به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

طی پنج سال گذشته ایران در میان بزرگترین تولیدکنندگان سیمان در جهان بوده و بعد از روسیه و جلوتر از کره جنوبی و ژاپن ایستاده است. شرکت سیمان فارس و خوزستان به عنوان بزرگترین تولید کننده سیمان در ایران سالانه تولیدی حدود 18 میلیون تن دارد. در نگاه اول، تولیدی در این سطح مثبت به نظر می رسد ولی باید توجه داشت که عرضه بالا همیشه لزوما به معنی مطلوبیت اقتصادی نیست. بررسی نظر مسئولانی همچون عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی وجه دیگری از چالش های این حوزه را روشن می سازد و از لزوم توجه به مدل های جدید تولید سیمان پرده بر می دارد.

در نهمین نمایشگاه بین المللی سیمان و بتن که از 25 تا 28 دی ماه در تهران برگزار شد، عباس آخوندی گفت تلاش اصلی تولیدکنندگان سیمان در ایران بر افزایش تولید متمرکز بوده ولی ظرفیت تولید کشورمان از تقاضا بیشتر است و ایران و در واقع بازار جهانی از دهه هفتاد با مازاد عرضه سیمان مواجه بوده است.

آخوندی افزوده است که بسیاری از کشورها از سیمان به روش های خلاق استفاده می کنند ولی ما از سیمان تنها برای مصارف اولیه در ساختمان سازی و سدسازی و راه آهن استفاده می کنیم. باید توجه داشت که اینگونه مصرف سیمان زمانی که با برنامه های نادرست عمرانی همراه شود به آسیب پذیری و غیرقابل اعتماد شدن بازار می انجامد. در این رابطه می توان به عنوان نمونه به مشکلات ناشی از طرح مسکن مهر و یا سهمیه بندی سیمان و مشکلات ایجاد شده برای طرح های عمرانی در نیمه دوم دهه هشتاد اشاره کرد.

در همین حال وزیر راه و شهرسازی اظهار داشته که کاهش قیمت انرژی موجب از میان رفتن انگیزه تولیدکنندگان ایرانی برای رقابت شده که این امر به رویکرد تولیدمحور و بی توجهی به خلاقیت و تولید محصولات جدید شده است. آقای آخوندی تاکید کرده که معتقد است باید از تولید سیمان حداکثر حمایت صورت گیرد ولی برهم زدن منطق بازرگانی و اقتصادی هیچ تولید پایداری ایجاد نمی‌کند. عباس آخوندی گفته است که از مصرف رویه‌های بتنی دریغ نداریم، زیرا استفاده از بتن مزایایی همچون ایجاد ارزش افزوده، افزایش طول عمر و کاهش هزینه‌های نگهداری را به دنبال خواهد داشت. وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: این منطق که ما تمام نهاده‌های اولیه را بیاوریم و به بخش سیمان یارانه بدهیم که می‌خواهیم به افق ۱۲۰ میلیون تن سیمان در سال ۱۴۰۴ برسیم راه ‌حل اصولی نیست. تولید یک تن سیمان نیاز به ۱۰۰ مترمکعب گاز دارد که حدود ۱۳ دلار می‌شود در حالی که هم‌اکنون شرکت‌های سیمان برای ۱۰۰ مترمکعب گاز حدود سه دلار پرداخت می‌کنند.

در همین حال محمد شکرچی زاده، رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی از جایگزینی 10 درصدی رویه های بتنی به جای آسفالت خبر داد. به گفته آقای شکرچی زاده افزایش ساختمان های بتنی به جای سازه های فلزی ترمیم رویه های کانالهای بتنی آب رسان و استفاده از رویه های بتنی ترکیبی در جاده ها از جمله راهکارهای افزایش مصرف سیمان در کشور است. شکرچی زاده ضمن بیان اینکه رویه های بتنی ترکیبی می تواند جایگزین خوبی برای آسفالت باشد اظهار داشت که در چشم انداز صادراتی پیش بینی شده تا رویه های بتنی ترکیبی به میزان 10 درصد جایگزین آسفالت شود.

توجه به بازارهای فرامرزی هم در دستور کار بوده و باید پیگیری های لازم در این زمینه ادامه یابد. عبدالرضا شیخان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان گفته که اگر چه بنظر می رسد ایران باید از تولید خود برای مصارف داخلی استفاده کند، ولی نمی توان بازارهای منطقه ای و جهانی را نادیده گرفت. عراق، افغانستان و سوریه می توانند بازارهای مناسبی برای صادرات مازاد تولیدات سیمان برای بازسازی های پس از جنگ باشند. درهمین حال قطر هم به عنوان میزبان بازی های جام جهانی فوتبال 2022 ممکن است در پی یافتن موادی برای ساختن چند استادیوم فوتبال و دیگر ساختارهای مربوطه باشد. اگر تنها دید ما به داخل کشور باشد، چنین فرصت ها و بازارهای مشابه در آذربایجان و قرقیزستان را از دست خواهیم داد زیرا که این کشورها و حتی عراق در فکر ساختن کارخانه های سیمان خود هستند.

به رغم چالش های پیش رو، تولیدکنندگان کشورمان توانند با امیدواری به استقابل تحولات آینده در حوزه سیمان بروند. افزایش قیمت حامل های انرژی موجب کاهش تولید 5 تا 10 درصدی عربستان سعودی در سال 2017م شده است. در همین حال برخی از تحلیلگران معتقدند که ارزش بازار بتن پیش ساخته تا سال 2022م به 58.7 میلیارد دلار افزایش خواهد یافت. ارزش این بازار در سال 2015م به 47.1 میلیارد دلار رسید. علاوه بر اروپا که بزرگترین بازار بتن پیش ساخته را به خود اختصاص می دهد، انتظار می رود که کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه و برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی نیز در این زمینه توسعه بابند.  نباید از نظر دور کرد که صنعت سیمان و بتن در آینده نمی تواند بر اساس مدل تولیدمحور استوار باشد و آموزش و نوآوری در این حوزه بیش از پیش از اهمیت برخوردار خواهد بود. ناظران معتقدند بتن پیش تنیده به دلیل استحکام کششی بیشتری که از بتن آرمه دارد، طرفداران زیادتری خواهد یافت و این روند حکایت از پررنگتر شدن نقش تحقیقات در صنعت بتن دارد.

به رغم انتقاد مسئولان مربوطه از تولیدمحور بودن صنعت سیمان کشور، راه کارهای اصولی و درازمدتی در این زمینه با جدیدت پیگیری نشده است. دو سال پیش بود که آقای شیخان از لزوم ایجاد واحدهای تحقیق و توسعه و آزمایشگاه های مجهز سخن گفته بود، ولی در این زمینه هنوز کارهای زیادی باید صورت گیرد. عباس آخوندی گفته است که وزارت راه و شهرسازی تلاش دارد تا با استفاده از سیمان در باندهای فرودگاهی، تراورس های راه آهن و جاده ها و همچنین افزایش سهم ساختمان های بتنی نسبت به فولادی، مازاد تولید سیمان را مورد استفاده قرار دهد. در حالی که این راه کارها برای کوتاه مدت و میان مدت مثبت است ولی توجه به آموزش و نوآوری باید جزء جدایی ناپذیر اهداف درازمدت صنعت سیمان و بتن باشد.

به رغم اختلافات در خصوص راهکارهای پیش رو، همه دست اندرکاران بر ماهیت مشکلات اتفاق نظر دارند. با توجه به آمادگی بازار و وجود حدود 140 هزار نیروی انسانی آماده در این حوزه، قابلیت های خوبی در صنعت سیمان بتن داریم و این صنعت با تعامل های منطقه و سرمایه گذاران خارجی قادر خواهد بود در دوران پسابرجام نیازهای  بازارهای منطقه ای و بین المللی را تامین نماید.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: