به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

رئیس جمهوری گفته است بودجه 1397 کاملا متفاوت با سال های گذشته و به معنای آغاز برنامه های دولت دوازدهم است که در آن هم اهداف مربوط به رشد اقتصادی و هم رفع فقر و کاهش نابرابری مد نظر قرار گرفته است. پایان دادن به یارانه ها برای دهک های بالای جامعه و مقابله با فرارهای مالیاتی می تواند بودجه لازم برای تولید و کارآفرینی را فراهم کند و در ضمن مشکل فقر محض را هم حل کند، ولی اینها مواردی است که باید دید چقدر در عمل اجرایی خواهد شد. همانقدر که تشخیص درست افراد نیازمند به یارانه ها ضروری است، تشخیص شرکت ها و نهادهایی که سهم مالیاتی خود را نمی پردازند هم بسیار ضروری است. طی روزهای اخیر شاهد بودیم که بسیاری در حمایت از طبقه آسیب پذیر، از اعتراضات معیشتی مردم حمایت کردند و طرح مطالبات را حق مردم دانستند. با توجه به اینکه این اعتراض ها را می توان ناشی از دو مطالبه ایجاد اشتغال و رفع فقر دانست، باید پرسید کسانی که از اعتراض ها حمایت می کنند چقدر به ریشه های بیکاری و فقر می پردازند؟ و چقدر در پی راه حل های واقعی که همانا اصلاح نظام مالیاتی و نیز جذب سرمایه خارجی می باشد هستند؟

لایحه بودجه 97 دولت پیشنهاد کاهش قابل توجه بودجه یارانه نقدی و غیر نقدی خانوارها را در بر دارد که به تبع آن عملا بیش از 30 میلیون نفر از این برنامه حذف خواهند شد.  اخیرا مسعود نیلی، دستیار ویژه اقتصادی رئیس جمهور در این مورد اظهار داشت در سال ۸۹ که هدفمندی یارانه ها اجرا شد، یارانه نقدی باید بین ۱۸ تا ۲۰ هزار تومان بر اساس درآمد دولت از اجرای این طرح بین خانوارها تقسیم می شد اما دولت ۴۵ هزار تومان یارانه نقدی پرداخت کرد که موجب کسری بودجه و مسائل دیگر شد.  بر همین اساس، آقای روحانی درلزوم ایجاد شرایط جدیدی برای یارانه های نقدی خاطر نشان ساخته که سازمان هدفمندی یارانه ها به یک صندوق رفاه اجتماعی تبدیل خواهد شد.

متاسفانه توزیع درآمدها در کشور شرایط نامساعدی دارد و در طی سالها  قشر محروم جامعه قادر نبوده بهره‌ای از منابع کشور داشته باشد.  به گفته دکتر نیلی، مکانیزم‌هایی که وضع فقرا را بهتر کنند فعال نیستند و نظام مقابله با فقر، نظام کارایی نبوده و هر حمایتی که به عنوان عدالت می خواستیم انجام دهیم چون قشر فقیر جامعه را نشناخته ایم به حمایت‌های فراگیر تبدیل شده است. وی ادامه داد در نخستین گام همانطور که در لایحه بودجه سال 97 پیش بینی شده است برای شناسایی افراد نیازمند، آنها باید بر اساس جدول درآمدی که دولت اعلام کرده است، در سازمان‌های حمایتی کمیته امداد و بهزیستی نام نویسی کنند.

یارانه تاجرانهر چند راهکار فوق می تواند در کوتاه مدت راه حلی برای فقر مطلق باشد، باید توجه داشت که ادامه دار شدن این رویه به بزرگ تر شدن دولت و ادامه سوء استفاده های مربوطه می انجامید. راه حل واقعی مبارزه با فقر اشتغال زایی است که آن هم جز از طریق جذب سرمایه گذاری های خارجی میسر نخواهد شد. در این حوزه دولت به تنهایی نمی تواند کاری از پیش ببرد. ایجاد فضای امن سرمایه گذاری، تنش زدایی خارجی، کاهش فضای امنیتی و حرکت سریعتر به فاز دیپلماتیک و نیز وجود رویه قضایی کارآمد که اعتماد شرکت های خارجی را جلب کند از ضروریات جلب سرمایه گذاری خارجی است که بدون همکاری همه قوا مسیر نخواهد شد. برای روشن شدن اضطرار مسئله، و تاکید بر رابطه تنگاتنگ جذب سرمایه گذاری خارجی و رفع معضل فقر و بیکاری، مقام معظم رهبری هم به عنوان مرجع نهایی در سیاست خارجی باید اهمیت این موضوع را به مسئولان هر سه قوا یادآوری کنند.

در ابتدای این مطلب به اصلاح نظام مالیاتی اشاره شد. در اینجا، هم رسیدگی به فرارهای مالیاتی مطرح است و هم تعهدپذیر کردن نهادهایی که تاکنون از پرداخت مالیات معاف بوده و یا از این مهم سرباز زده اند. متاسفانه اکنون کشورما یکی از بیشترین فرارهای مالیاتی را در جهان دارد. در اقتصادهای توسعه یافته، مالیات یکی از موثرترین راهکارهای کاهش نابرابری ها و فقر است. نظام مالیاتی عادلانه که هم بار مالیاتی و هم معافیت های مالیاتی هدفمند دارد، نقش عمده ای در کاهش نابرابری و برخورداری طبقات محروم تر جامعه از فرصت های اجتماعی، آموزشی، بیمه ای و پزشکی ایفا می کند. به تاکید مسعود نیلی، اگر نظام مالیاتی هدف خود را شناسایی کند و از 800 هزار نفر بالای جامعه مالیات گرفته شود و در میان هشت میلیون نفر دهک پایین جامعه توزیع شود، این دهک از فقر مطلق خارج خواهد شد. دولت در نظر دارد در سال ۹۷، بالغ بر ۱۲۸ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی داشته باشد که این رقم نسبت به سال ۹۶ حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان بیشتر است. البته باز هم باید تاکید کنیم که هدف اصلی اصلاح نظام مالیاتی، باید تامین بودجه برای اشتغالزایی باشد و نه توزیع ثروت. اشتغالزایی راه حل اصلی مبارزه با فقر است و روش های یارانه ای در واقع باید تنها به مثابه روشی موقت عمل کند. البته باید همیشه بخش محدودی از درآمدهای مالیاتی صرف یارانه های مستقیم و غیرمستقیم شود و این امر در شرایط کنونی و با توجه به فشاری که به این طبقه می آید از اهمیت بیشتری هم برخوردار است.  

اخیرا در راستای بررسی لایحه بودجه 97 مرکز پژوهش‌های مجلس، شش راهکار ارائه کرده که از کسری بودجه دولت جلوگیری نماید و به تحقق آن جامه عمل بپوشاند.  برخی نمایندگان مجلس، اما زبان به انتقاد گشوده اند و معتقدند که با این بودجه تحقق وعده فقر زدایی وایجاد عدالت امکان پذیر نیست.  این نمایندگان در مخالفت با مفاهیم کلیدی بودجه مانند ایجاد اشتغال، فقر زدایی و گسترش عدالت اجتماعی معتقدند که این بودجه عملیاتی نیست و تفاوتی با بودجه سال های گذشته ندارد.  ضمن قدردانی از تلاش نمایندگان برای توجه به مسئله فقر، باید یادآور شد که راه مقابله با فقر، نه در نفی سیاست های توسعه ای، بلکه در یافتن روش های هوشمندانه و مورد به مورد برای حل مشکل فقر و بیکاری است. اگر نمایندگان مجلس نگران وضعیت مردم آسیب پذیر حوزه خود هستند، باید با قدرت، خواستار  شفافیت عملکرد شرکت ها و سازمان هایی باشند که سالهاست نه بودجه شفافی دارند و نه مالیات عادلانه ای می پردازند. توزیع این ثروت های حبس شده است که می تواند هم به اشتغال زایی بیانجامد و هم منابع لازم برای کمک های مستقیم به مستضعفان را فراهم کند. به هر حال همانطور که آقای روحانی هم اشاره کرده اند، دولت به تنهایی نمی تواند مشکل فقر را حل کند و در این راه نیازمند همکاری های مجلس می باشد.

بحران معیشتی و سیاستگذاری های هوشمند

جراحی بزرگ اقتصادی

اعتراضات معیشتی، تقابل یا تعامل

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: