به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

ایران اولین کشور در منطقه بود که حدود 100 سال پیش به کشف و استخراج نفت پرداخت و افتصاد ما طی این یک صده به شدت به تولید و صادرات طلای سیاه وابسته بوده است. اما تحریم هایی که در سال های اخیر علیه صنعت نفت کشور اعمال شد، چشم انداز این حوزه را به کلی برای ما تغییر داد. در سال های دشوار تحریم، اکثر شرکت های خارجی میادین نفت و گاز ما را ترک کردند و تولید و صادرات به شدت کاهش یافت. در واقع تولید نفت از روزانه 3.6 میلیون بشکه در سال 2011م به روزانه 2.8 میلیون بشکه در سال 2014 کاهش یافت.

ثمرات برجام در قدرت گرفتن تلاش های دیپلماتیک ایران در نشست دهم آذر اوپک مشهود بود. این تلاش ها از یک سو به تثبیت میزان تولید نفت کشور و از دیگر سو به حفظ روند منطقی عرضه جهانی نفت انجامید.

در یکصد و هفتاد و یکمین نشست اوپک، اعضای این سازمان توافق کردند به مدت شش ماه روزانه تولید نفت را یک میلیون و 2000 هزار بشکه کاهش دهند در حالی که ایران می تواند تولید خود را در سطح پیش از تحریم ها تثبت کند و به سه میلیون و 800 هزار بشکه نفت در روز برساند.

در دوران پسابرجام، تلاش های شرکت ملی نفت که متولی اصلی سیاست های نفتی در حوزه های مختلف تحقیق، اکتشاف، استخراج، پالایش و توزیع است، بسیار قابل ستایش بوده. تنها یک سال بعد از برجام و رفع تحریم های ظالمانه علیه کشورمان، میزان تولید نفت به سطح قبل از تحریم ها رسیده و ما روزانه تقریبا 4 میلیون بشکه نفت تولید می کنیم. در همین حال تولید گاز طبیعی هم به 750 میلیون مترمکعب رسیده است. مهندس زنگنه با بیان اینکه در نه ماهه امسال 24.7 میلیارد دلار وصولی از فروش نفت و میعانات گازی داشته ایم ابراز امیدواری کرده تا پایان سال، فروش نفت و میعانات ما به 41 میلیارد دلار برسد. شایان ذکر است این رقم در پایان پائیز سال گذشته 29 میلیارد دلار بود.

صادرات نفت به اروپا که در دوران تحریم ها متوقف شده بود، اکنون به 700 هزار بشکه در روز رسیده است و در همین حال صادرات نفت به هند در سال 2016م دو برابر شد. سید پیروز موسوی، مدیرعامل شرکت پایانه‌های نفتی با اشاره به بازگشت نفتکش‌های اروپایی به پایانه‌های نفتی از افزایش۵۰ درصدی تردد نفتکش‌ها خبر داده و اظهار داشته امکان پهلوگیری کشتی‌های غول پیکر در پایانه‌ گازی فراهم شده است. موسوی با تاکید بر اینکه هم اکنون کشتی‌های نفتکش تحت اجاره شرکت‌های بزرگ نفتی جهان همچون توتال فرانسه، انی ایتالیا و لوک اویل روسیه در پایانه‌های نفتی کشور پهلوگیری و اقدام به بارگیری نفت خام و میعانات گازی می‌کنند، تصریح کرد: در شرایط فعلی، پایانه‌های نفتی کشور دارای بالاترین استاندارد جهانی بوده و محدودیتی برای پهلوگیری نفتکش‌های خارجی وجود ندارد.

صنعت نفت در پساتحریم و اقتصاد مقاومتی

از دیگر تحولات دوران گذار به پساتحریم می توان به امضای 15 تفاهمنامه میان شرکت ملی نفت و شرکت های خارجی یاد کرد. هر چند این تفاهمنامه ها لزوما به قراردادی نمی انجامد ولی شرایط انتقال دانش فنی مربوطه به حوزه نفت را تسهیل می کنند. اقدامات مثبتی هم برای توسعه میادین گاز طبیعی برداشته شده است. ولی شاید مهمترین دستاورد پسابرجامی ما در حوزه نفت، مدیریت هزینه و درآمد بوده که به طور خاص در خرید تجهیزات خودنمایی کرده است. پیش از امضای برجام، چالش های جدی بر سر سفارش و دریافت کالا داشتیم و توربین ها و دستگاه های صنعت نفت هم در خارج توقیف شده بود که در دوران پسابرجام به حمدالله ترخیص شد.

با نگاهی به نرخ رشد اقتصادی کشور در سال جاری می توان درک عینی تری از تاثیرات افزایش تولید و صادرات نفت داشت. بنا به گزارش هیات مشاور صندوق بین المللی پول درباره اقتصاد ایران، به دنبال اجرایی شدن برجام انتظار می‌رود رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت‌های حقیقی افزایش یافته و در سال 95 به ۶.۶ درصد برسد.  معاون اول رئیس جمهوری با اشاره به  این رشد اقتصادی و تشکر از عملکرد مثبت وزارت نفت پس از برجام گفته است اگر نفت را از این میزان رشد اقتصادی خارج کنیم رشد اقتصادی به ٤,٣ درصد می‌رسد.

علاوه بر تاثیرات مستقیم رفع تحریم ها بر تولید نفت، موانع جانبی برای تولید و صادرات نفت هم در دوران پسابرجام کاهش یافته است. امیر حسین زمانی نیا، معاون امور بین الملل و بازرگانی وزیر نفت گفته است گشایش‌های برجام در صنعت نفت و گاز ما سبب شد که بتوانیم از تمام ظرفیت خودمان برای توسعه، تولید و صادرات استفاده کنیم و هیچ مانعی به خصوصی در این زمینه نداریم. زمانی نیا با بیان این که مسائل مربوط به نفتکش‌ها از جمله بیمه، پرچم، کلاس، رده بندی نیز با اجرای برجام حل شده است، اظهار کرد: هم اکنون نفتکش‌های ایرانی مشکلی برای استفاده از پرچم کشورهای مختلف ندارند و خرید قطعات و تجهیزات چه در داخل و چه در خارج از کشور با سهولت و هزینه‌های کمتر انجام می شود.

به رغم چشم انداز روشنی که پیش روی صنعت نفت کشور است، هنوز قدم های مهمی هست که در این حوزه باید برداشته شود. فن آوری های به روز و به طور خاص آخرین تکنولوژی ها در بخش پالایش باید بیش از پیش مورد توجه مسئولان باشد. خوشبختانه مسئولان از فرصت های تعامل با شرکای خارجی استفاده کرده اند. برای مثال عباس کاظمی، معاون وزیر نفت از امضای ۸.۶ میلیارد دلار قرارداد توسعه پالایشگاه ها با شرکت‌هایی از ژاپن، کره و چین خبر داه است. امید است این تعامل ها افزایش یافته و با حضور پررنگ تر بخش خصوصی، پیشرفت های فنی در حوزه اکتشاف و تولید در شکل بومی گسترش یابد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا سیاست ها و رویکردهای منطقه ای ما نیاز به بازبینی دارد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: