به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

پسابرجام برجام پساتحریمتنها دو سال از امضای توافق تاریخی برجام گذشته و در زمانی که از اجرای برجام گذشته است حرکت اقتصاد ما در مسیر گذار به دوران پساتحریم با شتابی نه چندان دلخواه اما آهسته و پیوسته بوده است.  بسیاری از موانع سیاسی مرتبط با مناقشه هسته ای برطرف شده اند و یا کاهشی قابل ملاحظه داشته اند.

تغییر و تحول، ماهیت ذاتی جهان پیرامون ماست. این تحولات چه در ساختار داخلی و یا منطقه ای و بین المللی اهمیت ارزیابی های واقعبینانه و محاسبه ریسک را یادآور می شود. در حال حاضر مخاطراتی جدی در منطقه و مناسبات بین المللی وجود دارد که هرگونه برداشت غلط، اقدام نسنجیده و یا اشتباه محاسباتی از سوی ما می تواند به راحتی اقتصادمان را از ریل اصلاحات زیرساختی و بازگشت به جامعه بین المللی خارج کند.

در خصوص توافق برجام، کارشناسان صندوق بین المللی پول معتقدند که اگر با توجه به تحولات سیاسی و تعاملات با آمریکا نوعی عدم اطمینان در خصوص سرنوشت این توافق ایجاد شود این امر می تواند باعث فراری دادن سرمایه و تجارت با ایران شود و بازگشت اقتصاد به روند عادی را مختل کند. بنا به ارزیابی این گروه، خارج شدن برجام از ریل اجرایی می تواند اقتصاد ما را به ورطه رکود ببرد. به همین سیاق، عدم اجرای اقدامات توصیه شده در چارچوب FATF عواقب ناگواری برای ما خواهد داشت.

امنیت منطقه خاورمیانه سایت تاجران

در ماتریس محاسبات مخاطرات صندوق بین المللی پول، علاوه بر مخاطرات داخلی به چند مورد مخاطرات منطقه ای با ریسک بالا یا متوسط در کوتاه مدت، میان مدت و درازمدت اشاره شده است. این کارشناسان از جمله بر این باورند که بحران های منطقه ای می تواند تأثیرات منفی بر توسعه تجارت و مشارکت ایران در منطقه داشته باشد.

اجازه بدهید به اختصار نگاهی به سه بعد داخلی، منطقه ای و فرامنطقه ای داشته باشیم تا حساسیت محاسبات و لزوم اقدامات سنجیده را بهتر درک کنیم.

مخاطرات داخلی

با وجود حمایت و تأیید مقام معظم رهبری، شورای عالی امنیت ملی و سایر نهادهای مربوطه از توافق برجام، هنوز هم عده ای با انگیزه های صرفا جناحی پا بر منافع ملی و نظام می گذارند و مانع از بهره برداری حداکثری از ظرفیت های دوران پساتحریم می شوند. اقتصاد شکننده ما در این مقطع حساس نیاز به همفکری و همگرایی دارد تا به اهداف اسناد بالادستی نظام برسیم.  تداوم ایجاد شکاف و نفاق در جامعه برنده ای نخواهد داشت.

مخاطرات منطقه ای

بر کسی پوشیده نیست که تنش های موجود در روابط ما با برخی از کشورهای منطقه از یک سو و عدم ثبات بسیاری دیگر از کشورهای منطقه از سوی دیگر، شرایط را بسیار دشوار کرده است. حضور نیروهای تروریستی و افراطی باعث حضور بازیگران مختلف در منطقه شده و عدم هماهنگی میان نیروهایی که حتی برای مقابله با تروریسم در منطقه حضور دارند وضعیتی شکننده ایجاد کرده که هر حرکت اشتباهی از سوی هر یک از این گروه ها می تواند به سرعت آتش جنگ و ویرانی را در منطقه گسترش دهد.

مخاطرات فرامنطقه ای

افزایش روند ملی گرایی و پوپولیسم در اقتصادهای بزرگ می تواند به آزادسازی تجارت بین المللی، جریان فاینانس، جابجایی نیروی کار لطمه زده و به کندی رشد اقتصاد جهانی و تلاطمات بازارهای مالی بیانجامد. یکی دیگر از روندهای مخاطره آمیز در روابط بین المللی روند نزولی مستمر بهای انرژی است. کند شدن رشد اقتصادی چین می تواند بر اقتصاد ما در کوتاه مدت و میان مدت تأثیرگذار باشد.

ملخص کلام اینکه وضعیت امنیتی منطقه ما آنچنان حساس است که اگر حرکت نسنجیده ای از ما در منطقه سر بزند فرصتی که به واسطه توافق برجام و اجماع ملی برای اعمال اصلاحات زیرساختی و بازگشت به اقتصاد بین المللی حاصل شد به سرعت از دست خواهد رفت.  ما دو فرصت تاریخی پیوسته به جامعه جهانی را از دست داده ایم. یک بار از قافله جهانی شدن در دهه نود میلادی باز ماندیم و یکبار هم به واسطه تحریم های هسته ای این فرصت را سوزاندیم. این فرصت ها همان بزنگاه های تاریخی هستند که کارشناسان و فعالان اقتصادی و سیاسی به کرات از آن یاد می کنند.

در حالی که بسیاری از ما فعالان اقتصادی شادمان از فرصت های پسابرجام در پی تسریع روند توسعه اقتصادی کشور هستیم باید هوشیاری خود را در مواجهه به مخاطرات فوق حفظ کنیم. مسئولان و دلسوزان نظام نیز باید با درست گویی و نه درشت گویی، سیاست نعامل سازنده در منطقه و فرامنطقه را تداوم بخشند و مراقب باشند تا اقدامی نسنجیده و به دور از نظارت مراجع ذی صلاح همچون وزارت امور خارجه و شورای عالی امنیت ملی به یک فرصت سوزی دوباره نیانجامد. 

سوریه شریک مناسب تجاری ایران نیست، چرا؟

نگاهی به هزینه های اقتصادی تنش در خاورمیانه

بخش خصوصی و جامعه مدنی برای صلح

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از روند همکاری های دولت با بخش خصوصی راضی هستید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: