به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

ارومیه تاجرانسلمان خدادادی، نماینده مردم ملکان در مجلس با اشاره به مشکلات ساکنان روستاها و شهرهای اطراف دریاچه ارومیه و عملکرد ضعیف ستاد احیای دریاچه گفته است تمامی شهرها و روستاهای حاشیه دریاچه ارومیه این روزها با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کنند. خدادادی هشدار داده در حال حاضر نزدیک به 80 درصد دریاچه ارومیه خشک شده و باید مسئولان ذیربط چاره‌ای اساسی در این رابطه بیندیشند. متاسفانه پس چند دوره سیر صعودی تراز دریاچه، دوباره شاهد افول این سطح هستیم. پیشتر سیدهادی بهادری، نماینده مردم ارومیه گفته بود، دریاچه ارومیه به پایین‌ترین تراز آبی خود در سال ۹۶ رسیده و نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۲۷ سانتی‌متر کاهش سطح آب داشته است. البته کاهش بارندگی یکی از علل کم آبی دریاچه بوده ولی مشکلات تخصیص بوجه و مدیریت غلط منابع آبی منطقه را نباید نادیده گرفت.

مسعود تجریشی، معاون سازمان حفاظت از محیط زیست تاکید کرده برای احیاء دریاچه ارومیه نیازمند کاهش برداشت ۵۰ درصدی آب هستیم. سوال اینجاست که چرا به رغم اهمیت فوق العاده احیاء دریاچه ارومیه، تلاش های هنوز به نقطه مطمئنی نرسیده، ستاد احیاء با کسری بوجه لازم روبروست و مدیرت منابع آبی به درستی صورت نمی گیرد؟

چهار سال پیش بود که وضعیت وخیم دریاچه ارومیه و مطالعه و بررسی چند ساله وزارتخانه ها، سازمان ها و موسسات علمی و تخصصی برای یافتن راه حل های کارشناسانه به تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه انجامید. پس از تشکیل این ستاد به ریاست معاون اول رئیس جمهور، مقرر شد تا دانشگاه صنعتی شریف به انجام امور مطالعاتی بپردازد و با جامع نگری به یک اجماع علمی در سطح ملی و منطقه ای برسد. ستاد احیای دریاچه ارومیه در گزارش های خود همواره به تحقیقات و مطالعات کارشناسانه در زمینه مشکلات دریاچه اشاره می کند ولی متاسفانه بحث ها چندان تاثیر عملی نداشته و ضمانت اجرایی لازم برای نتیجه گیری های علمی وجود نداد. به همین علت بوده که نهادهای دولتی و شبه دولتی هم که مسئولیت مستقیم در بروز مشکلات مربوطه داشته اند بازخواست نمی شوند.

هادی بهادری با اشاره به وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه و پایین بودن ترازآبی آن به نسبت سال های قبل، اظهار امیدواری می کند که شروع بارندگی از اواخر مهرماه سطح آب این دریاچه را افزایش خواهد داد. ولی کوتاهی های صورت گرفته را نمی توان منکر شد. نک پیکان انتقاد فعالان زیست محیطی به سوی تعدادی از مسئولان دولتی است. این فعالان معتقدند آقای روحانی به وعده های انتخاباتی خود برای نجات این دریاچه عمل نکرده و سیاست های نادرست دولت در بخش کشاورزی و سد سازی بی رویه در استان آذربایجان غربی باعث کاهش آب دریاچه ارومیه شده است. مشکل اصلی ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز این بوده که برنامه هایش به دلیل اختصاص نیافتن بودجه عملی نشده است.

به رغم اظهارات دولت مبنی بر محدود نمودن سد سازی، ساخت بی رویه سد ها همچنان ادامه دارد. مهندس مرتضی حقوقی، عضو جامعه مهندسین مشاور ایران و رئیس کمیته محیط زیست این جامعه، توسعه زمین های کشاورزی در اطراف دریاچه ارومیه و افزایش تعداد سد های منطقه را علت اصلی خشک شدن این دریاچه می داند. حقوقی در پاسخ به این نظریه که گرم شدن زمین و شرایط اقلیمی باعث خشک شدن دریاچه ارومیه می شود، می گوید «اگر گرم شدن زمین و اقلیم به طور کلی موجب خشک شدن دریاچه ارومیه شده باشد، این وضع باید دامنگیر دریاچه وان در ترکیه هم می شد.» در حال حاضر 23 سد در حوزه ارومیه احداث شده و 10 سد دیگر در دست ساخت می باشد. افزون بر آنها، ساختن 41 سد دیگر در سه استان این حوزه در دست مطالعه است. از زمان ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد انحصار سد سازی در کشور بر عهده قرارگاه خاتم الانبیاء گذاشته شد و این روند به کاهش رقابت در واگذاری قراردادهای مربوطه انجامید. به رغم تجربه پیمانکاران خاتم الانبیا در حوزه سدسازی، لازم است این روند با شفافیت بیشتری پیگیری شود زیرا که مسئله دریاچه ارومیه فقط موضوعی زیست محیطی نیست و پیامدهای وسیع اجتماعی و سیاسی نیز دارد.

مسئله بوجه ستاد احیاء دریاچه ارومیه هم چالش مهمی بوده که تاکنون به درستی مورد توجه قرار نگرفته. خلیل ساعی، مدیر دفتر منطقه ای ستاد احیای دریاچه ارومیه در آذربایجان شرقی، چند ماه پیش تاکید نموده بود که تنها 30 درصد از اعتبار سه ساله برای احیای دریاچه به ستاد تخصیص یافته است. ساعی افزود با اینکه همگی از مشکلات مالی دولت آگاه هستیم، اگر بودجه به طور کامل تخصیص داده نشود احیای دریاچه تا سال 1404 تمدید خواهد شد. اواخر سال گذشته عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست، بار دیگر یادآور شد که برای احیای دریاچه ارومیه به 20 هزار میلیارد تومان نیاز داریم، ولی متاسفانه تا به حال تنها 3 هزار میلیارد آن تامین شده است. به گفته مسعود تجریشی در سال گذشته بسیاری از پروژه های احیای دریاچه ارومیه به دلیل کمبود اعتبارات متوقف شد.   

در راستای احیای دریاچه ارومیه، کشورمان خواستار کمک های بین المللی نیز بوده است. سال گذشته ژاپن و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد یادداشت تفاهمی برای احیای دریاچه ارومیه با ایران امضاء نمودند که طی آن ژاپن متعهد به پرداخت 3.8 میلیون دلار برای این منظوردر طی چهار سال آینده شد. اوایل امسال هم عباس عراقچی، معاون حقوقی و بین الملل وزارت امور خارجه که برای بازدید از روند احیای دریاچه ارومیه به منطقه سفر کرده بود، خاطر نشان ساخت وزارت امور خارجه با همکاری ستاد احیای دریاچه ارومیه طرح های مشترکی برای احیای این دریاچه با کشورهای ژاپن، ایتالیا و استرالیا کلید زده است و از این حیث ضروری است که مجموعه دیپلماسی کشور از نزدیک با مشخصات اقلیمی، ویژگیها و ابعاد مشکلات این دریاچه آشنا شوند.

واقعیت این است که بحران دریاچه ارومیه همچون موارد مشابه چیزی بسیار فراتر از یک بحران ساده زیست محیطی است و عواقب اقتصادی و اجتماعی و سیاسی گسترده ای برای کل کشور دارد. آقای تجریشی گفته همه کارشناسان معتقدند که به لحاظ فنی دریاچه را می‌توان احیا کرد ولی نکته این است که برای احیا باید برنامه و الزامات داشت و از سویی منابع مالی تامین شود و بعد از همه اینها هم موضوع پایش وجود دارد. تجریشی تاکید می کند اگر نتوانیم دریاچه را احیا کنیم نه به واسطه دلایل فنی، بلکه به علت نبود اراده سیاسی خواهد بود. در این راستا، همکاری نزدیک قوای سه گانه برای بهبود مدیریت و تامین منابع ستاد احیاء، و نیز افزایش تعامل ها با شرکای خارجی برای پیگیری طرح های مشترک زیست محیطی منطقه ضروری به نظر می رسد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از روند همکاری های دولت با بخش خصوصی راضی هستید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: