به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سال 95 همراه با دلگرمی و نگرانی هایی برای دست اندرکاران طرح احیاء دریاچه ارومیه بود. جا دارد دست اندرکاران و فعالان محیط زیست از دستاوردهای سال گذشته احساس دلگرمی کنند و البته چالش های مهمی پیش روست که باعث نگرانی مردم و مسئولین کشور است. در قالب طرح احیای دریاچه ارومیه قرار است این دریاچه ظرف مدت ۱۰ سال به سطح تراز اکولوژیک خود یعنی یک هزار و ۲۷۴ متر از سطح آب‌های آزاد برسد و این هدف مستلزم تلاش هایی بسیار پیگیر و سرمایه گذاری گسترده است.

خبر خوش این بود که تراز دریاچه ارومیه افزایش یافته و  پیشرفت ها در این حوزه ادامه دارد. محمد صادق پورمهدی، معاون امور عمرانی استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه در سال 95، میزان بارندگی 28 درصد کاهش نشان داده بود گفت در قیاس با سال 94، تراز دریاچه 3 سانتیمتر افزایش داشته است. در بین سالهای 1373 تا 1393، تراز دریاچه ارومیه سالانه 40 سانتی متر کاهش یافته بود و از همین رو افزایش سه سانتی تراز طی سال گذشته خبر خوشی است.

جهانگیری ارومیه ابتکار وبسایت تاجرانهر چند دستاوردهای سال 95 ممکن است کوچک به نظر رسد ولی مرور این موفقیت ها برای مسئولان دولتی و بخش خصوصی روشنگر خواهد بود و راه پیش رو را بهتر به ما نشان خواهد داد. اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس جمهور با تاکید بر اینکه دولت با وجود همه مشکلات مالی و کمبودها تلاش خواهد کرد تا بودجه لازم برای احیای دریاچه پرداخت شود، اظهار امیدواری کرده که همه ساکنان اطراف دریاچه ارومیه و دست اندران احیای آن با همکاری و هماهنگی در جهت حفظ زیست بوم طبیعی کشور تلاش کنند. دولت یازدهم امیدوار است طی یک برنامه ده ساله و با برنامه ریزی و مدیریت منابع، آب دریاچه ارومیه به دوران اوج خود باز گردد. گزارش ها حالی است از طریق لایروبی رودخانه‌ها، میزان تلفات آب واریزی به دریاچه ارومیه از ۳۶ درصد به ۱۵ درصد کاهش یافته است. همچنین با وجود صرفه جویی ۱۶ درصدی در مصرف آب کشاورزی به دلیل استفاده از سیستم آبرسانی نوین و اصلاح کشت و بذر، میزان برداشت محصولات ۱۷ درصد افزایش یافته است.

از جمله دستاوردهای حاصل شده در سال گذشته می توان به این موارد اشاره کرد: 412 کیلومتر لایروبی رودخانه های اصلی منتهی به دریاچه ارومیه، ساماندهی سردهنه های رودخانه ها، انسداد هزار و 200 چاه غیرمجاز و نیز اصلاح آبیاری در 6 هزار و 200 هکتار از اراضی کشاورزی. در ضمن گزارش ها حاکی است طرح تشکیل و تجهیز شبکه سنجش منابع آب سطحی و زیرزمینی استان در راستای مصوبات ستاد احیای دریاچه ارومیه 68 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. طرح های انتقال و تصفیه فاضلاب حوضه آبریز دریاچه ارومیه هم در دست اجراست و لازم است در سال 96   یکی از مهمترین مصوبه های ستاد احیاء دریاچه ارومیه کاهش 40 درصدی مصرف آب کشاورزی در حوضه آبریز این دریاچه به واسطه انتقال آب با لوله های پلی اتیلنی از منبع تامین تا سر مزرعه بوده و امید است این مصوبه کاملا اجرایی شود. خوشبختانه از زمان آغاز به کار ستاد، 6 هزار و 300 هکتار از زمین های کشاورزی حوضه آبریز به سیستم های آبیاری تحت فشار مجهز شده است.

نگرانی ها اما هنوز پابرجاست. عیسی کلانتری، دبیر ستاد احیاء دریاچه ارومیه تخمین زده که هزینه احیاء دریاچه بالغ بر هفت میلیارد دلار خواهد بود در حالی که غلفت از آن می تواند تا یک هزار میلیارد دلار خسارت بر کشور وارد کند. آقای کلانتری همواره تاکید داشته که احیاء دریاچه اولویت اول دولت تدبیر و امید است و البته کسری بوجه دولت، آینده دریاچه را تهدید می کند. در همین حال مسعود تجریشی، مدیر دفتر تلفیق و برنامه ریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه گفته است که در صورت عدم تامین اعتبار سال 95 و 96، در این سال آبی، حدود ۸۰۰ کیلومتر مربع از سطح دریاچه ارومیه را از دست خواهیم داد. تجریشی افزود از آبان ماه سال ۹۴ تاکنون حتی یک ریال اعتبار هم به ستاد اختصاص نیافته است و اگر این روند ادامه یابد اتفاق خوبی برای دریاچه رخ نخواهد داد.

پساتحریمبه رغم اظهارات فوق، هادی بهادری، نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی یادآور شده که بودجه احیای دریاچه ارومیه از سه محل تامین می شود و در سال 96 نیز از همان محل تامین خواهد شد. به گفته بهادری صندوق توسعه ملی، اعتبارات جاری دستگاه های اجرایی و نیز منابع اعتبارات ستاد مدیریت بحران تامین سه منبع تامین مالی طرح های احیائی دریاچه ارومیه خواهد بود. البته با توجه به اینکه احیاء دریاچه ارومیه علاوه بر مسائل محیط زیستی از اهمیت استراتژیک ویژه ای برخوردار است مناسب بود در برنامه توسعه ششم اختصاصا به این موضوع اشاره شود. همانطور که دکتر کلانتری اشاره کرده بحران آب پیش از هر چیز ناشی از استفاده نامناسب منابع برای کشاورزی است و متاسفانه در برنامه توسعه اصرار شده که 95 درصد محصولات غذایی در داخل کشور تولید شود.

با توجه به ابعاد بحران دریاچه ارومیه، بهره گیری از کمکهای بین المللی از اهمیت خاصی برخوردار می شود. خوشبختانه در دوران پساتحریم شرایط این تعامل ها فراهم شده و مسئولان باید حداکثر استفاده را از این فرصت ها بکنند. فرهاد سرخوش، رئیس دفتر استانی ستاد احیاء دریاچه ارومیه با اشاره به بازدید نمایندگان سازمان ملل از دریاچه ارومیه، اظهار کرد که حساسیت بین المللی نسبت به احیای دریاچه ارومیه نتیجه برجام است. سرخوش گفت در این بازدیدها احیای دریاچه ارومیه به عنوان یک اولویت برای سازمان ملل متحد و ایران مطرح شد. وی از آغاز مطالعات سازمان های بین المللی برای احیای دریاچه نیز خبر داد و افزود: پس از نظر مساعد سازمان ملل متحد برای احیای دریاچه ارومیه، شرکت های بین المللی همچون «جایکا» ژاپن و «فاوو» ایتالیا طرح مطالعاتی احیای دریاچه ارومیه را کلید زدند.

گری لوییس، هماهنگ کننده مقیم سازمان ملل متحد در ایران، طی یادداشتی که به مناسبت روز جهانی آب درباره دریاچه ارومیه منتشر کرد، یادآور شد که تلاش های برنامه توسعه ملل متحد و سازمان حفاظت محیط زیست برای حفاظت از تالاب های ایران از جمله دریاچه ارومیه از حدود 12 سال پیش آغاز شده و با حمایت مالی دولت ژاپن در سه فاز متوالی سرعت و قدرت بیشتری گرفته است و در این مرحله با فراهم کردن فضای مناسب برای مشارکت و همکاری کشاروزان، تعاونی ها و دستگاه های ذیربط دولتی، روش های جدید کشاورزی پایدار، مدل جدیدی از مشارکت ذینفعان در راستای احیا دریاچه ارومیه معرفی و اجرا گردید.

در سال 1395 سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (FAO) نیز در توافق با ستاد احیاء دریاچه ارومیه، برنامه ای برای نجات دریاچه را کلید زد. هزینه این طرح بالغ بر 3.8 میلیون دلار است که توسط دولت ژاپن تامین می شود. تمرکز این برنامه بر اصلاح مصرف آب و روش های کشاورزی است. در ضمن اسفند ماه سال گذشته، ژاپن تفاهمنامه ای با دانشگاه صنعتی شریف امضا کرد که طی آن سازمان های ژاپنی با هزینه یک میلیون دلاری با این دانشگاه در راستای نجات دریاچه ارومیه همکاری می کنند.

توجه به اثرات زیست محیطی نابودی دریاچه ارومیه تاحدی بوده که توجه شخصیت های فعال در حوزه محیط زیست را نیز به خود جلب کرده است. در این رابطه می توان به پیام اینستوگرامی لئوناردو دی کاپریو، هنرپیشه مشهور هالیوود اشاره کرد که با واکنش های بسیار گسترده ای هم روبرو شد.  در اواخر تابستان امسال هم کمپین مردمی «من دریاچه ارومیه هستم» راه اندازی شد و رضا کیانیان بازیگر محبوب کشورمان یکی از اولین افرادی بود که با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام خود کاربران فضای مجازی را به این پویش همگانی در این رابطه دعوت کرد.

مسئولان و فعالان محیط زیستی در سال 96 باید پیگیر طرح های انتقال و نیز تصفیه آب باشند. ساخت و تجهیز تصفیه خانه های فاضلاب شهرهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه از جمله برنامه هایی است که باید طی یکی دو سال آینده شاهد ثمراتش باشیم. میکائیل بهادری، معاون اجرایی طرح انتقال آب از سد کانی سیب به دریاچه ارومیه گفته است که اجرای این طرح در سه نوبت کاری و با جدیت دنبال می‌شود. بهادری زمان پیش بینی شده برای اتمام کل این طرح را تا پایان سال ۱۳۹۸ شمسی عنوان کرد و گفت: پس از اتمام این طرح سالیانه ۶۵۰ میلیون مترمکعب آب به دریاچه ارومیه سرازیر می شود. در همین حال تصفیه خانه گلمان که از دیگر طرح های ستاد احیای دریاچه ارومیه است که در سال 95 به بهره برداری رسیده و سالانه 2.5 میلیون مترمعکب آب به دریاچه ارومیه روانه می کند.

احیاء دریاچه ارومیه هدفی است که گروه های مختلف را با هم متحد می کند و به همین علت همکاری نزدیک مسئولان دولتی با بخش خصوصی و تشکل های مردم نهاد برای تحقق اهداف تعیین شده بسیار ضرورری است. امسال که سال تولید و اشتغال نام گرفته، فرصتی فراهم شده تا گروه های فوق با محور قرار دادن گفتمان اقتصادی و با آینده نگری و توجه به ثمرات درازمدت اقتصادی احیاء دریاچه ارومیه، تلاش ها را دو چندان کنند. دریاچه ارومیه متعلق به همه ملت و نسل های آینده ایران عزیز است و تلاش ها برای احیاء این دریاچه باید با این بینش پیگیری شود.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

شما به کدامیک از گزینه های زیر برای اشتغالزایی اولویت می دهید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: