به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

تنوع سازی در عالم اقتصاد یکی از اهدافی است که هیچ متخصص و کارشناسی با آن مخالف نیست. اما تنها با حرف و بدون حمایت عملی نمی توان در این زمینه کاری از پیش برود. اخیراً من سعی کرده ام درباره موانع و فرصت های صنایع و بخش هایی از اقتصاد کشور بنویسم که از ظرفیت های مناسبی برخوردارند و می توانند جایگزین مناسبی برای صادرات نفتی و درآمدهایی باشند که در پی تحریم ها با مشکل روبرو شده اند. صنایع بسیاری در کشور وجود دارند که از ظرفیت های رشد بالایی برخوردارند، ولی این ظرفیتها به علت وجود موانع داخلی تحقق نیافته است. در ضمن برخی بخش ها، همچون صنعت خودروسازی، روندی رو به افول داشته اند که البته با تلاش های پیگری می توان این روند را متوقف کرد. اما در این میان صنایعی هم وجود دارند که در حال رشدند ولی به علت نبود خریداران خارجی با مشکل تقاضا روبرو هستند. صنعت سیمان ایران جزء این دسته از صنایع است. سوال اینجاست که با توجه به عدم تعادل عرضه و تقاضا، چه روشی را در قبال این صنایع باید پیش گرفت؟

بیشتر برآوردها حاکی از رشد صنعت سیمان کشور است. سال گذشته ما بیش از ۷۰ میلیون تن سیمان تولید کردیم و انتظار می رود این رقم سال آینده به ۷۵ میلیون تن و تا سال ۱۳۹۴ به ۱۱۰ میلیون تن برسد.  صادرات سیمان ایران هم در سال ۱۳۹۱ سی درصد نسبت به سال قبل رشد داشت. انتظار می رود ما امسال ۱۸ تا ۲۰ میلیون تن سیمان صادر کنیم و از آمریکا، به عنوان سومین صادرکننده سیمان، پیشی بگیریم. 

اما نباید فراموش کرد که این آمار منعکس کننده روند رو به کاهش خریداران سیمان صادراتی ایران نیست. متاسفانه ما در حال از دست دادن برخی از مشتریان مهم صنعت سیمان کشور هستیم. در خرداد ماه مقام های عراقی اعلام کرد بعد از دهم تیر ماه امسال واردات سیمان ایران را متوقف خواهند کرد.  کشور عراق در پی گسترش صنعت سیمان است و در این راستا می خواهد با توقف واردات سیمان ایران، از تولیدات داخلی خود حمایت کند. به گفته صادق سواعدی، نایب رئیس اتحادیه صادرکنندگان سیمان خوزستان، مقام های عراقی اظهار کرده اند که عوامل سیاسی و امنیتی نیز از جمله دلایل توقف واردات سیمان ایران است.  ما سال گذشته ۱۶ و نیم میلیون تن سیمان به ۲۴ کشور صادر کردیم. این در حالی بود که عراق با واردات روزانه ۲۰ تا ۳۰ هزار تن سیمان از ایران، نیمی از این رقم را به خود اختصاص می داد. علاوه بر عراق، جمهوری ترکمنستان هم اعلام کرده که خواستار توقف صادرات سیمان ایران است. کشور ترکمنستان با سهم ۷ درصدی از صادرات سیمان ایران، سومین وارد کننده این محصول از کشور ماست.

برای حفظ میزان تولید کنونی سیمان و گسترش این صنعت، ما نیازمند یافتن مشتریان جدید هستیم. البته بدیهی است که وجود تحریم های بین المللی این کار را دشوار می کند، اما شاید چالش بزرگتر، به تیرگی گرائیدن روابط ایران با کشورهای منطقه باشد.  باید توجه داشت که هزینه حمل و نقل سیمان بالاست و به همین علت این محصول تنها به مناطق نزدیک به کشور قابل انتقال است. از این رو تاثیر وضعیت منطقه ای بر صادرات سیمان را نباید دستکم گرفت. هم اکنون بحران سوریه باعث تنش در روابط منطقه ای شده و یافتن مشتریان جدید در همسایگی کشور را با مشکل روبرو کرده است.

این وضعیت ممکن است تاثیرات درازمدتی بر صنعت سیمان کشور داشته باشد. در همین حال تقاضای داخلی برای سیمان هم در حال کاهش است و همکنون کمتر از تولید داخلی این محصول است. باید گفت بدون وجود خریداران خارجی که جایگزین کشورهای عراق و ترکمنستان شوند، صنعت سیمان با مازاد تولید روبرو خواهد شد. این امر باعث ارزان شدن قیمت سیمان می شود و درآمد این بخش را کاهش می دهد. چنین وضعیتی نهایتا به ضرردهی کارخانه های سیمان کشور خواهد انجامد. اما نباید فراموش کرد که کاهش مازاد تولید سیمان نیز خالی از مشکل نیست. واقعیت این است که اگر تولید سیمان را به طور هدفمند پائین بیاوریم تا مازاد تولید این بخش را کاهش دهیم، در درازمدت به صنعت سیمان آسیب رسانده ایم. این اقدام صنعت سیمان را به جایی خواهد برد که حتی پس از رفع تحریم ها و جذب مشتریان کافی هم راهی برای بازگرداندن ظرفیت بالای تولید وجود نخواهد داشت.

چالش های موجود در صنعت سیمان کشور نشانگر خطر تکیه بر تعداد محدود و معدودی از کالاهای صادراتی است. زمانی که مشتریان خارجی را از دست بدهیم، بسیار دشوار خواهد بود که مشتریان و شرکای تجاری جدیدی پیدا کنیم. حتی صنایعی که با وجود تحریم ها گسترش یافته اند نیز از این خطر در امان نیستند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: