به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

(عنوان این نوشتار از مقاله حسین عبده تبریزی گرفته شده. هرچند از نگارش مقاله دکتر عبده تبریزی پنج سال می گذرد، ولی توصیه های ایشان همچنان مرتبط با مباحث امروز در حوزه صندوق های بازنشستگی است)  

وضعیت صندوق های بازنشستگی یکی از اصلی ترین ابرچالش های اقتصادی کشور است که حل آن، مستلزم اتخاد تصمیمات کلان و دشوار است. علی ربیعی در مراسم معارفه وزیر جدید تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت بحران صندوق های بازنشستگی، یکی از مهمترین چالش های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است چراکه ما با 17 صندوق بازنشستگی طرف هستیم که با مشکلات خاص خود مواجه هستند. ربیعی تاکید کرد که اگر ما اصلاحات دردناک را در صندوق‌های بازنشستگی انجام ندهیم نظام با خطر مواجه می‌شود.

صندوق بازنشستگی جهانگیری تاجرانحدود 80 درصد از منابع صندوق بازنشستگی کشور وابسته به بودجه دولت است و وضعیت در صندوق نیروهای مسلح وخیم تر نیز هست، زیرا همانطور که اسحاق جهانگیری، معاون رئیس جمهوری گفته، تا ۱۰۰ درصد از هزینه‌های این صندوق، از طریق بودجه دولت تامین می‌شود. پیشتر رسول خضری، نماینده مردم پیرانشهر و سردشت در مجلس شورای اسلامی گفته بود که در حال حاضر در کشور 20 صندوق بازنشستگی داریم که تعداد 18 صندوق آن ورشکسته هستند. وی ادامه داد: صندوق بازنشستگی کشوری از دولت کمک می گیرد و نسبت واریز کنندگان به مستمری بگیران صندوق تامین اجتماعی متعادل نیست.

بخشی از مشکل صندوق های بازنشستگی به کاهش تعداد واریزکنندگان باز می گردد که آن هم ناشی از کاهش نرخ رشد جمعیت و نیز پائین بودن سن بازنشستگی است. پیشتر محمود اسلامیان، مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری، با انتقاد از نظام فعلی بازنشستگی در کشور، خواستار استفاده از تجارب بین الملی و توجه ویژه به موفقیت‌های کشورهای پیشرو در اصلاح نظام بازنشستگی شده بود. اسلامیان گفته بود کاهش سن بازنشستگان به ۵۱.۵ سال، یکی از چالش های پیش روی می باشد. این سن با سن امید به زندگی در ایران که ۷۶ سال است اختلاف زیادی دارد و این چالشی است که متوجه عمده صندوق های بازنشستگی در کشور است و تنها شامل صندوق بازنشستگی کشوری نمی شود.

علاوه بر کاهش تعداد واریز کننده، مسئله قوانین و مقررات هزینه بر برای صندوق های بازنشستگی را نیز نمی توان دست کم گرفت. به گفته محمد اسلامیان، این مقررات بار مالی بسیار بالایی را طی چهار دهه گذشته بدون بررسی کارشناسی تحمیل کرده است. در واقع ۲۸ مورد از این قوانین، ۴۲ هزار میلیارد تومان بار مالی به قیمت روز به صندوق بازنشستگی کشوری تحمیل کرده است.

صندوق ذخیره فرهنگیان تاجرانعلاوه بر مشکلات ساختاری که به کاهش درآمدهای صندوق های بازنشستگی می انجامد، مسئله فساد را نیز که به طور مستقیم برخی از صندوق ها را هدف قرار داده نمی توان نادیده گرفت. بیش از دو سال از رسانه‌ای شدن پرونده فساد صندوق ذخیره فرهنگیان می‌گذرد. در آن زمان حسین مقصودی، سخنگوی فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی اعلام کرده بود که شخص مدیرعامل صندوق ذخیره، این فساد را قبول داشته و مبلغ آن را 3 هزار و 500 میلیارد تومان عنوان نموده است. این در حالی است که چند ماه بعد، جبار کوچکی نژاد، نماینده مردم رشت در مجلس، از 15 هزار میلیارد تومان تخلف در صندوق ذخیره فرهنگیان خبر داد. به گفته آقای کوچکی نژاد، تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان از لحاظ حجم فساد، انحرافات و تخلفات موجود به یکی از بزرگترین تحقیق و تفحص‌های تاریخ کشور تبدیل شده است.

سال گذشته بود که مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی از احتمال ورشکستگی سازمان تأمین اجتماعی در یک دهه آینده و بروز ناآرامی پس از این اتفاق هشدار داد و اعلام کرد که بحران این ورشکستگی به قدری است که دولت نیز توان مداخله را نخواهد داشت. بر اساس این گزارش، گستردگی پوشش جغرافیایی و تنوع اقشار تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی به میزانی است که ورشکستگی این سازمان می‌تواند زمینه ناآرامی‌های اقتصادی و اجتماعی گسترده در کشور را پدید آورد.

مطابق محاسبات دنیای اقتصاد، صندوق بازنشستگی کشوری، به تنهایی تا ابتدای آبان ماه، ۱۰ درصد بودجه جاری دولت را به خود اختصاص داده. طی سال های اخیر، کمک های دولت به صندوق های بازنشستگی در حال افزایش بوده و به گفته وحید شقاقی، در سال  1395 و 1396 بین 30 تا 35  درصد کمک دولت به صندوق‌ها افزایش یافته. متاسفانه روزمرگی و اتخاد سیاستهای خلق الساعه اقتصادی مانع از توجه جدی به ابرچالش های اقتصادی شده. آسیب هایی که بحران صندوق های بازنشستگی به اقتصاد وارد می کند زیرساختی است و اگر وضعیت به همین شکل پیش رود، در کمتر از هشت سال، دولت باید بیش از نیمی از بودجه را صرف ورودی های صندوق بازنشستگی کند که این امر، اعتباربخشی به حوزه های زیرساختی را بیش از پیش با مشکل روبرو خواهد کرد.

عبده تبریزی تاجران صندوق های بازنشستگیهمان فساد و سوء مدیریتی که نظام بانکی را با بحران روبرو کرده، مشکل صندوق های بازنشستگی را به یک ابرچالش تبدیل نموده است. صندوق بازنشستگی نهادهای مالی هستند که مسئولیت اداره و گردش پول از شاغلان به بازنشستگان را بر عهده دارند. فراهم نشدن شرایط سرمایه گذاری، بکارگماری مدیران نالایق و یکه تازی خصولتی ها باعث شد که تعادل دخل و خرج صندوق ها از میان برود. پنج سال پیش بود که حسین عبده تبریزی در مقاله بمب ساعتی صندوق های بازنشستگی، یادآور شده بود که پول صندوق های بازنشستگی، پول ديگران و پول مردم است و پول دولت نيست که هرگونه که بخواهد آن را به مصرف برساند و نگران آينده صندوق ها نباشد. اما متاسفانه دولت و مجلس این یادآوری ساده را هنوز ننیوشیده اند و گویی هنوز صدای تک تک این بمب ساعتی را نمی شنوند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: