به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

محمد سعیدی کشتیرانی پساتحریمبالغ بر 90 درصد مبادلات بین المللی تجاری ایران از طریق مرزهای آبی کشور صورت می گیرد و حمل و نقل دریایی برای ما از اهمیت بسیاری بالایی برخوردار است. از همین رو جای تعجب نیست که تحریم ها علیه صنعت کشتی رانی و بیمه صدمات زیادی به اقتصاد کشور وارد کرد. محدودیت ها گسترده بود و به گفته محمد سعیدی، مدیر عامل گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، تحریم ها در بحث مالکیت کشتی‌ها و حوزه پرچم به شدت اعمال می شد و موسسات رده بندی ارتباط خود را با ایران قطع کرده بودند و به همین دلیل تردد کشتی‌های ما به بنادر جهان دشوار بود.

خوشبختانه پس از امضای برجام صنعت کشتیرانی به صحنه تجارت بین المللی بازگشته و امید است تا سال 2020 به یکی از بزرگترین خطوط کشتیرانی جهان بدل شود. همکنون گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با ۱۷۰ فروند کشتی و حدود 7 هزار کارمند، یکی از مهمترین شرکت های کشتیرانی جهان است و در مقایسه با رقبای بین المللی، در مقام  بیستم قرار دارد. این گروه در کنار شرکت ملی نفتکش ایران که با در اختیار داشتن 42 ابرتانکر بزرگترین شرکت نفت کش جهان است، نقش بسیار مهمی در حمل و نقل دریایی ایفا می کند.

متاسفانه در دوران تحریم ها بسیاری از این ظرفیت ها بدون استفاده مانده بود. مسئله ناوگان ملکی تحت پرچم از جمله چالش های دوران تحریم بود و در آن زمان کشتی‌های ایرانی حتی با پرچم‌ دیگر کشورها نیز نمی توانستند تردد کنند که این امر در دوران پساتحریم رفع شده است. مسئله رده بندی هم یکی از چالش هایی بود که با رفع تحریم ها برطرف شده است. سامان ترابی زاده معاونت فنی بازرگانی شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران می گوید موسسات رده بندی برغم میل خود و با توجه به اینکه صرفا به ارائه خدماتی در حوزه فنی و محیط ‌زیست اکتفا می‌کردند، مورد تحریم قرار گرفتند. در واقع کشتی ها برای حضور در بنادر نیازمند گواهینامه ایمنی است و تحریم کردن موسسات رده‌بندی یعنی ایجاد خلل برای تردد در بنادر.

علاوه بر تحریم های مستقیم علیه صنعت کشتی رانی، تحریم در حوزه بیمه و نیز تحریم های مالی مشکلات زیادی برای حمل و نقل دریایی ایران ایجاد کرده بود. به گفته سامان ترابی زاده براساس تحریم‌ها پوشش‌های P&I، ماشین‌آلات و بدنه با محدودیت مواجه شد. در واقع یکی از ملزومات تردد و پهلوگیری کشتی‌ها پوشش بیمه‌ای توسط بیمه‌گران معتبر است تا در زمان وقوع حادثه مشکل به سرعت مرتفع شده و تردد در بنادر به شرایط عادی بازگردد. عدم ارائه سرویس دهی بین المللی به کشتی های ایرانی هم مزید بر مشکلات بیمه شده بود.‌ به گفته سعیدی در بخش تامین سوخت هم مشکل کشتیرانی همانند مشکل ایران ‌ایر بود و امکان تحویل سوخت در آب‌های بین‌المللی وجود نداشت.

در دوران تحریم ها، حمل و نقل های دریایی به طور غیر مستقیم صورت می گرفت که این امر مشکلات لجستیکی و مالی خود را در پی داشت. به گفته محمد راستاد، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، پیش از لغو تحریم ها، تمام کانتینرهای تجار ایرانی برای حمل به ایران به بنادر جنوب خلیج فارس منتقل و از آنجا با کشتی های کوچک به بنادر ایران حمل می شد. پس از امضای برجام ارتباط مستقیم از سر گرفته شد و همکنون شرکت های بزرگ کشتیرانی در جهان کالاها و کانتینرهای تجار ایرانی را به طور مستقیم به بنادر ایران و بندرشهید رجایی حمل می کنند.

به رغم باز شدن خطوط کشتیرانی ایران، باید توجه داشت که همکاری های صنعت کشتیرانی ایران با دیگر شرکت ها و بحث سود آوری زمان بر خواهد بود. این امر در ارزش سهام شرکت کشتیرانی ایران هم نماد پیدا کرد. همانطور که آقای سعیدی اشاره کرده، با برجام، سهامداران انتظار داشتند شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران به یکباره سود خود را چند برابر کند اما این اتفاق رخ نداد. در واقع برای تعدیل سود باید زمان بدهیم تا هم قراردادهای جدید بسته شود، هم شرکت های خارجی برجام را باور کنند.

به رغم چالش های پیش رو، دستاورهای یک سال گذشته بسیار قابل توجه است. در دوران پسابرجام مسئولان کشتیرانی 7 قرارداد و بیش از 30 تفاهمنامه با طرف های خارجی امضا کرده اند. محمد سعیدی از احیای قرارداد خرید کشتی پس از 9 سال تعلیق خبر داده و تاکید کرده که با این تحول 158 میلیون دلار به صندوق کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران برگشته است و ما امکان یافته ایم قراردادی که با مدل تامین‌ مالی نوشته شده بود را به قرارداد فاینانس تبدیل کنیم. به گفته آقای سعیدی، بر اساس قرارداد با کشتی‌ساز کره‌ جنوبی، ناوگان دریایی کشور از نوع جدید کشتی‌ها استفاده خواهد کرد و در ضمن تکنولوژی مربوطه نیز به کشور منتقل می شود. محمد سعیدی از تحویل اولین کشتی 14500 TEU به ایران در ماه مارس 2018 میلادی خبر داد و گفت پس از این تاریخ به فاصله هر یک ماه یک فروند کشتی تحویل کشتیرانی می‌شود.

افتتاح پروژه بانکرینگ سلخ قشم هم خبر بسیار خوبی بود. همانطور که محمد سعیدی اشاره کرده، راه اندازی طرح سوخت رسانی در منطقه سلخ جزیره قشم و تکمیل زنجیره های این صنعت می تواند بخش عظیمی از کشتی های عبوری خلیج فارس را به دلیل کاهش ۱۳۰ مایلی مسافت تا فجیره به بندر سلخ هدایت کند. سعیدی با اشاره به اینکه ۴۰ درصد هزینه سفرهای دریایی مربوط به سوخت کشتی ها می باشد، گفت: کاهش فاصله سوخت گیری در منطقه سلخ جزیره قشم در مقایسه با بندر فجیره امارات برای شناورهای عبوری در خلیج فارس بسیار مهم است. به گفته آقای سعیدی ۱۷ خط بین المللی دریایی در آب های ایران تردد می کنند و با راه اندازی فرصت های مهمی همچون سایت بانکرینگ منطقه سلخ قشم و ظرفیت بسیار مناسب سوخت مورد نیاز کشتی ها، علاوه به تامین سوخت، خدمات جانبی صنعت بانکرینگ را هم به آنها ارائه می کنیم.

ارتقاء کلی شاخص عملکرد لجستیک ایران هم از سوی با تحولات فوق مرتبط است و از دیگر سو به ایجاد فرصت های جدید در صنعت کشتیرانی می انجامد. همانطور که کارشناسان تاجران پیشتر اشاره کرده بودند، گزارش سال 2016 شاخص عملکرد لجستیک بانک جهانی نشانگر آن بود که بین سال های 2014م و 2016م ایران 188 پله صعود داشته و از مقام 114 به مقام 966 رسیده است. موئلفه های شاخص علمکرد لجستیک عبارت است از: سرعت ترﺧﻴﺺ ﻛﺎﻻ، سادگی و ﻗﺎﺑﻞ پیش بینی ﺑﻮدن ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت ﮔﻤﺮکی،  ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎی ﺗﺠﺎری و خدمات لجستیکی، ﺳﻬﻮﻟﺖ دﺳﺘﺮسی ﺑﻪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺑﻴﻦ المللی، امکان ردﻳﺎبی ﻛﺎﻻﻫﺎی ارسالی و همچنین ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺤﻤﻮﻟﻪﻫﺎ. بر اساس گزارش بانک جهانی، ما از جهت زیرساخت ها در مقام 72 قرار داریم و این در حالی است که از لحاظ تشریفات گمرکی در مقام 110 و از لحاظ امکان ردیابی کالا در مقام 111 هستیم. البته باید توجه داشت که هر چند مسائل زیرساختی از اهمیت زیادی برخوردار است، ولی تحقیقات نشان می دهد کندی توسعه عملکرد لجستیک لزوما ناشی از مسائل زیرساختی نیست و در واقع مسائل مدیریتی نقش مهمتری در این حوزه  بازی می کنند.

با نگاهی به تحولات صنعت کشتیرانی طی سالی که گذشت، باید با دلگرمی به دستارودهای برجام نگریست و با قدرت برای بالفعل کردن ظرفیت های موجود گام برداشت. همکنون خط کشتیرانی ایران با پرچم مقدس جمهوری اسلامی در اکثر نقاط دریایی جهان تردد می کند و انشاالله به زودی ممنوعیت های باقی مانده در برخی از بنادر نیز رفع شود. برجام خط کشتیرانی ایران و ارائه خدمات بین المللی به این صنعت را احیاء کرد و از این جا به بعد، مدیریت هوشمندانه و استفاده حداکثری از فرصت های پیش رو باید در دستورکار باشد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا سیاست ها و رویکردهای منطقه ای ما نیاز به بازبینی دارد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: