به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

قرارداد اخیر خط لوله گاز با پاکستان نگاه ها را به سوی صنعت گاز طبیعی کشور جلب کرده است. هر چند که کاهش شدید تولید نفت طی سال گذشته، بخش نفت را در مرکز توجه ها قرار داده است باید گفت که توسعه موفق بخش گاز طبیعی برای توسعه اقتصادی و نیز برای منافع بخش خصوصی اهمیتی حیاتی دارد. اما متاسفانه ما در طرح های مهم مربوط به گاز طبیعی پیشرفتی نمی کنیم و همواره از دستیابی به اهداف تولیدی و صادراتی بازمانده ایم. کشور ما از جهت وسعت ذخائر گاز طبیعی در جهان، در مقام دوم قرار دارد و ما به همراه قطر، صاحب بزرگترین میدان گاز طبیعی، میدان پارس جنوبی، هستیم. اما در مجموع وارد کننده گاز طبیعی به شمار می رویم و نتوانسته ایم پالایشگاه های میعانات گاز طبیعی ( ال.ان.جی) بسازیم، کارخانه هایی که می توانند ما را در عرصه بین المللی به بازیگری اصلی در بازار رو به رشد گاز طبیعی بدل کنند.

گاز طبیعی به اشکال مختلف مسئله ای کلیدی برای توسعه اقتصادی است. گاز طبیعی سوختی پاک برای تولید برق است و گسترش استفاده از این منبع در کارخانه ها و منازل بدان معنی است ما امکان خواهیم یافت نفت بیشتری صادر کنیم ( البته اگر این صادرات تحت تحریم قرار نگیرد).  در ضمن، گاز طبیعی که به چاه های نفت ترزیق می شود به احیا نفت خام کمک می کند. گاز طبیعی برای سوخت خودروها و وسائط نقلیه عمومی هم قابل استفاده است. این امر به کاهش آلودگی هوا در شهرهای ما کمک خواهد کرد. از گاز طبیعی در تولید فرآوردهای پتروشیمی نیز استفاده می شود، فرآوردهایی که در سطح جهانی به بازارهای در حال رشد بدل شده اند. در همین حال، خط لوله های انتقال گاز طبیعی و تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع (ال.ان.جی) منبعی برای درآمدهای حاصل از صادرات خواهد بود و نیز به ایجاد روابط بلند مدت اقتصادی و سیاسی با کشورهای واردکننده خواهد انجامید. دولت تمامی این گزینه ها را در نظر گرفته است، اما پیشرفت ها امیدوارکننده نبوده است. در پی عدم تمایل دولت به مذاکره بر سر برنامه اتمی، کشور با انزوا روبرو شده، این نزوا بخش گاز طبیعی کشورمان را در شرایط بدی قرار داده، به خصوص در مقایسه با کشورهای همسایه.

توسعه میدان گاز پارس جنوبی، که شامل پروژه ها و فازهای مختلفی بوده، در اواخر دهه نود میلادی و با همکاری شرکت هایی از کشورهای مختلف جهان آغاز شد. به رغم برخی تاخیرها، تمامی پروژه هایی که با همکاری شرکای خارجی آغاز شد طی ده سال گذشته به بهره برداری رسید. اما طی چند سال گذشته، چندین پروژه به شرکت های داخلی واگذار شد که این شرکت ها با تاخیرهای طولانی مواجه شدند و طی چهار سال گذشته هیچ تولید جدیدی از این میدان گازی به بهره برداری نرسید. دولت های متبوع بیشتر شرکت های خارجی، به استثنای شرکت های چینی، آنها را از مشارکت در پروژه های گاز طبیعی کشور ما منع کرده اند. مهمتر آنکه، تحریم ها بین المللی که در پی مواضع ما درخصوص فعالیت های اتمی ناشی شده به طور روزافرونی فروش قطعات و خدمات مربوط به پروژه ها و تاسیسات قدیمی و جدید را هدف قرار داده است.  این تحریم ها پیشرفت در پروژه های جدید را دشوار می کند، باعث تاخیر در بهره برداری می شود و بر توان کشورمان برای استفاده از فوائد بی شمار گاز طبیعی تاثیر منفی می گذارد. در این ماجرا ( که متاسفانه بسیار شبیه اتفاقی است که برای دیگر صنایع کشور ما هم رخ داده) اقدامات دولت ما در زمینه مذاکرات اتمی به عواقب فاجعه باری برای توسعه صنعت گاز طبیعی انجامیده است.

بد نیست توسعه بخشی از میدان گازی پارس جنوبی را که در کشور ماست با توسعه بخشی که متعلق به قطر است مقایسه کنیم. تولید گاز طبیعی قطر از سال 2008 دو برابر شده،  این در حالی است که میزان عرضه ما تنها یک سوم افزایش یافته است. نکته مهم اینجاست که قطر به بزرگترین صادرکننده گاز مایع (ال.ان.جی) تبدیل شده، اما ما هنوز توان تولید گاز مایع را نداریم زیرا تحریها مانع از آن شده تا با صاحبان این فن آوری همکاری کنیم. برای کشورهایی که از ذخایر وسیع گاز طبیعی برخوردارند، توان تولید گاز مایع بسیار ضروری است تا آن کشورها بتوانند به بازیگری در بازار جهانی گاز طبیعی تبدیل شوند. بدون این فن آوری، ما نمی توانیم ذخایر گسترده گاز طبیعی خود را به مصرف کنندگان عمده در آسیای شرقی و دیگر نقاط جهان صادر کنیم. ما چندین سال پیش با شرکت های خارجی درباره قراردادهای مربوط به گاز مایع مذاکره می کردیم، اما شرکت های خارجی از سال 2010 این مذاکرات را ترک کردند زیرا نتوانستند به توافقی بر سر پروژه ها برسند؛ اکنون هم که تحریم ها مانع از آن می شود که حتی بخواهند  به فکر مشارکت در پروژهای ما باشند.

بگذارید تنها وضعیتی را تصور کنیم که در آن توسعه بخش گاز طبیعی ما با تاخیر در پروژه ها، انزوای بین المللی و تحریم هایی که هر روز شدیدتر می شوند روبرو نمی شد (مشکلاتی که تماما ناشی از سوء مدیریت دولت است). ما می توانستیم یکی از بزرگترین صادرکنندهای گاز طبیعی باشیم و در عرضه سوخت های پاک به اقتصادهای کشورهای جهان نقش بازی کنیم. ما می توانستیم صادرات نفت خود را با احیاء قدیمی ترین میادین نفتی کشورمان افزایش دهیم. ما حتی می توانستیم گاز طبیعی بیشتری برای مصرف خودروها و وسائط نقلیه عمومی داشته باشیم، امری که به نوبه خود به هوایی پاکیزه تر در شهرهای کشور می انجامید. ما می توانستیم صنعت پتروشیمی تراز اولی در سطح جهانی ایجاد کنیم، با مشتریانی از سراسر جهان. بحثی در میزان وسیع ذخایر گاز طبیعی ما و توان بالای کارگران در این صنعت وجود ندارد. سوال اینجاست که تا کی اجازه خواهیم داد  اشتباهات گذشته دولت ما را از رسیدن به مقام اول جهانی در این صنعت باز دارد؟

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: