به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نوشتار زیر را یکی از خوانندگان سایت تاجران به مناسبت 15 خرداد، روز جهانی محیط زیست، ارسال کرده است.

مصوبه شورای عالی محیط زیست در اسفند ماه گذشته مبنی بر کاهش هزارها هکتار مناطق حفاظت شده، نمره صفری در کارنامه زیست محیطی کشورمان محسوب می شود. برای فعالان و کنشگران محیط زیست و علاقمندان به ثروتهای طبیعی کشور، این تصمیم نه تنها نماد بی ارزش شمردن زیستگاه های طبیعت است، بلکه مهر تائید ریاست جمهوری بر آن، مغایرتی است با آنچه از سخنان ایشان برای پیگیری سیاست های حفاظت از محیط زیست انتظار می رفت.

آنچه از این مصوبه بر می آید این است که دولت یا نمی خواهد یا نمی تواند در مخالفت با منافع سوداگرانه نهادهایی ایستادگی کند که شائبه ارتباط با نیروهای مسلح را دارند و اهداف تجاریشان عملا در جهت تخریب اکوسیستم های طبیعی کشور عمل می کند. مدتی است که مناطق حفاظت شده ایران قربانی طرح های سد سازی، جاده سازی و استخراج از معادن بوده اند، و بسیاری از این طرح ها بدون در نظر گرفتن تبعات زیست محیطی پیگیری می شود و تنها به سود گروه خاصی به انجام می رسد. 

یک توجیه شورای عالی محیط زیست برای کاهش مناطق حفاظت شده این است که این مناطق عمدتا از نظر توسعه شهری و روستائی و تغییر سیمای طبیعی ارزش زیستگاهی چندانی نداشته ولی منجر به ایجاد مشکلات اقتصادی-اجتماعی فراوان برای مردم شده اند. در اواخر فروردین ماه، اما گروهی از کنشگران زیست محیطی با انتشار بیانیه ای این مصوبه را «مصداق آشکار نقض حقوق محیط زیست و بر خلاف معاهدات و کنوانسیون های زیست محیطی» خواندند و افزودند: این تصمیم با استناد به بی ارزش بودن زیستگاهی ۲۸ منطقه و توجیهات غیر کارشناسی «ایجاد مشکلات اقتصادی –اجتماعی فراوان برای مردم» اتخاذ شده است. سوال این است که شورای عالی محیط زیست، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و شخص ریاست جمهور بر اساس کدام مطالعه جامع به چنین نتیجه ای رسیده اند؟ و چرا جزییات این مشکلات اقتصادی و اجتماعی اهالی مناطق مذکور را منتشر نمی کنند؟

محمد درویش وبسایت تاجرانبه گفته محمد درویش، یکی از مسئولین سابق سازمان حفاظت محیط زیست و عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، این مصوبات "خطائی بزرگ و نابخشودنی" است. درویش با گلایه از عدم شفافیت در نحوه اعلام این مصوبه بدون انتشار جزئیات، آن را برای فعالان و کارشناسان محیط زیست عذاب آور دانست. درویش که هیچگاه در انتقاد از سیاست های نادرست زیست محیطی خاموش نبوده، در استعفانامه خود از سازمان حفاظت محیط زیست، رئیس این سازمان را نیز به خاطر عدم توجه به مشکلات زیست محیطی مورد انتقاد قرار داد و در جائی دیگر عملکرد کلانتری در صدور ارزیابی های زیست محیطی را بدون طی روند قانونی خواند.   

فعال دیگرمحیط زیست نیز در انتقاد از مصوبه شورای عالی محیط زیست می گوید با کاهش مناطق حفاظت شده کشور، دست همه افراد سودجو و دست اندازان به طبیعت باز می شود.  عباس محمدی می افزاید: این برنامه ریزی نامناسب منجر به خسارات جبران ناپذیری درمحیط زیست کشور خواهد شد. این فعال محیط زیست که بر حفظ و حراست و بهبود وضعیت مناطق حفاظت شده تاکید می کند، در انتقاد از سخنان عیسی کلانتری مبنی بر اینکه محیط زیست کشور نباید معطل توسعه بماند گفته است مطرح کردن این سخنان، بلاموضوع و شبیه به فرافکنی است؛ محیط زیست و مناطق حفاظت شده مانع توسعه کشور نبوده و نیستند، بلکه باید در حفظ و گسترش آن ها تلاش کرد. 

منطقه حفاظت شده وبسایت تاجرانکارشناسان دیگر زیست محیطی نیز با هشدار درباره کاهش مناطق حفاظت شده بر این باورند که این اقدام منجر به فرسایش خاک، ازدیاد ریزگرد، افت آب های زیرزمینی، و نهایتا از میان رفتن ثروت نسل آینده می شود. دکتر حسین آخانی، استاد دانشگاه تهران و پژوهشگر زیست محیطی، با تأکید بر اینکه این تصمیم شورای‌عالی محیط ‌زیست به بحران‌های محیط‌ زیستی دامن می‌زند، می گوید تصمیم دخل و تصرف در مناطق حفاظت‌شده دامنه تخریب های زیست محیطی را گسترده تر می کند زیرا حتی بهترین مناطق حفاظت‌شده ما از تعرض ها و تخریب‌های ناشی از جاده و طرح‌های ناپایدار توسعه در امان نمانده.

به گفته دکتر اسماعیل کهرم، استاد دانشگاه و فعال محیط زیست، تصمیم شورای‌عالی محیط‌ زیست در واقع خط بطلانی است بر زحمات 60 سال حفاظت از طبیعت ایران و هدر دادن تلاش‌های بی‌دریغ متخصصانی که بی‌هیچ چشمداشتی برای حفاظت از طبیعت این کشور از دل و جان مایه گذاشتند.  به دنبال مصوبه شورای عالی محیط  زیست، کهرم تاکید کرد این اقدام، به نفع غارتگران و  از بین برندگان محیط‌ زیست و به نفع توسعه ناپایدار خواهد بود و در این شرایط محیط ‌زیست قربانی خواهد شد، چون مسئولان قصد دارند 11 درصد مناطق حفاظت ‌شده را از دست محیط‌ زیست خارج کنند و آن را برای ساخت‌وساز جاده، شهرک و کارخانه استفاده کنند.

در کنار دغدغه های زیست محیطی و تبعات ناخوشایند آن برای زیست بوم کشور، آنچه برای فعالان محیط زیست گفتگو برانگیز است موافقت آقای روحانی با این مصوبه برای کاهش مناطق حفاظت شده است، در حالی که با هیچ استاندارد کارشناسانه همخوانی ندارد و هیچگونه توجیه علمی پشت آن نیست.  سوال این است که آیا این مناطق، و به طور کلی حفاظت از محیط زیست کشور نباید خط قرمز نظام و دولت باشد؟

چالش های زیست محیطی و هزینه سنگین آن که دولت کنونی با آن روبرست نتیجه سال ها سوء مدیریت، و سیاست های نادرست دولت های قبلی بوده است، چالش هائی که یک شبه نمی توان برایشان راه حلی یافت؛ اما انتظار می رود که سیاست های دولت فعلی بر اساس و در راستای حفظ منافع درازمدت کشور باشد و اجرای آن ها با شفافیت انجام شود. به عنوان نمونه، هزینه سالانه خسارت های ناشی از آلودگی هوا، تخریب زمین، منابع آبی و آلودگی محیط زیست در کشورمان بین 5 تا 10 درصد تولید ناخالص ملی است.

موضوع دیگر هم، کمبود منابع آبی است که علاوه بر مشکلاتی که برای زندگی روزمره و صنعتی و کشاورزی مردم پیش خواهد آورد، باعث برانگیختن اعتراضات مردمی در بسیاری از استان های کشور نیز شده و خواهد شد. آیا نگران نیستیم که این مشکلات غیر سیاسی، به یک تهدید امنیتی تبدیل بشود؟ آیا پافشاری ما برای پیشبرد سیاستهایی که می تواند تهدیدهای مربوط به بحران آب کشور را کاهش دهد، به اندازه سیاست های منطقه ای ما از اهمیت برخوردار نیست؟ همه موافقند که پاسخ این سوال مثبت است ولی معلوم نیست چرا برای اولی کسی هزینه نمی کند و برای دومی همه ملت و نظام تا مرز تهدیدهای حیاتی علیه کشور هزینه می کنند؟

طی سال های گذشته، ملت همیشه در صحنه ایران در بسیاری موارد که خط قرمز نظام بوده هزنیه های گزافی داده و در مواردی، کشور حتی با تهدیدهای حیاتی روبرو شده. آیا زمان آن فرا نرسیده که مسئله حفظ محیط زیست کشور هم به یک خط قرمز تبدیل شود؟ مسئله منافع ملی به طور خاص در خصوص مصوبه اسفند ماه گذشته شورای عالی محیط زیست قابل طرح است، زیرا در این مصوبه شائبه منافع گروهی وجود دارد. مسئولیت اصلی سپاه و نیروهای مسلح صیانت از تمامیت ارضی کشور است ولی گویی برخی درک درستی از این ارض ندارند. وقتی از صیانت از تمامیت ارضی کشور صحبت می شود، باید پرسید کدام ارض؟ ارضی که نه آب دارد، نه خاک حاصلخیز، نه هوای بدون ریزگرد؟     

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: