به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

همینطور که سرکار خانم دلاوری اخیرا اشاره کردند، برای اولین بار از سال 1988 تا کنون تولید نفت خام عراق از ما پیشی گرفت. در حالی که تفاوت چندان نیست ولی این امر نشان دهنده این واقعیت است که تنوع سازی در سرمایه گذاری رویکرد مهمی در مسیر موفقیت اقتصادی است. ما نمی توانیم سرنوشت آینده مان را به نفت گره بزنیم. 

سیمان یکی از اصلی ترین صادرات غیر نفتی کشورمان است.  در سال 1390 بیش از 10 میلیون تن صادرات سیمان داشتیم و شهریور گذشته ریاست جمهوری جناب احمدی نژاد اشاره کرد که ما به جرگه صادرکنندگان عمده سیمان جهان پیوستیم.  صنعت سیمان به عنوان صنعت پیشتاز صادرات غیر نفتی بخشی حیاتی از تلاش های ما برای تنوع سازی اقتصادی و سرمایه گذاری در بخش های متنوع است.

نگاهی به عربستان سعودی که در صدد گسترش بخش غیر نفتی خود است می تواند برای سنجیدن صنعت سیمان کشور مقایسه مناسبی باشد.  تولید سیمان در هر دو کشور به سرعت افزایش دارد.  ظرفیت تولید کنونی ما در حدود 65 میلیون تن در سال است. انتظار می رود این میزان سالانه حدود 17 درصد افزایش داشته باشد تا در آینده نزدیک به 75 میلیون تن در سال برسد.  در همین حال ظرفیت تولید عربستان سعودی رشدی جهشی داشته و از سال 2008 میلادی یعنی ظرف جهار سال بیش از 50 درصد افزایش داشته است.  تخمین زده می شود در سه سال آینده 40 درصد دیگر افزایش داشته باشد.  در عین حال که ظرفیت کنونی تولید سیمان ما بسیار فراتر از ظرفیت 47 میلیون تنی عربستان سعودی است ولی  رشد سریع این صنعت در عربستان به زودی آنها را به رقیبی جدی در بازار سیمان تبدیل خواهد کرد. 

تقاضای داخلی عامل رونق صنعت سیمان در ایران و عربستان است.  پروژه مسکن مهر و دیگر تلاشهای توسعه زیرساختی به توسعه و رشد صنعت سیمان در کشور کمک کرده است.  دولت عربستان تعهد کرده است امسال  385 میلیارد دلار صرف پروژه های زیرساختی کند. 

تشابه میان صنعت سیمان در ایران و عربستان از این فراتر می رود.  این صنعت در هر دو کشور از سقف تعیین شده قیمت ها توسط دولت ها رنج می برند. این قیمت ها لزوما با واقعیت های اقتصادی تطابق ندارد.  به گفته ريیس انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، محمدحسن پورخلیل، به ازای هر 20 درصدی که به قیمت حامل‌های انرژی افزوده می‌شود، 7 درصد به قيمت تمام شده اضافه می‌شود.  به همین شکل در عربستان سعودی، دولت سقف قیمت سیمان را کاهش داد و در حال برخورد با شرکت هایی است که این ضوابط را رعایت نکرده اند. از جمله این شرکت ها می توان به سیمان نجران اشاره کرد. 

با وجود تشابهات موجود، صنعت سیمان کشور با مشکلاتی مواجه است که رقبای سعودی با آن مواجه نیستند.  برای نمونه، یکی از مشکلات اساسی برای صنعت سیمان ایران افزایش قیمت حامل انرژی است به خاطر هدفمندی یارانه ها است.  عربستان در نقطه مقابل ایران در این خصوص است و دولت عربستان تلاش های مخصوصی را برای ارائه سوخت و انرژی به قیمت مناسب به پروژه های ساختمانی به کار بسته است.  از این مهمتر شاید این نکته باشد که تولیدکنندگان داخلی سیمان در ایران به شدت با افزایش هزینه ها و کاهش قدرت خرید حاصل از تورم مواجه هستند.  دولت عربستان تورم در آن کشور را تا 4,9 درصد پایین آورده است.  نرخ تورم پایین و قابل پیش بینی، برنامه ریزی برای قراردادها وپروژه های درازمدت را ممکن می سازد. 

تولید صنعت سیمان ما از عربستان بیشتر است اما هنوز هم باید نگران حضور رقیبی در منطقه چون عربستان باشیم.  در حال حاضر عربستان بیشتر سیمان تولید شده خود را در بازار داخلی خود مصرف می کند ولی میزان تولید سرانه سیمان آن هم رتبه با چین و در سطح بزرگترین تولیدکنندگان جهان است.  عربستان سعودی برای حفظ این میزان تولید و جلوگیری از سقوط این صنعت نیاز دارد یک بازار منطقه ای صادرات سیمان ایجاد کند.  وزن سیمان باعث افزایش قیمت حمل و نقل آن است که باعث محدود شدن شعاع صادراتی آن می شود.  این دو عامل باعث رقابت نزدیک و مستقیم ایران و عربستان خواهد شد. 

پیش تر هزینه تولید در کشورمان  پایین تر از عربستان بود ولی هدفمندی یارانه ها باعث افزایش هزینه تولید و حمل و نقل شده است و توان رقابتی ما را کاهش داده است.  متاسفانه حتی با وجود اینکه ما می توانیم سیمان را با قیمتی که عربستان آن را صادر می کند صادر کنیم ولی مشکلات بین المللی بانک و کشتیرانی به سعودی ها دست برتر را در این بازار داده است.  همچنین، عربستان در مقایسه با ایران روابط بهتری با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس دارد.  با در نظر گرفتن میلیاردها دلاری که در دهه آینده صرف بازسازی عراق و پروژه های عمرانی گسترده در منطقه برای ساخت دانشگاه ها، مترو و ساختمان سازی، حفظ رقابت پذیری کنونی برای آینده صنعت سیمان کشور ضروری و حیاتی است.  (افغانستان نیز یک بازار صادراتی مهم برای ما است که احتمالا حضور سعودی هت در آن کمرنگ تر خواهد بود ولی در عین حال، هند در حال تلاش برای گسترش صنعت سیمان خود است و وقتی به توان لازم دست یابد ممکن است بازار افغانستان برایش مطلوب باشد)

اگر امروز اقدام کنیم خواهیم توانست موقعیت برتر تولید خود را پیش از اینکه عربستان منطقه را از آن خود کند حفظ کنیم.   پرداختن به مشکل تورم و حل آن می تواند هم در کوتاه مدت و درازمدت به تولیدکنندگان سیمان کشور کمک کند.  دولت می تواند هزینه های ایجاد شده توسط هدفمندی یارانه ها را با پرداخت 1,4 تریلیون تومان وعده داده شده برای نوسازی صنعت سیمان و بالابردن بازدهی و مصرف بهینه انرژی توسط این صنعت را بپردازد.  تقریبا یک سوم کارخانجات سیمات در حال حاضر با ماشین آلات فرسوده و قدیمی کار می کنند که به مشکلات ایجاد شده حاصل از افزایش هزینه انرژی حامل می افزاید.  به همین شکل دولت باید در مورد تحریم ها کاری بکند چون تحریم ها باعث شده اند شرکت ها نتوانند روابط تجاری خود را در منطقه گسترش دهند و یا تقویت کنند که خود لازمه تنوع سازی اقتصادی است.    

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: