به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

معضل آلودگی هوا در تهران و دیگر شهرهای کشور هر سال وخیم تر می شود و نهادهای مسئول هم یا نمی خواهند یا نمی توانند اقدامی اصولی و درازمدت در این حوزه انجام دهند. در این شرایط، یکی از موثرترین راه ها برای مقابله دامنه دار با بحران آلودگی هوا، فعال شدن نهادهای مدنی و سازمان های غیردولتی است. طرح و اصرار بر مطالبات شهروندی برای توسعه زیرساخت های حمل و نقل عمومی در کنار فرهنگ سازی برای استفاده نکردن از خودروهای شخصی باید از اولویت های نهادهای مدنی و محیط زیستی باشد.

آلودگی هوا تاجرانبر اساس برآوردها، سالانه بین چهار تا پنج هزار شهروند تهرانی جان خود را در مواجهه مستقیم با ذرات معلق هوای تهران از دست می دهند. صدمه اقتصادی آلودگی هوای تهران نیز  بالغ بر ۲.۶ میلیارد دلار در سال است. بر اساس برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران، منشا ۷۰ درصد آلودگی هوا از وسایل نقلیه متحرک است. با توجه به این امر،  مهم ترین دلایل آلودگی هوا، ناشی از نبود وسائل نقلیه پاک یا کمتر آلاینده، کیفیت پایین خودروهای داخلی و عمر بالای ناوگان باری است.

با توجه به این تحلیل، سیاست گذاری ها برای گسترش مداوم شبکه متروی شهری باید در اولویت شورای شهر و نهادهای مربوط باشد. خوشبختانه نمایندگان مجلس با الحاق بندی به تبصره ۳ لایحه بودجه مقرر کردند حداقل ۲ میلیارد دلار از تسهیلات خارجی (فاینانس) به ساخت و بهره برداری از خطوط مترو و طرح های کاهش آلودگی هوا اختصاص یابد.

مترو تاجران آلودگی هوامقام های شورای شهر تهران هم تاکید دارند  که برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا هیچ راهی جز توسعه حمل و نقل عمومی نداریم. مجید فراهانی، رییس کمیته بودجه شورای شهر تهران  می گوید خطوط 6، 7 و ادامه خط یک در نیمه جنوبی به‌صورت ناقص بهره‌برداری شده و فقط تونل و برخی ایستگاه‌ها، به‌صورت ناقص مورد بهره‌برداری قرار گرفته و این در حالی است که برای تکمیل خط 6 و 7 و خرید واگن به بیش از  10 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است (قرار است 4 هزار میلیارد این اعتبار، از طریق ارائه اوراق مشارکت تامین شود.) پیشتر محمد علیخانی، رئیس کمیسیون عمران و حمل‌و نقل شورای شهر تهران گفته بود تنها برای خطوط فعلی مترو به 22 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم. علیخانی افزوده از حدود 7600 اتوبوس 5 هزار دستگاه فرسوده است و بقیه هم درآستانه فرسودگی هستند درحالی‌که طبق برنامه ما باید 9500 دستگاه اتوبوس داشته باشیم.

متاسفانه اکنون دهه هاست که مشکلات حمل و نقل و آلودگی هوا را آنچنان که باید و شاید جدی نگرفته ایم و خسارات جبران ناپذیر جانی و مالی این معضل هر روز بیشتر می شود. در چنین شرایطی، خود شهروندان باید فکری به حال جان و مالشان بکنند و با فعال تر کردن نهادهای مدنی و محیط زیستی، از شدت مشکل بکاهند. درست است که نهادهای مدنی ما از قدرت و حمایت کافی برای فعالیت های گسترده برخوردار نیستند ولی کنشگران مدنی و محیط زیست باید بدانند که در بسیاری از موارد، حرکت های خودجوش مردمی که به فرهنگ سازی های عمیق می انجامد، بهترین روش برای مقابله با مشکلات اجتماعی و محیط زیستی است. حتی اقدامات کوچکی که شاید در دریای مشکلات محیط زیستی گم شده و خودنمایی لازم را نکند می تواند شروع خوبی باشد.

حجازی تاجران آلودگی هوابرای مثال، کارزارهایی همچون «سه شنبه های بدون خودرو» که در راستای فرهنگ سازی برای کاهش استفاده از خودروهای شخصی تلاش می کند، نمونه خوبی از اینگونه فعالیت هاست. «سه شنبه های بدون خودرو» که ابتدا توسط یک گروه تلگرامی آغاز شد، به گزارش ایرنا همکنون بیش از 25 استان و 115 شهر کشور و بسیاری از مسئولان محیط‌ زیستی را با خود همراه کرده است. این کارزار هدف ساده ای دارد: استفاده کمتر از خودروهای تک‌سرنشین و استفاده از گزینه‌های جایگزین مثل دوچرخه‌سواری و استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی. اگر چنین کارزارهایی با همراهی مسئولین و افراد محبوب جامعه همراه شود، می توان به تاثیرات عمیق و درازمدت آن امیدوار بود. کنشگران اجتماعی و مدنی و همه دلسوزان این آب وخاک باید متوجه اضطرار وضعیت باشند و هر چه زودتر وارد عمل شوند.

شکی نیست که وجود زیرساخت های لازم برای عملی شدن کارزارهای محیط زیستی ضروری است و نمی توان مسئولیت دولت و نهادهای مربوطه را در این زمینه نادیده گرفت. در این راستا، آگاهی رسانی نسبت سیاست های اشتباهی که به افزایش آلودگی هوا انجامیده می تواند از اشتباهات آینده جلوگیری کند. از جمله این اشتباهات، برنامه ریزی های شهری بوده. برای مثال بسیاری از کارشناسان و مسئولان معتقدند اگر هزینه ساخت پروژه اتوبان های صدر برای ساخت خطوط مترو استفاده می‌شد، امروز شاهد آلودگی کمتری در تهران می بودیم. یا مثلا همانطور که وحید حسینی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران گفته اجرای طرح منطقه کم انتشار آلایندگی (LEZ) برغم اینکه مصوبات متعدد دولت و وزارت کشور را دارد اما در پیچ و خم اداری وزارت کشور و پلیس راهور مانده است.

کسی منکر این اشتباهات و هم کاری ها نیست و اطلاع رسانی و شفاف سازی در این زمینه بسیار مهم است. ولی نمی توان دست روی دست گذاشت و در حالی که هم شهری هایمان جانشان را به خاطر آلودگی هوا از دست می دهند، تنها نظاره گر بی عملی مسئولان بود. نباید فراموش کرد که نهادهای مدنی نزدیکترین حلقه به مردم کوچه و خیابان هستند و می توانند هم به مردم صدا بدهند و هم صدای مردم را به گوش مسئولان برسانند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: