به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اخیراً با برگزاری اینترنتی سرشماری مردمی، تلاش‌ها برای اجرایی کردن برنامه دولت الکترونیکی وارد فاز جدیدی شد. به گفته محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات  اجرای این طرح به اندازه‌ای موفق آمیز بود که بیشترین درصد مشارکت را برای ایران رقم زد. آقای واعظی این مشارکت را در دنیا بی سابقه  دانست و گفت بالاترین میزان مشارکت سال گذشته در ژاپن با ۳۷ درصد بود که ایرانیان این رکورد را شکستند.

دولت الکترونیکی که بعضا از آن به حکومت دیجیتال هم یاد می شود، در دهه نود میلادی به عنوان یک پدیده جهانی ظهور کرد تا دولت ها با استفاده از فن آوری اطلاعات به طور موثرتری به ارتباط و تعامل با مردم بپردازند و مردم نیز بتوانند نقش بیشتری در تصمیم گیری های دولت ایفا کنند. اگر زیرساخت های لازم فراهم باشد، دولت الکترونیکی می تواند تبادل اینترنتی سرویس ها و اطلاعات را در شکل ارتباط دولت ها با هم، دولت با مردم، مردم با دولت، دولت با جامعه کسب و کار و نیز دولت با کارفرمایان و صاحبات صنایع  فراهم کند.

توجه به مفهوم دولت الکترونیک سابقه ای طولانی در ایران دارد. در سال ۱۳۸۱ شورای عالی اداری  بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور راهکارهایی را برای تحقق دولت الکترونیکی به تصویب رساند. در این مصوبه، اجرایی شدن طرح دولت الکترونیکی در راستای رسیدن به اهداف ذیل تعریف شد: دستیابی به اطلاعات دقیق و بهنگام در بخشهای مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از طریق اتوماسیون فعالیتها، تسریع در اجرای امور، بهبود ارائه خدمات به مردم با حداکثر نظم و دقت و افزایش کیفیت تصمیم گیری در سطوح مختلف و ارائه خدمات غیرحضوری، کاهش هزینه ها، افزایش کارآیی و اثربخشی در بخشهای مختلف، ایجاد گردش سریع و صحیح اطلاعات بین دستگاههای اجرائی.

در دولت تدبیر و امید هم به اجرایی شدن طرح های مربوط به دولت الکترونیک توجه ویژه ای شده است. دکتر روحانی اخیرا با تاکید بر اهمیت مسئله شفافیت و دسترسی مردم به اطلاعات یادآور شدند که دولت در مسیر  ساخت یک شبکه اطلاعات ملی و دولت الکترونیکی پیش می رود و سامان دهی سریع شبکه ملی اطلاعات از اهداف دولت است. رییس جمهوری با تاکید بر این که نقش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در زمینه پرداخت‌های غیرمتعارف بسیار مؤثر بوده افزود دولت یازدهم از روز اول در مقابل کسانی که معتقد بودند این شبکه‌ها مشکل برای جامعه درست می‌کنند و باید فیلتر شوند ایستاد. دکتر روحانی با بیان این که مردم هوشیار و بیدار هستند و با آگاهی خودشان نخواهند گذاشت گروه کوچکی از این ابزار سوء استفاده کنند گفت: امیدوارم بتوانیم از این فضا به نفع کشور استفاده کنیم.

خوشبختانه اعضای تیم دکتر روحانی هم با ایشان همصدا هستند و در پیشبرد طرح های مربوط به اجرای کردن دولت الکترونیکی کوشا بوده اند. در این راستا عبدالرضا رحمان فضلی، وزیر کشور، از امکان برگزاری بخشی از انتخابات آتی کشور به طور الکترونیکی خبر داده است. اجرای کامل این طرح مستلزم پیشرفت های گسترده ای در حوزه فن آوری اطلاعات است و آقای فضلی یاد آورد شده با توجه به اینکه تهیه سخت‌افزار هزینه‌های زیادی دارد این آمادگی وجود دارد که 20 درصد انتخابات به شکل الکترونیکی برگزار شود.

مسعود کرباسیان رئیس کل گمرک ایران در نشست یک روزه مدیران ستادی و گمرکات مرزی با بیان اینکه مرز محل عبور است نه توقف گفت پیاده‌سازی پنجره واحد تجارت از 2 و نیم سال پیش در گمرک شروع  به کار کرده است که از ابزارهای مؤثر در ایجاد سرعت و سهولت واردات، صادرات و ترانزیت است. کرباسیان افزود یکی از هدف‌های مهم و اصلی گمرک پیاده‌سازی گمرک الکترونیکی است که به کاهش فرآیندهای زمانبر در گمرکات به‌ ویژه گمرکات مرزی کمک می‌کند. مرکز واردات و امور مناطق آزاد گمرک ایران هم طی بخشنامه‌ای به گمرکات اجرایی نحوه ثبت اطلاعات خودروهای وارداتی در اظهار نامه و پروانه الکترونیک را اعلام کرده است. در این بخشنامه به گمرکات اجرایی تاکید شده که از ابتدای آبان ماه از صدور گواهی‌های کاغذی ترخیص خودرو خودداری شود. بعد از حذف گواهی‌های کاغذی، صاحبان کالا، مراکز شماره گذاری خودرو و دستگاههای اجرایی می‍‌توانند جهت استعلام رسید پروانه الکترونیک به سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی مراجعه کنند. شایان ذکر است پیش از این باندهای قاچاق خودرو با سو استفاده از گواهی‌های ترخیص کاغذی، اقدام به جعل این گواهینامه‌ها می‌نمودند.

سلامت الکترونیکی نیز از دیگر حوزه های دولت الکترونیکی است. سلامت الکترونیکی به ارایه خدمات و اطلاعات بهداشت و درمان از طریق اینترنت اطلاق می شود و طرحی است که مدت‌هاست مد نظر مسولان کشور بوده است و به نظر می‌رسد طبق وعده‌های داده‌شده، این طرح با اتصال ۵۰۰۰ روستای باقی‌مانده به اینترنت، در آستانه اجرایی شدن به طور کامل باشد. سید حسن هاشمی، وزیر بهداشت، اشاره کرده که بهره‌گیری از فن آوری اطلاعات در حوزه سلامت بسیار موثر بوده و نزدیک به ۱۰ سال است سناریوی سلامت الکترونیکی در کشور کلید خورده و البته در نهایت با آغاز به کار دولت یازدهم، توجه جدی‌تری به آن شده است. در این راستا محمود واعظی نیز اظهار داشته  ۹۰ درصد کار سامانه‌ سلامت الکترونیکی کشور انجام شده و مابقی نیز به زودی نهایی خواهد شد.

اجرایی شدن دولت الکترونیک نه تنها به رفاه مردم و صرفه جویی در هزینه های دولت می انجامد، بلکه به افزایش شفافیت و کاهش فساد اداری نیز منجر می شود. دکتر روحانی در  دیدار با معاونان و مدیران ارشد وزارت ارتباطات و شرکتهای وابسته گفت راه اندازی دولت الکترونیک یکی از راههای مقابله با فساد است. دکتر روحانی با اشاره به این نکته که سال جاری سال تلاش و مدیریت برای اقدام و عمل در اقتصاد مقاومتی است خاطر نشان کرد که یکی از راههای مبارزه با فساد، شفاف شدن امور در فضای مجازی است و بدین ترتیب می توان همه امور وزارتخانه را در اختیار مردم قرار داد و این موضوع جلوی فساد را خواهد گرفت.

این سخنانی نیست که تنها از سوی رییس جمهوری و مقام های دولتی عنوان شود. فواید دولت الکترونیکی برای همه روشن است و نهادها و دست اندرکاران حوزه های مختلف در این رابطه اظهار نظر کرده اند. برای مثال می توان به گزارش های پی در پی سازمان ملل در زمینه دولت الکترونیک اشاره داشت که نشان می دهد خدمات و ارتباطات الکترونیکی دولت می تواند مجموعا به حدود یک تریلیون دلار صرفه جویی در هزینه های کشورها بیانجامد. شایان ذکر است که این گزارش ها نشان می دهد زمانی که مردم با دولت متبوع خود از طریق اینترنت ارتباط دارند، اطمینان بیشتری به دولت می کنند.

البته کارهای زیادی هست که ما باید در حوزه دولت الکترونیکی انجام دهیم. باید گفت که به رغم سیاستگزاری های مناسب و پیشرفت های صورت گرفته در این حوزه، ما هنوز رتبه جهانی پایینی در اجرایی کردن دولت الکترونیکی داریم. خبر خوشحال کننده البته این است که طبق آمارها وضعیت شاخص توسعه دولت الکترونیکی ایران از رتبه ۱۱۵ در سال ۲۰۰۳ به رتبه ۱۰۵ در سال ۲۰۱۵ تغییر یافته است.

طبق این آمار، در سال ۲۰۱۴ شاخص توسعه دولت الکترونیک در ایران به رقم ۱۰۵، ترکیه ۷۱، بحرین ۱۸، امارات ۳۲، عربستان ۳۶، قطر ۴۴ و عمان ۴۸ رسیده بود. این آمارها نشان می‌دهد که وضعیت ایران در زمینه شاخص دولت الکترونیکی از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ تنزل پیدا کرده بود در حالی که این شاخص در کشورهای ترکیه، بحرین، عربستان، قطر و عمان پیشرفت نشان داده است.

به هر حال علاوه بر کمیت طرح های مربوط به دولت الکترونیک، کیفیت اجرای این طرح ها نیز باید به طور دقیق مورد بررسی قرار گیرد. برای مثال به رغم برگزاری موفقیت آمیز سرشماری مردمی به شکل آنلاین، گزارش ها حاکی است که تعداد قابل توجهی در این سرشماری شرکت نکرده اند. امیدعلی پارسا، رییس مرکز آمار ایران، گفته است با وجود مشارکت حدود 59 درصد خانوارها، حدود هفت درصد خانوارها در سرشماری شرکت نکرده اند که این رقم از جهت آماری درصد بالایی است. در این راستا توجه به توسعه زیرساخت های فن آوری اطلاعات اهمیت فوق العاده ای پیدا می کند تا از یک سو مردم در سراسر کشور به شبکه دولت الکترونیک دسترسی داشته باشند و از دیگر سو دولت بتواند با اطمینان کامل از سامانه های مربوطه برای ارتباط با مردم استفاده کند.    

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: