به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

فساد تاجرانانتشار پیشنویس لایحه شفافیت از سوی مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری با واکنش های متفاوتی روبرو شد. دولتی ها، تدوین این سند را مقدمه ای برای مبارزه اصولی با فساد سیستماتیک دانسته و منتقدان دولت، این اقدام را بیشتر یک مانور سیاسی قلمداد کرده اند. هر چند زیرساخت های حقوقی پیشگیری و مبارزه با فساد، برای سلامت اقتصادی هر کشوری ضروری است، ولی اراده سیاسی لازم برای اجرای قانون، از خود قانون کم اهمیت تر نیست. ما قانون برای مقابله با فساد کم نداریم، ولی از یک سو، اجرای این قوانین به دلایل نبود انسجام درونی میان کلیت نظام سیاسی و قضائی کشور مغفول مانده و از دیگر سو، به علت نبود آزادی عمل برای مطبوعات و دیدبانان شفافیت، اراده سیاسی لازم برای پیگیری تخلفات حاصل نشده است.

با ابر چالش فساد از زوایای مختلفی میتوان برخورد کرد. سوال اینجاست که دست اندکاران بخش خصوصی واقعی و فعالان مدنی که دستی در قدرت ندارند، باید از چه اقدامی حمایت کنند؟با توجه به تورم قوانین و بی توجهی مسئولین اجرایی و قضائی به آنها، افزایش آئین نامه ها و مقررات راه نجاتی پیش رو نمی گذارد و حتی می تواند آدرس غلطی باشد برای مبارزه با فساد. در مقابل تجربه نشان داده که رسانه ای کردن فساد سیستماتیک بیش از هر تلاش دیگری، به ایجاد اراده سیاسی برای مبارزه با فساد می انجامد. در کشور ما که رسانه ها از آزادی عمل کافی برخوردار نیستند، استفاده از روش های سنتی و غیر سنتی اطلاع رسانی و بهرگیری از ظرفیت های شبکه های اجتماعی باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

بانک ها ثامن الحجج تاجرانواکنش هایی که در روزهای اخیر به گزارش روزنامه شرق از تخلفات ثامن الحجج صورت گرفت نمونه خوبی از تاثیر رسانه ها در افزایش مسئولیت پذیری و پاسخگویی است که نهایتا به شکل گیری اراده سیاسی برای پیشگیری و یا مبارزه با فساد هم می انجامد. در این میان باید مراقب بود که درگیر بازی های جناحی نشد زیرا متاسفانه همه جناح های در قدرت در ایجاد ابرچالش فساد نقش داشته اند و اگر افشاگری نیمه تمام و شفافیت گزینشی باشد، خود به فساد بیشتر می انجامد و اعتبار افشاگر را هم از میان می برد.

وقتی عبدالحسین روح الامینی برغم انتقادهایی که به وی شد، مسئله قتل فرزندش را رسانه ای کرد و پیگیری هایش نهایتا به صدور حکم برای سعید مرتضوی انجامید، گفت: «هشت سال است من به دنبال یک کار حقوقی طاقت فرسا بودم و در آن به یک تجربه رسیدم که حتی کسانی که از خدا و پیغمبر نمی‌ترسند از رسانه‌ها می‌ترسند. در واقع رسانه‌ها سر بزنگاه‌ها یاورما بودند و نقش اول را داشتند.» واقعیت این است که اعتقادات دینی و اخلاقی می تواند برای عده قلیلی جنبه بازدارنده داشته باشد و مانع از بروز فساد شود، ولی برای اکثریتی که نه از خدا می ترسند و نه از پیامبر خدا، باید راه های بازدارنده دیگری اندیشید و در این میان، بهره گیری از رسانه ها و شبکه های اجتماعی یکی از بهترین راه هاست.

سندروم فساد تاجراناگر مدل سندروم فساد مایکل جانستون را که در سال 2005 در کتابی با همین نام تشریح کرد به کار بگیریم، می توانیم بگوئیم که مشکل فساد در کشور ما، برایند فساد مسئولین حکومتی و نهادهایی است که هر چند در ظاهر غیرحکومتی هستند، ولی رابطه ای رانتی با مقام های حکومتی دارند. بر اساس مدل جانستون، فساد می تواند ریشه در کارتل های اختصاصی و یا بازارهای تاثیرگذار بر اقتصاد و سیاست داشته باشد، ولی در کشورهایی همچون ایران و چین، این نهادهای دولتی به همراه اقمار خصولتی خود هستند که انحصار اقتصادی را در دست می گیرند، به طور غیر شفاف عمل می کنند و نهایتا با برخورد قاطعی از سوی نظام قضائی روبرو نمی شوند.

البته راه حل اصولی برای مقابله فساد سیستماتیک از نوع ایرانی اش ، از یک سو کاهش چشم گیر حضور دولت در اقتصاد، و از دیگر سو افزایش استقلال قوه قضائیه است. ولی واقعیت این است که متاسفانه چشم انداز چنین اصلاحاتی چندان روشن نیست و در ضمن این تغییرات خود مستلزم اراده ای سیاسی است که به علت عوامل درونزا و برونزا، اکنون رمق چندانی ندارد. از این روست که نقش فشارهای بیرونی از سوی افکار عمومی افزایش می یابد، اهمیت اطلاع رسانی رسانه ها و شبکه های اجتماعی دوچندان می شود.

نهادهای مدنی و مبارزه با فساد

اقتصاد رقابتی و کاهش فساد

هیولای خصولتی ها و سندروم فساد

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: