به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سیف بانک مرکزی تاجرانولی الله سیف، رئیس ‌کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه ثبات به بازار ارز باز خواهد گشت، گفته سفته بازان و سوداگران این بازار شناسایی شده‌ اند. در روزهای اخیر شاهد برخوردهای قهری با دلال های ارز بودیم که به نظر می رسد بیشتر جنبه پوپولیستی داشته و نشان از استیصال در کنترل قیمت ارز دارد. هر چند مقام های اقتصادی کشور، قیمت ارز را غیر واقعی می دانند و خواستار ترکیدن این حباب هستند، ولی واقعیت این است که وضعیت کنونی ناشی از یک سری سیاستگذاری های پولی و ارزی و در پی تعاملات نیروهای واقعی بازار رخ داده و برون رفت از وضعیت کنونی، جز از طریق ایجاد امنیت سرمایه در داخل کشور و در ضمن یکسان سازی نرخ ارز میسر نخواهد شد.

بانک مرکزی در نظر دارد با انتشار اوراق گواهی سپرده با نرخ سود 20 درصد، انتشار اوراق گواهی سپرده ارزی با نرخ سود 4.5.-4 درصد و نیز طرح پیش فروش سکه، نرخ ارز را کنترل کند. واقعیت این است که تلاظم نرخ ارز نیز همچون دیگر نوسانات قیمت، همواره فرمول عرضه و تقاضا را دنبال می کند. هرچند شاید نتوانیم توضیح دقیقی درباره افزایش اخیر قیمت دلار بدهیم ولی به هر حال می توان گفت که نگرانی ها نسبت به بی ثباتی ارزش ریال افزایش یافته و در نبود راه مناسبی برای سرمایه گذاری، ریال با سرعت بیشتری به سمت تبدیل شدن به دلار و دیگر ارزهای قابل اعتماد می رود. اکنون دهه هاست که دلار به یکی از مقصدهای اصلی سرمایه بدل شده و روش های دستوری دولت و بانک مرکزی، چاره درازمدتی برای این مشکل نبوده است.

ارز ریال دلار تاجرانهمانطور که کارشناسان بازار بورس و ارز می دانند، پیش بینی قیمت دلار در ایران غیر ممکن است زیرا حجم تبدیل ریال به دلار بر اساس نوسانات ریال تعیین می شود و این امر هم تابع فاکتورهای بسیار متکثری، از سود بانکی گرفته تا قیمت نفت و وضعیت سیاسی-امنیتی خاورمیانه است. اکنون در حالی که برخی می گویند قیمت کنونی دلار مصنوعی است و باید کاهش یابد، برخی از ناظران معتقدند که ارزش ریال شکننده تر از تصور کنونی است و بر این اساس، دلار می تواند بسیار گران تر از قیمت کنونی باشد.

هرچند نرخ تورم نسبت به دولت نهم و دهم کاهش یافته، ولی تورم 10 درصدی هنوز نرخ بالایی است و طبیعی است که در نبود شرایط مناسب و امن سرمایه گذاری، مردم ریال خود را به دلار تبدیل کنند. در ضمن، نرخ ارز رابطه مستقیمی هم با سودهای بانکی دارد و این امر به طور خاص در کشور ما شدیدتر می شود زیرا فعالیت های تولیدی رونق و بازده لازم را ندارد و بسیاری از سرمایه ها در بانک ها حبس شده. ولی زمانی که دولت به طور دستوری در حوزه سود بانکی عمل میکند، طبیعی است که صاحبات سپردهای بانکی احساس اضطراب کنند و سرمایه های خود را به دلار تبدیل کنند. راه حل بانک مرکزی برای انتشار اوراق گواهی سپرده با نرخ سود 20 درصد هم می تواند به سردرگمی بازار بیافزاید. نهایتا این وضعیت باعث می شود که سرمایه از زندان بانک ها به زندان ارز منتقل شود نهایتا تولید و کارآفرینی معطل بماند.

جلال پور تاجران ارزهمانطور که محسن جلال پور تاکید کرده، روال تثبیت مصنوعی نرخ ارز و مدیریت قیمت ارز با شرایط درآمدهای نفتی، دارای عواقب و مشکلات جدی  می باشد و همچون دیگر سیاست های دستوری در حوزه اقتصاد با شکست مواجه خواهد شد. جلال پور به درستی یادآور شده که دلایل بسیاری مانند دولت بزرگ، هزینه‌های فراوان، بودجه نادرست، هزینه‌های جاری بسیار که هر سال نیز افزایش می‌یابند، کمبود نقدینگی، چاپ اسکناس و پس از آن افزایش نقدینگی، موجب ایجاد یک تورم جدی می‌شود که حاصلی جز افزایش قیمت کالاها در بر ندارد و ارز و طلا نیز از این قاعده مستثنی نیستند. رئیس پیشین اتاق ایران تاکید می کند که بهترین اقدام در شرایط کنونی این است که مردم را آگاه کرد و اطلاعات دقیق و شفاف به آنها داد تا اعتماد عمومی به مسئولان افزایش یابد و آرامش به بازار بازگردد.

مسعود خوانساری، رئیس اتاق تهران، نسبت به آسیب‌هایی که نوسانات ارزی به اقتصاد و بویژه بخش خصوصی وارد می‌کند، هشدار داده و افزایش نرخ دلار در حواله‌های شخصی را به‌منزله نواخته‌شدن ناقوس خروج سرمایه از کشور قلمداد می‌کند. خوانساری معتقد است که وقتی قیمت حواله ارز شخصی از قیمت اسکناس دلار و حتی حواله ارز شرکتی که مخصوص واردات کالاست به‌صورت چشمگیری بالاتر می‌رود، نشانه‌ای بر خروج سرمایه از کشور است و باید نگران بود. در ضمن باید توجه داشت که وضعیت کنونی ارز بر قیمت کالاهای تولیدی هم تاثیر می گذارد و کنترل قیمت ها اجحافی در حق تولیدکنندگان خواهد بود. همانطور که محمدرضا نجفی منش، عضو اتاق بازرگانی تهران یادآور شده، تلاطم بازار ارز باعث می شود برخی رشته های صنعتی مانند خودرو دچار مشکل شوند، زیرا هزینه های آنها بالا می رود اما  معلوم نیست قیمت خودرو افزایش یابد و در این خصوص باید شورای رقابت تصمیم بگیرد مگر اینکه تعیین قیمت را به بازار بسپاریم.

ارز ریال دلار تاجران خصولتی ها

کارشناسان تاجران بارها و بارها از لزوم توجه به اقتصاد شفاف و رقابتی صحبت کرده اند و در این راستا بوده که بر لزوم تک نرخی شدن ارز هم تاکید داشته اند. در واقع یکی از نمونه های غیررقابتی بودن اقتصاد ما، مسئله چند نرخی بودن ارز است. همکنون دریافت ارز یارانه ای، به افراد و گروه هایی که اکثراً به طور رانتی در اقتصاد فعالیت می کنند، امکان داده فعالیت های خود را با ارزی که بسیار پائین تر از قیمت واقعی بازار است انجام دهند ولی در ازای فروش کالاهایشان، ریالی دریافت کنند که عملا منعکس کننده نرخ بالای ارز است. این وضعیت نمونه بارز اقتصاد غیر رقابتی است که هزینه آن را عملا مردم و بخش خصوصی واقعی پرداخت می کند. هر چند دکتر روحانی وعده تک نرخی شدن ارز را داده بود ولی به نظر می رسد همکنون اراده سیاسی لازم برای پیشبرد این سیاست وجود ندارد. واقعیت این است که هزینه سیاسی این اقدام برای هر دولتی زیاد خواهد بود ولی اولین اقدام برای پیشبرد سیاست تک نرخی کردن ارز، ایجاد شفافیت در این حوزه و ارائه فهرست دریافت کنندگان ارز دولتی است.

اگر اراده لازم برای جراحی بزرگ اقتصادی وجود دارد و اگر می خواهیم رویکردی اصولی و درازمدت نسبت به توسعه داشته باشیم، باید به جای برخورد با دلال های ارز، به فکر رفع عطش بازار برای تبدیل ریال به دلار باشیم و این کار جز از طریق ایجاد امنیت سرمایه در کشور که نهایتا به ایجاد اعتماد نسبت به ریال خواهد انجامید میسر نخواهد شد. در کوتاه مدت هم به جای برخوردهای نمایشی با دلار فروشهای خرده پا، باید همانطور که پدارم سلطانی به درستی اشاره کرده، رد پای پولهای کثیف را پیدا کنیم و رسیدگی به تخلفات موسسات مالی غیر مجاز و مسئولان اصلی این بنگاهای اغتشاش اقتصادی را فراموش نکنیم.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: