به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

استقلال یکی از شعارهای اصلی انقلاب اسلامی بوده و طی چل سال گذشته هم شاید بیشترین دستاور ما، تحقیق این شعار بوده. چالش ما در پیگیری آرمان استقلال خواهی این بوده که در بسیاری از موارد، این مفهوم را با بی نیازی از دیگر کشورها و حتی در انزوا تعریف کرده ایم و این امر نتایج ناگواری برای نظام و ملت داشته است. این نوع نگاه در تعامل ما سازمان های بین المللی و بد بینی به سازوکار های جامعه جهانی مود پیدا کرده است. مثال های بی شماری از این بدبینی می توان زد. مخالفت هایی که در ماه های اخیر بر سر پیوستن ایران به FATF شده و نبود عملگرایی و بی توجهی کامل به عواقب فاجعه بار این مخالفت ها، نمونه بارزی است از تعبیر انزواگرایانه از استقلال. از این مثال ها بسیار است ولی در این نوشتار می خواهیم به مورد توافق پاریس اشاره کنیم که با توجه به غیرسیاسی بودن آن، مورد مناسب تری را برای طرح بحث استقلال و تعامل سازنده با جامعه بین الملل فراهم می کند.

توافق نامه تغییرات اقلیمی پاریس در کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد مورد تائید اولیه کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس، از جمله کشورمان، قرار گرفت.  بر طبق این توافق کشورهای عضو باید انتشار گازهای گلخانه ای که منجر به افزایش دمای کره زمین می شود را کاهش دهند.  پس از تصویب لایحه الحاق ایران به این توافق نامه در مجلس و ارجاع آن به شورای نگهبان برای تائید، آن شورا توافق نامه را به دلیل وجود ابهاماتی در مورد فرایند بررسی این توافق نامه به مجلس بازگرداند، و هنوز پس از گذشت 3 سال این توافق نامه به تصویب نرسیده است. 

تغییرات اقلیمی   تاجرانبه رغم باور بسیاری از کارشناسان زیست محیطی و اقلیمی که پیوستن ایران به این توافق امری بسیار منطقی است و تغییرات اقلیمی یک رویداد قطعی است، بار دیگر دلواپسان و انزواطلبان، این موضوع تخصصی را به موضوعات دیگری تعبیر و تبدیل کرده اند.  یکی از واقعیت های علمی که مخالفین با این توافق و آنان که در گیر مسائل جناحی و سیاسی هستند نمی خواهند قبول کنند این است که حتی خارج از توافق پاریس، رعایت مفاد این توافقنامه به نفع سلامت اقلیمی و زیست محیطی کشور خواهد بود. مخالفان، اما با فضا سازی های رسانه ای در تلاش بوده اند تا ثابت کنند این توافق برای ایران بی فایده و موجب ایجاد محدودیت های بسیاری خواهد بود.

سال گذشته، عیسی کلانتری با تاکید بر اینکه توافقنامه پاریس دستاورد بزرگی برای کشور ما محسوب می‌شود گفت شورای نگهبان این موافقتنامه را برگردانده و اشکالاتی به آن وارد کرده است ، اما  گروه بین‌الملل سازمان حفاظت محیط زیست این موافقنامه را مورد بررسی کافی قرار داده و از نظر سازمان ، کشورما هیچ مشکلی برای اجرای تعهدات خود در زمینه کاهش چهار درصدی گازهای گلخانه‌ای ندارد. پیش از آن نیز محمد مجابی معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست، تصویب این لایحه را نشانی از درایت مجلس دهم عنوان کرده بود و آن را باعث ارتقای جایگاه ایران خوانده بود.  افزون بر آن، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست نیز سیاست سازمان خود را «الحاق هوشمندانه» به توافق پاریس خواند.  به گفته مسعود تجریشی، ایران تولید کننده گازهای گلخانه ای است و هنر دولت در این است که این تفاهم نامه را به فرصت تبدیل کند، چون توافقنامه پاریس یک فرصت برای صنعت کشور ما به حساب می آید.   

تغییرات اقلیمی  تاجراناز طرف دیگر، جبهه گیرانی که همچنان بر مخالفت های خود برای کاهش اهمیت تلاش های کشورمان در مشارکت با توافق نامه های بین المللی ادامه می دهند، می گویند اجرای توافق نامه پاریس برصنایع اشتغالزای کشور تاثیر منفی دارد.  با این که موضوع توافق پاریس با چند مورد از سیاست های ابلاغی زیست محیطی مقام رهبری، مانند پایش و کنترل منابع آلاینده، مدیریت تغییرات اقلیمی و گسترش اقتصاد سبز همخوانی دارد، مخالفان این توافق همچنان مصرند که اجرای این موافقت نامه برای کاهش گازهای گلخانه ای با سیاست های کلی نظام در مسیر توسعه اقتصادی، به ویژه در بهره گیری از منابع نفت و گاز کشور مغایرت دارد.  بهانه های دیگری که از سوی مخالفان مطرح می شود محدودیت ها و تهدیدات سیاسی و اقتصادی برای کشور، و بار مالی سنگین بر ایران است. 

حقیقت این گونه مخالفت ها را، اما باید در همان جائی جست و جو کرد که مخالفت های پیوستن به FATF و دلواپسی های تعامل با سازمان های بین المللی وجود دارد، که به رغم نظرات کارشناسانه و توجیهات علمی متخصصین زیست محیطی از تاثیرات سوء افزایش گرمایش زمین و نیاز به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و هزاران اقدام اساسی دیگر برای بهبود محیط زیست، همچنان با شدت ادامه دارد.  خانم ابتکار، رئیس سابق سازمان حفاظت محیط زیست توافق پاریس را همخوان با مبانی زیست محیطی کشور و سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف مقام رهبری برای کاهش شدت انرژی می داند و بر این باور است که همراهی با این توافق به نفع ایران خواهد بود، حال آن که یاسر جبرائیلی، کارشناس اقتصاد سیاسی آن را یک موافقتنامه کاملا تهدید زا برای اقتصاد و صنعت کشور می داند و می گوید نباید اجازه داد یک برجام اقتصادی دیگر تحت عنوان محیط زیست به کشور تحمیل شود!  

تغییرات اقلیمی   تاجرانتوافق پاریس اولین یا تنها باری نیست که نگرانی های سیاسی و جناحی در قالب مخالفت با پیوستن به یک معاهده بین المللی بروز می کند. سال ها است که کشورمان در مواجهه با تعاملات بین المللی پیراهن تردید و نا اطمینانی بر تن داشته و ترجیح داده در پس پرده انزوا و تحت نام استقلال الحاق به چنین معاهداتی را معلق باقی گذارد. هنگامی که توافق هسته ای پس از سال ها مذاکره نهایتا به نتیجه رسید، دلواپسان به تحقیر دست آوردهای اقتصادی برجام پرداختند و متاسفانه راه بدیلی هم جز انزوای بیشتر و تقابل عمیق تر ارائه نداده و نمی دهند. نمونه دیگر، الحاق به FATF است که هنوز کشور با حاشیه ها برای تصویب آن دست به گریبان است و باز هم دلواپسان، مطامع شخصی و گروهی خود را پشت دلسوزی از منافع ملی پنهان می کنند. آیا به راستی ما فکر می کنیم که به عوض تعامل سازنده با دنیا باید همیشه نگران باشیم که دنیا می خواهد سر ما کلاه بگذارد یا استقلال ما را از ما بگیرد؟

شکی نیست که حفظ استقلال و منافع ملی در اولویت اهداف سیاسی کشور است، اما مشارکت در جامعه جهانی و ایفای مسئولیت های بین المللی در قالب کنوانسیون ها و معاهدات جهانی نیز متضمن اجرای اهداف توسعه پایدار برای کشور است و تعاملات گسترده تر و هوشمندانه تر با نهادهای بین المللی، به هیچ وجه به معنی پذیرش نظام سلطه نیست.    

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: