارت نیرو داده ادبیاتش ادبیات هشدار سیل نیست و تنها پیش بینی سیل است. واقعیت این است که بازی با کلماتی چون "هشدار" و "پیش بینی" و تلاش برای توجیه کم کاری ها، درد شهروندانی که عزیران خود را از دست داده اند را درمان نمی کند و تنها به فرسایش بیشتر سرمایه اجتماعی می انجامد.

افزون برآن، سازمان هواشناسی در همه اخطاریه ها و اطلاعیه های خود از چنین ادبیاتی برای هشدار ها و پیش بینی ها استفاده می کند که یک نمونه آن همان اخطاریه 25 اسفند ماه در زمینه وقوع سیل و طغیان رودخانه ها در چندین استان کشور و توصیه در جهت اخذ تمهیدات لازم برای جلوگیری از خسارات احتمالی بود.   

سیل نوروز 1398   تاجراننظام نامه مدیریت سیلاب در وزارت نیرو به وضوح بیانگوی مسئولیت دفاتر و قسمت های مربوط به وقوع چنین حوادثی از زمان صدور پیش آگاهی تا پایان رخداد سیل در کشوراست.  در این نظام نامه بر اهمیت ارتباط با سازمان هواشناسی و موسسات دیگر برای ارزیابی، تجهیز و تقویت شبکه پایش، پیش بینی و هشدار به منظور پیش آگاهی های لازم در زمینه موقعیت و زمان بارش و سیل و اعلام به واحد های استانی و سایر دفاتر مربوطه نیز تاکید شده است.  با وجود دست اندرکاری سازمان ها، ادارات و دفاتر متعدد در مدیریت منابع و رویاروئی با بحران ها، دست آخر، وظیفه برقراری سیستم هشدار و صدور اخطاریه برای تخلیه مناطقی که در خطر سیل قرار دارند برعهده وزارت نیرو است، و لازم به ذکراست که به غیر از سازمان هواشناسی کشور، سایر ادارات و دفاتر مسئول در این زمینه وابسته به وزارت نیرو می باشند. 

مسئولیت پذیری   تاجرانشکی نیست که توجه به هشدار ها و پیش آگاهی ها در زمان بحران می تواند از میزان خسارات به ویژه خسارات جانی بکاهد، اما چنین امری منوط به قبول و ایفای وظیفه به موقع مسئولین مربوطه است. در زمینه  وقوع سیل اخیر، وزیر نیرو در جلسه شورای هماهنگی مدیریت بحران استان مازندران گفت «پدیده تغییر اقلیم در حال تحمیل شدن به کشور ما است و پس از گذار از سال های خشک شدید بلافاصله ترسالی های شدید رخ می دهد»، و به این ترتیب از مسئولیت هرگونه پیش اقدامی توسط وزات خانه خود شانه خالی نمود.  کارشناسان اقلیمی، اما با رد چنین فرضیه ای و شایعات دیگری مبنی بر پایان دوره سی ساله خشکسالی در کشور، بر این باورند که این میزان بارندگی موقتی بوده و در آینده باز کاهش پیدا خواهد کرد. 

انداختن تقصیر به گردن تغییرات اقلیمی و اشتباهات ساختاری گذشته کار آسانی است، اما مسئولیت پذیری، پاسخگوئی و تلاش برای جبران اشتباهات به کجا می رود؟  خواسته یا ناخواسته، تغییرات اقلیمی باعث ایجاد پدیده هائی درکشور خواهند شد، اما آنچه مهم است اتخاذ سیاست ها و راه حل های صحیح و علمی برای جلوگیری و کاهش تبعات سوء آن ها توسط مسئولین و مدیران کشور و قبول مسئولیت و پاسخگوئی دستگاه های مربوطه و همکاری و هماهنگی آن ها در مقابله با بحران است. نهایتا این مسئولین دولتی هستند که باید پاسخگوی خسارات مالی و جانی شهروندان باشند نه تغییرات اقلیمی.    

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: