به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

دو صنعت از مهمترین صنایع کشور در وضعیتی شکننده قرار دارند. تولید کنندگان قطعات خودرو در ماه های اخیر صدها نفر از کارگرانشان را اخراج کرده اند. بیش از 45 واحد ساخت و تولید قطعات خودرو در سال گذشته تعطیل و تعداد بسیاری نیز در مرز ورشکستگی قرار گرفته اند. یکی دیگر از این صنایع، صنعت حمل و نقل هوایی است که با واقعیت مشابهی روبرو است. صنعت هوایی پس از اعلان خبر اخیر دولت مبنی بر توقف دولت از ارائه ارز دولتی به شرکت های هواپیمایی شوک زده شده است. سیدعبدالرضا موسوی، رئیس انجمن شرکت های هواپیمایی ایران پیش بینی کرد که با حذف ارز دولتی برای شركت‌های هواپيمايی صنعت هوايی كشور از بين می‌رود.

در سال حمایت از تولیدات داخلی، ما چگونه به اینجا رسیده ایم؟

در سال گذشته صنعت خودروسازی بیش از 1.5 میلیون خودروی تولیدی داشت. در طول پنج سال گذشته شاهد رشد 66 درصدی در تولید و ساخت خودرو های سواری بودیم ولی در سه ماهه اول امسال شاهد یک سقوط 36 درصدی در ساخت و تولید خودرو بودیم.  تا قبل از شروع تعدیل نیروهای انسانی اخیر، بیش از 500 هزار نفر از کارگران در صنعت خودروسازی مشغول به کار بودند و آقای نادر قاضی پور، نماینده مجلس، جمع تعداد شغل های مرتبط با این صنعت را حدود 2 میلیون شغل تخمین زده بود.

ولی این اتفاق بر خلاف ظاهرش یک شبه اتفاق نیفتاده است. قبلا در مورد مشکلات و مسائلی که صنعت تولید خودرو با آن دست به گریبان است نوشته بودم. این مشکلات که عبارتند از نوسانات نرخ ارز،نظارت بر قیمت ها، عدم دسترسی به بازارهای صادراتی جدید و تاثیرات ناشی از سیاستهای خارجی کشورمان سالیان سال است که وجود داشته اند ولی هیچ کسی در مورد آنها اقدامی نکرده است. علاوه بر این مسئله بر مبنای اظهارات معاون وزير صنعت و تجارت و رئيس سازمان ايدرو بعضی از خودروسازان از منابعشان با سوء مدیریت استفاده کرده اند. تصمیمات مدیران صنایع خودرو سازی مبنی بر سرمایه گذاری در فعالیت های غیر تولیدی و خرید سهام دیگر شرکتها، شرکتهای تولید کننده خودرو را با کمبود نقدینگی مورد نیاز برای گذشتن از گرداب کنونی روبرو کرده است. این کاهش نقدینگی و سرمایه در گردش باعث به وجود آمدن شرایطی شده است که امکان پرداخت به تولید کنندگان قطعات را از خودروسازان گرفته و درنتیجه باعث ورشکستگی و خارج شدن بسیاری از این قطعه سازان از گردونه فعالیت شده است و یا می شود.

برای خطوط هواپیمایی این مشکلات در مجموعه ای از سیاست های دولتی و ساختار این صنعت خلاصه می شود. صنعت هوایی کشور سود بسیاری را از نرخ تخفیف دار ارز  به خاطر دو نرخی بودن ارز برده است و تصمیم ناگهانی دولت مبنی بر قطع کردن ارز دولتی برای خطوط هوایی ضربه بسیار سخت و مهلکی بر پیکر این صنعت بود. بر اساس گفته کارشناسان صنعت حمل و نقل هوایی در بانک جهانی، سود دهی خطوط هوایی بسیار کم بوده و روز به روز کمتر می شود. با داشتن چنین سود کمی، شرکت های هواپیمایی قادر به مقاومت در برابر چنین شوک بزرگی نبوده و مجبور به افزایش قیمت بلیت ها می شوند ولی این مسئله ای است که دولت اجازه انجامش را به صنعت هوایی کشور نخواهد داد.

آینده اقتصاد ما در صورتیکه این پیشبینی ها در مورد ورشکستگی این صنایع به واقعیت بپیوندند به چه صورت خواهد بود؟

صنعت ساخت و تولید خودرو دومین و بزرگترین صنعت کشورمان بعد از صنعت نفت و گاز است و بیشترین امید ما در پایین آوردن وابستگی به درآمدهای نفتی است. ما نمی توانیم بدون داشتن یک صنعت قوی خودروسازی به  یک اقتصاد قوی دست یابیم. در همین حال صنعت خودروسازی یکی از عمده صنایع اشتغال زایی در کشور است. اخراج و تعدیل پرسنل از هم اکنون شروع شده است و فقط در ماه گذشته 300 نفر از آنها در استان قزوین از کار بیکار شده اند. اگر این رود ادامه یابد بیکاری افزایش خواهد یافت. نرخ بیکاری بالاتر منجر به کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان  برای کالاهای نو می شود که این خود نهایتا منجر به تعدیل بیشتر نیروها در صنایع تولیدی خواهد شد.

کاهش خدمات شرکت های هواپیمایی می تواند به حجم فعالیتهای تجاری لطمه بزند. طبق گفته بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استفاده از خطوط هوایی چه به عنوان مسافر و یا برای حمل و نقل کالا در سالهای اخیر افزایش داشته است. اگر شرکت های هواپیمایی مجبور به کم کردن و یا قطع جدی خدماتشان گردند این باعث وابستگی ما به دیگر کشورها برای انجام امور مسافرتی و حمل و نقل خواهد شد. به خاطر محدودیت های ناشی از تحریم ها، معاملات خارجی محدود گردیده و تهیه ارزهای خارجی بسیار مشکل شده است که این مسئله میتواند نهایتا باعث بر هم خوردن روال عادی مسافرت های تجاری و حمل و نقل کالا گردد. علاوه بر این مسائل، صنعت خودروسازی دارای کارخانجاتی در خارج از کشور در کشورهایی همچون مصر، سوریه، روسیه، ونزوئلا و سنگال است. این کارخانجات موجبات اشتغال نیروهای محلی را فراهم آورده ونه تنها نشانه روشنی از دوستی ما با این کشورهاست  بلکه نشاندهنده قدرت و نفوذ ما است. اگر این کارخانجات رو به تعطیلی بروند وجهه و منزلت ما در خارج از کشور زیر سئوال خواهد رفت و این باعث ایجاد مانع در گسترش سرمایه گذاری های خارجی و روابط تجاری ما خواهد گردید.  بسیار نامحتمل است که کشورهای دیگر علاقه ای به سرمایه گذاری در پروژه های مشترکی داشته باشند که ما قابلیت  فراهم سازی هزینه و هزینه های لازم برای نگهداری آنرا نداشته باشیم.

چرا توجهی درخور به این صنایع حیاتی کشور که در وضعیتی بحرانی قرار دارند نمی شود؟

در حالی که صنعت هوایی کشورمان در شرایط پایداری به سر نمی برد ولی هنوز مشکلات دیگر صنایع کشورمان همچون ورشکستگی و تعدیل نیروها را تجربه نکرده است. این مسئله با توجه به شرایط اقتصادی کنونی توجه به این صنعت را در اولویت پایین تری قرار داده است. در همین حال، برای حل مشکلات صنعت خودروسازی باید اصلاحات ساختاری و تغییرات بنیادی در این صنعت در کنار مسائل موجود در سیاست های خارجی که بسیاری از افراد مایل به صحبت در موردش نیستند، انجام شود.

آینده صنعت خودروسازی وابسته به امکان دسترسی به بازارهای صادرات است که به خاطر مناقشه هسته ای بسیار پیچیده شده است.  در همین حال،  صنعت خودروسازی از همان سوء مدیریت ها و نابسامانی های حاکم بر دیگر شرکتهای دولتی و عدم رقابت پذیری رنج می برد. برطرف کردن این مشکلات و نارسایی ها مستلزم خصوصی سازی این صنایع در سطحی فراتر از  شعار است.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: