به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

همه ناظران امور اقتصادی ایران متفق القولند که مشکلات نظام بانکی کشور بسیار جدی است و یکی از چالش های اصلی اقتصاد ماست. اکنون سالهاست که تعادلی میان منابع و مصارف بانکی کشور وجود ندارد و این امر بانکداری ایران را با بحران روبرو کرده. این بحران از زاوایای مختلفی قابل بررسی است ولی ریشه اصلی مشکل را می توان در کاهش سرانه تولید ارزش افزوده از یک سو و عدم تطبیق با استاندارهای جهانی بانکداری و حسابرسی یافت.

عقیلی تاجران

بر اساس آمارهای سال 94، از 530 هزار میلیارد تومان کل تامین مالی کشور، حدود 420 هزار میلیارد تومان (79.1 درصد) از طریق شبکه بانکی بوده است. ولی برغم بانک محور بودن اقتصاد کشور، اجماع سیاسی لازم برای اصلاحات ساختاری وجود نداشته. طی سالیان گذشته، بسیاری از بانکها با ارائه وام های بد و تعجیل در جذب سپرده گذار، سودهایی غیرواقعی به مشتریانشان دادند و با اختلال درترازنامه مالی مواجه شدند. اکنون کار به جایی رسیده که کارشناسان از لزوم ادغام و تعطیلی نیمی از بانکها سخن می گویند. پرویز عقیلی، مدیر عامل بانک خاورمیانه هشدار داده بخش بانکی برای ساماندهی نیاز به 180 تا 200 میلیارد دلار هزینه دارد که همکنون توانایی مالی آن وجود ندارد و نتیجتا حداقل نیمی از بانکهای کشور در 6 سال آینده باید تعطیل یا ادغام شوند.

عقیلی بر این باور است که برای بهبود این ترازنامه مالی دست کم به سه سال زمان نیاز است و بر همین مبنا است که می گوید نیمی از بانک ها باید تعطیل یا ادغام شوند. ولی الله سیف رئیس کل بانک مرکزی نیز چندی پیش احتمال ادغام بانک ها را تایید کرده و تاکید نمود که این یکی از روش های نزدیک شدن صورت های مالی بانک های ایرانی به استاندارد های روز دنیا است.

ادغام بانک ها تاجرانسئوال اما در اینجاست که آیا با تعطیلی نیمی از بانک ها مشکلات بنیادین سیستم بانکی را بر طرف خواهد شد؟ یکی از مشکلات بانک ها در کشورمان این است که بسیاری از آنها از استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی پیروی نمی کنند و به تبع آن و به دلیل عدم وجود شفافیت لازم، بانک های خارجی تمایلی به همکاری با بانک های ایرانی ندارند. این امر به گفته دکتر عباس هشی، استاد دانشگاه شهید بهشتی، بخشی از علل بهبود نیافتن روابط بانکی پس از برجام بوده است. در همین حال کارشناسان یکی از دلائل وضعیت نابسامان بانک های کشور را  در عدم مطابقت آنها با استاندارد های بازل عنوان می کنند. مهدی فرشادان، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از جمله کسانی است که تاکید داشته اگر نظام بانکی اصلاح نشود بانک های با سابقه در آینده تعطیل می شوند. فرشاد حیدری، معاون نظارتی بانک مرکزی هم وعده داده استانداردهای لازم در بازل 3 تا پایان سال 2018 در بانک ها به مرحله اجرا در آید تا بر این مبنا بانک های ایران به عنوان بانک های قابل اطمینان تر برای سرمایه گذاری در دنیا مورد توجه قرار گیرند. 

شرکای خارجی ما نسبت به بحران نظام بانکی کشور حساس هستند و تحولات را از نزدیک پیگیری می کنند. یورن سورنسون مدیر بخش همکاری های خارجی موسسه اعتبار صادراتی ای کی اف دانمارک که به شرکت های این کشور برای انجام امور تجاری با ایران کمک می کند، با تاکید بر بهبود شرایط کاری با ایران در دوران پسابرجام خاطر نشان ساخته که بانکها و موسسات مالی بیشتری درصدد کار با ایران هستند و به همین دلیل برای اطمینان دهی به شرکای بین المللی و جلب اعتماد آنها لازم است از فروپاشی و هرج و مرج در بانک ها جلوگیری شود.

بحران بانکی تاجرانصندوق بین المللی پول در یکی از مقالات خود که چگونگی اصلاح نظام بانکی در کشورهای مختلف را بررسی می کند از مشکلات این نظام در کشورهای در حال توسعه سخن گفته و اشاره می کند که اغلب این مشکلات به دلیل مسائلی چون عدم کفایت سرمایه، دخالت های سیاسی، عدم نظارت بانکی و یا عدم مطابقت با استانداردهای جهانی اتفاق می افتد. اصلاحات بانکی مستلزم شجاعت و قدرت عملکرد تصمیم گیران کشور است زیرا که در بسیاری از موارد، اصلاحات همچون داروی تلخی است که در کوتاه مدت به مذاق جامعه خوش نخواهد آمد و هزینه های سیاسی خواهد داشت. به‌طور ایده‌آل، نهادهای تصمیم‌گیر باید خیلی زودتر و قبل از اینکه شاهد بحران باشیم دست به اصلاحات می زدند، ولی بحران بانکی در کشور ما(همچون بسیاری از دیگر کشورهای در حال توسعه) در شرایطی در حال وقوع است که ما هنوز به یک اجماع سیاسی کامل برای تغییرات ساختاری در نظام بانکی نرسیده ایم. به هر حال اکنون نباید منفعل ماند و داروی اصلاحات را باید هر چه زودتر به نظام بانکی کشور تجویز کرد.

صرف نظر از گرایش های حزبی و جناحی، حقیقت این است که بدون وجود شفافیت و پاسخگویی و کارآیی اقتصادی در نظام بانکی که از طریق همسان سازی با استانداردهای بین المللی انجام می شود، روابط تجاری با دنیا که لازمه آن سرمایه گذاری خارجی است به وقوع نخواهد پیوست. حال اگر قرار باشد این مولفه ها با ادغام بانک ها عملی شوند باید این روند با شفافیت صورت گیرد تا از نگرانی های غیر قابل اجتناب در بازار سرمایه کاسته شود. ولی الله سیف در واکنش به اخبار مربوط به احتمال ادغام بانک ها، به سپرده گذاران اطمینان خاطر  داده که ادغام ها با نظارت بانک مرکزی صورت می گیرد و هیچگونه ریسکی برای مشتریان نخواهد داشت. ولی به هر حال انتشار چنین اخباری در شرایطی که ماجرای های مربوط به موسسه کاسپین را پشت سر می‌گذاریم و نیز نگرانی های جدی که نسبت به نکول بانک ها وجود دارد، باعث نگرانی سپرده گذاران می شود که باید با تدبیر و اطلاع رسانی مسئولان کاهش یابد.

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از روند همکاری های دولت با بخش خصوصی راضی هستید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: