به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

بانک مرکزی قرار است به تدریج به سمت تک نرخی کردن ارز برود ولی سوال اینجاست که بالاخره چه زمانی برنامه ها برای یکسان سازی نرخ ارز جامعه عمل خواهد پوشید؟ آیا دولت، مجلس و یا بانک مرکزی ریسک واگذاری ارز به نیروهای عرضه و تقاضا را خواهد پذیرفت، یا در مسیر تثبیت نرخ ارز حرکت خواهد کرد؟  

در ماه های اخیر که قیمت دلار از مرز چهار هزار تومان هم گذشت، نگرانی ها در خصوص ادامه تلاطمات در بازار ارز افزایش داد. البته ولی الله سیف، رئیس بانک مرکزی گفت که از دیدگاه وی نرخ واقعی دلار 3600 تومان است و بانک مرکزی برای جلوگیری از سقوط ارزش ریال، در بازار نقدینگی تزریق می کند. گزارش ها حاکی است رئیس بانک مرکزی در دیدار با اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس از تزریق 5.8 میلیارد دلار ارز به بازار آزاد به عنوان یکی از اقدامات بانک مرکزی به عنوان کنترل بازار ارز اشاره کرده و کاهش قمیت دلار را ناشی از قرار گرفتن ارز کافی در اختیار سیستم بانکی دانسته است.

رییس جمهوری در مجمع سالیانه بانک مرکزی مجددا تأکید کرد که شروع رونق اقتصادی، شکست رکود و حرکت به سمت رشد اقتصادی از اولویت های دولت است. وی افزود: من از اول دوره ریاست جمهوری به چند مساله حساسیت داشتم؛ تورم، قیمت ارز و رشد اقتصادی و معتقدم اگر این شاخص ها درست حرکت کند خود به خود اقتصاد درست حرکت خواهد کرد.

احرامیان نرخ ارز پساتحریمدر همین حال لایحه بودجه 96 دولت که تقدیم مجلس شد و به تصویب رسید قیمت 3300 تومانی برای نرخ دلار را در نظر دارد. این نرخ به اعتقاد بسیاری از فعالان اقتصادی تغییرات زیادی در فعالیت های اقتصادی آنها ایجاد نخواهد کرد.  بهادر احرامیان، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران معتقد است بزرگترین عامل برای تعیین نرخ ارز، اختلاف نرخ تورم دو کشور است. یعنی برای تعیین نرخ دلار در درازمدت، باید اختلاف تورم ایران و امریکا را سنجید.  بررسی این دو شاخص است که نرخ واقعی دلار در کشور را تعیین می کند. وی افزود: نرخ دلار در کشور باید متناسب با نرخ تورمی که وجود دارد تعدیل شود. احرامیان معتقد است اگر در سال آینده قیمت دلار با مصوب در بودجه تفاوت زیادی داشته باشد، می توان آن را با متممی در مجلس تعدیل کرد. به هرحال چگونگی تغییرات درآمد های نفتی، تولید کم و زیاد و تغییر درآمدها از ناحیه قیمت اثرگذار است.

آرگون نرخ ارز پساتحریمیکی دیگر از اعضای هیات نمایندگان اتاق تهران، عباس آرگون، در همین خصوص گفته است: خواسته بخش خصوصی این است که هر سال نرخ ارز به میزان تورم سالانه افزایش داشته باشد و باتوجه به اینکه نرخ تورم حدود 10 درصد است رسیدن قیمت دلار در بودجه به 3300 تومان می تواند عددی منطقی و برمبنای رشد تورم باشد. وی در عین حال گفت: پیشنهاد ما به دولت مدیریت شناور برای نرخ ارز است البته باید به سمت واقعی شدن قیمت ارز حرکت کنیم آن هم با درنظر گرفتن عوامل متعدد آن زیرا به نظر صادرکنندگان بالارفتن ارز کار مناسب است ولی در مقابل به اعتقاد بسیاری کاهش، پس دولت و مدیران اقتصادی باید با یک جمع بندی اصولی به عددی برسند که منطقی باشد و اقتصاد کشور را دچار نوسان نکند.

با توجه به نوسانات پی در پی بازار ارز، تک نرخی کردن ارز دستاورد بزرگی برای دولت یازدهم خواهد بود ولی باید توجه داشت که این اقدامات احتمالا هزینه های سیاسی در پی خواهد داشت و اجرای آن مستلزم هماهنگی های کامل و ارتباط شفاف و گسترده دولت، بانک مرکزی، مجلس و مردم است. در واکنش به این نوسانات بازار ارز، دکتر روحانی با تاکید بر اینکه نرخ ارز حتما متعادل خواهد شد گفت تلاش دولت در جهت ایجاد این تعادل از طریق رونق اقتصادی است. حسن روحانی با بیان اینکه قیمت ارز به سمت افزایش حرکت نخواهد کرد افزود: ما همیشه نرخ ارز را ثابت نگه داشته‌ایم تا مردم به آینده امید داشته باشند. اما سوال اینجاست که اینگونه سیاست های پولی چه تاثیری بر روند تک نرخی کردن ارز خواهد داشت و آیا این روند تا اطلاع ثانوی به تاخیر خواهد افتاد؟

در پائیز 1392 بود که ولی الله سیف برای اولین بار از تک نرخی کردن ارز خبر داد ولی با ادامه فشارهای بین المللی و نوسانات قیمت نفت این مهم به آینده موکول شد. بیش از یک سال پیش هم مسعود نیلی، مشاور ارشد اقتصادی رئیس جمهوری با بیان اینکه تحریک تقاضای داخلی برای جلوگیری از کاهش نرخ رشد اقتصادی جواب نمی‌دهد، خواستار گرانی ارز در بازار شده بود. این نظرات کارشناسانه اما به اقدام نهایی منجر نشد. اکنون با تصویب بوجه 96 در مجلس گمانه زنی ها نسبت به وضعیت نرخ بندی ارز افزایش یافته است. پیشتر دکتر نیلی با اشاره به اینکه بوجه 96 بر اساس ارز واحد نوشته می شود گفته بود فعلا در مرحله يكسان سازی نرخ ارز هستيم. دکتر نیلی با ابراز امیدواری نسبت به اجرای طرح تک نرخی شدن ارز گفته بود باید یک نظام انعطاف پذير ارزی در كشور ايجاد شود.

سلطانی اتاق بازرگانی پساتحریمبه رغم اظهارات مقام های دولتی، بسیاری از ناظران بازار ارز معتقدند تک نرخی شدن ارز دست کم تا نیمه اول سال 96 عملی نخواهد شد. پدرام سلطانی با تشریح تاثیر نرخ 3300 تومانی دلار در بودجه 96 گفته است بر اساس برآورد بانک مرکزی، نرخ تورم تا پایان سال 96 به حدود 8 تا 8.5 درصد خواهد رسد و اگر این مبنا باشد، نرخ ارز در بودجه بیش از نرخ تورم در نظر گرفته شده است. نایب رئیس اتاق ایران گفت با توجه به نرخ تورم انباشته در چندسال گذشته و به ویژه اتفاقات اخیر در بازار ارز و وعده دولت مبنی بر تک نرخی کردن ارز، به نظر می رسد که نرخ کنونی تعیین شده در بودجه حاصل اعلام ها و تغییرات اقتصاد کلان در چندسال گذشته باشد و اعلام این نرخ نشان می دهد دولت از سیاست بانک مرکزی مبنی بر تک نرخی کردن ارز عدول کرده است. بسیاری از کارشناسان با پدرام سلطانی هم نظرند و پیش بینی می کنند تک ترخی شدن از دست کم در ۶ ماهه اول سال آینده عملی نخواهد شد.

ایمانی راد موسسه بامداد پساتحریمدر همین حال کارشناسانی چون دکتر مرتضی ایمانی راد و همکاران وی در موسسه بامداد از زوایای مختلف به عوامل موثر بر نرخ ارز در سال 96 نگاه کرده اند که جای تأمل دارد. یکی از نکات مهمی که وی بر آن تأکید دارد این است که دولت ، بسیارى از مدیران دولتى و حتى بانک مرکزى هدف خود را تثبیت نرخ ارز گذاشته است . طبیعت ارز اینگونه است که نوسان کند. با تثبیت نرخ ارز ما به طور روشن و شفاف داریم به بازار می گوییم که این بانک مرکزى است که دارد نرخ دلار را تثبیت می کند ( بخوانید تعیین می کند) و نه بازار . بنابراین آن روى سکه تثبیت، مداخله است و مداخله با تنظیم بازار تفاوت بسیار دارد.

جای شک نیست که برجام اقتصاد کشور را از خطری بسیار جدی نجات داد و از ادامه سقوط ارزش ریال جلوگیری کرد. ولی نباید فراموش کرد که چالش های بین المللی و تنش های منطقه ای همچنان ادامه دارد و هنوز نمی توان گفت وضعیت بازار ارز به ثبات لازم رسیده است. در ضمن عدم اطمینان نسبت به قیمت جهانی نفت و کاهش رشد اقتصادی در سطح جهانی هم به عدم اطمینان در بازار ارز افزوده است که این امر به نوبه خود باعث افزایش تقاضا برای دلار شده است. این فاکتورهای پیچیده بیرونی به همراه مسائلی همچون اصلاح نظام بانکی و بحث ها درباره تغییر واحد پول نیز روند یکسان سازی نرخ ارز را کند کرده است. (نگاهی به هزینه های اقتصادی تنش در خاورمیانه)

شکی نیست که تک نرخی شدن ارز باعث شفافیت مالی و نیز کاهش هزینه ها می شود که این امر به نوبه خود به افزایش سرمایه گذاری خارجی می انجامد. با توجه به شرایط پساتحریم و افزایش تعامل با شرکای خارجی، تک نرخی شدن ارز می تواند این شرکا را بیش از پیش ترغیب کند تا با اطمینان بیشتر وارد بازارهای ایران شوند. هر چند اتخاذ سیاست های پولی صحیح ممکن است هزینه های اقتصادی و یا حتی سیاسی در پی داشته باشد، ولی با تعامل دولت و بخش خصوصی و ارتباط نزدیک و شفاف با مردم، می توان این هزینه ها را کاهش داد و شرایط را برای رشد درازمدت اقتصادی کشور فراهم ساخت.

محسن بهرامی ارض اقدس در خصوص اولویت های اقتصادی سال 96 گفت: برای سال 96 اولویت‌های مختلفی وجود دارد. اولویت‌هایی که می‌تواند به رونق اقتصادی بیشتر در کشور کمک کند. به اعتقاد من، اولویت‌های سال 96 باید توجه به صادرات غیرنفتی و رفع موانع صادرات غیرنفتی باشد. تک‌نرخی کردن و واقعی شدن نرخ ارز هم مسلماً خواسته تمام فعالان بخش خصوصی است.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از روند همکاری های دولت با بخش خصوصی راضی هستید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: