به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

همتی تاجران روسیهخروج آمریکا از برجام آغاز زمزمه های جایگزینی دلار با ارز دیگری برای مبادلات تجاری بود و در همین راستا برخی راهکار غلبه بر دشواری های بازار سرمایه برای کشورهائی چون ایران، ترکیه، روسیه و چین را معرفی ارز جایگزین و انجام مبادلات دوجانبه بر اساس پول ملی دانستند. در همین حال، به دنبال سفر اخیر رئیس بانک مرکزی به روسیه و ملاقات با همتای روسی خود، عبدالناصرهمتی به مذاکرات سازنده طرفین برای توسعه روابط پولی و مالی و تجارت بین اشاره کرد و اظهار داشت که موضوع مبادله بر اساس پولهای ملی دو کشور یکی از محورهای مهم کاری تهران و مسکو خواهد بود.

شهریور گذشته، در مجمع اقتصادی شرق که در شهر ولادی وستک روسیه برگزار شد، مقام های روسی از تمایل برای پایان سلطه دلار بر مبادلات تجاری بین المللی سخن گفتند. اردوغان، رئیس جمهور ترکیه نیز در همسوئی با سلطه دلار برای مبادلات بازرگانی بین المللی گفته است در نظر دارد تا دلار را در مبادلات تجاری با ایران و چین حذف کرده و به جای آن از ارزهای ملی استفاده کند و در همین رابطه با مسکو نیز در حال مذاکره است.

به گفته کریل دیمتریوف، رئیس صندوق سرمایه گذاری مستقیم روسیه، به زودی قراردادهای روسیه و چین با ارزهای ملی اجرا خواهد شد.  دیمتریوف می افزاید یکی از موافقتنامه ها با بانک توسعه چین به مبلغ 10 میلیارد دلار است که ارز مبادلاتی آن یوان خواهد بود. کشور هند نیز در ادامه مبادلات نفتی خود با ایران به جای دلار از روپیه استفاده خواهد نمود.   

جایگزینی دلار  تاجرانآیا به راستی زمان جایگزینی دلار در مبادلات بین المللی تجاری فرا رسیده است؟  چندی پیش، یحیی آل اسحاق اعلام نمود ایران و عراق رابطه دلاری با یکدیگر ندارند و مبادلات تجاری بر اساس ریال یا دینار است.  آل اسحاق همچنین افزود که حجم مبادلات اقتصادی ایران و عراق سالانه 12 میلیارد دلار است که قرار شده در سال جاری به 20 میلیارد دلار افزایش یابد.  جالب اینجاست که آقای آل اسحاق مبلغ مبادلات تجاری را که با دینار یا ریال انجام می شود به دلار اعلام کردند.

حضور گسترده دلار در بازارهای جهانی و وجود زیرساختها برای استفاده از این واحد پولی در تراکنش های بین  المللی ، انجام معاملات بدون دلار را مشکل می کند. شمار بالای مبادلات دلاری در بازار های بین المللی، استفاده از ارزش این ارز را آنچنان رایج ساخته که طبیعتا به عنوان مبنائی برای ارزیابی همه تراکنش ها استفاده می شود.  افزون برآن، محدودیت هایی که در تبدیل ارز هایی همچون روبل وجود دارد و مشکلاتی که این امر برای متنوع سازی تجاری ایجاد میکند را نیز نباید نادیده گرفت. این مشکل در رابطه با ارزی همچون دینار عراق هم وجود دارد و در دست داشتن این ارز، ما را به گونه ای دوجانبه محدود به واسطه های عراقی می کند، یک بار برای تجارت با عراق و بار دیگر برای تبدیل دینار به یورو یا دلار.

جار و جنجال هایی که در رابطه با FATF در جریان بوده و هست نشان از مشکلات عمیق نظام بانکی ما دارد که ساده ترین مسائل مربوط به نقل و انتقال پول به امنیت ملی گره می خورد. به گفته آل اسحاق، ما همچنان برای انتقال پول بین ایران و عراق از طریق بانکها با محدودیت روبرو هستیم. اظهارات اخیر عابد عبدالمهدی، نخست وزیر جدید عراق هم که چندان تفاوتی با سلف خود نداشته و به نظر می رسد که اگر مبادله دیناری فراگیر شود، دست بالا را عراق خواهد داشت.

مشکلاتی از این قبیل در مبادلات تجاری با روسیه نیز وجود دارند. به گفته علی دهقانی، کارشناس اقتصادی، در سال 2017 بیش از 35 درصد از مراودات روسیه با ارزهای ملی صورت گرفت، اما نبود همکاریهای بانکی باعث ایجاد مشکلاتی در تجارت میان دو کشور شد. دو سال پیش، یک تفاهمنامه همکاری بانکی در زمینه های مختلف بین ایران و روسیه به امضا رسید، اما اهداف این تفاهمنامه هنوز در عرصه عمل خود را نشان نداده. 

جایگزینی دلار  تاجرانجایگزینی دلار با یوان چین شاید چشم انداز بهتری داشته باشد ولی در این حوزه، راهی طولانی در پیش داریم، زیرا تا زمانی که دولت چین کنترل تبدیل ارز را در دست دارد، سرمایه گذاران تمایلی به استفاده از یوان در خود نمی بینند. اگر چین میخواهد سلطه دلار در مبادلات بازرگانی بین المللی را پایان دهد باید ابتدا به اصلاحات مالی اساسی تن در دهد که این امر مستلزم زمانی طولانی است.

در پایان باید گفت که میان راهکارهای کوتاه مدت و دراز مدت باید تمایز قائل شد. ما در کوتاه مدت و برای مقابله با فشارهای بین المللی، باید به دنبال راهکارهای مختلفی باشیم و تجارت روبل محور یا دینار محور هم در این خصوص می تواند در دستور کار باشد. ولی در درازمدت باید به سمت همگرایی بیشتر با نظام بانکی و پولی بین الملل برویم و در این راه، باید گره های ایدئولوژیک را بازکنیم و با تمام قدرت در این مسیر گام برداریم. روشنگران و فعالان اقتصادی باید یادآوری کنند که اگر می خواهیم حرف مستقلی در جهان داشته باشیم و نظام سلطه بین الملل را به چالش بکشیم، باید اول بازیگر قدرتمندی در این نظام باشیم و این با گرفتار شدن در دام تجارت روبل محور و دینار محور ممکن نخواهد شد...

 

      

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: