به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در مقاله کساد یا رکود؟ آیا ایران آرژانتین دوم خواهد شد؟ به فروپاشی اقتصادی آرژانتین پرداختم و اشاره کردم که مهم ترین آموزه تجربه فروپاشی آرژانتین برای اقتصاد ما این بود که چند بحران به طور همزمان و سریع در هم آمیختند و موجب سقوط اقتصادی آرژانتین شدند.  وابستگی به دلار و دلاری شدن اقتصاد نیز به عنوان یکی از زمینه سازهای فروپاشی اقتصادی آرژانتین نیاز به دقت بیشتری دارد. 

احمد توکلی، رییس مرکز پژوهش های مجلس هشتم اخیرا نگرانی خود را در مورد وابستگی فزاینده اقتصادی ما به دلار آمریکا ابراز کرد و گفت:  اقتصاد ما با این شیوه هایی که در بازار ارز وجود دارد، در حال دلاری شدن است و وقتی این اتفاق افتاد، حساسیت اقتصاد نسبت به نوسانات سیاسی بالا می رود و سفته بازی رشد می کند و سرمایه ها از بازار سرمایه به بازار بورس بازی منتقل می شود.

نگرانی توکلی در مورد دلاری شدن اقتصاد کاملا درست است.  وابستگی اقتصاد آرژانتین به دلار آمریکایی که نتیجه تثبیت نرخ تبدیل پزوی آرژانتین به دلار و قبول دلار بعنوان ارز معتبر در معاملات داخلی بود ،  یکی از عوامل اساسی فروپاشی اقتصادی آن کشور بود.  تثبیت نرخ تبدیل ارز توسط آرژانتین بخشی از اصلاحات اقتصادی بود که به منظور کنترل ابرتورم اعمال شد.  تثبیت نرخ ارز تورم را کنترل کرد و نرخ تورم سالانه 3000 درصد را به زیر 4 درصد رساند. 

اما در عین حال، موفقیت تثبیت ارز چندان نپایید.  بحران های مالی در مکزیک، روسیه و آسیا در اواخر دهه 1990 میلادی نرخ جهانی بهره را بالا یرد و دستیابی آرژانتین به اعتبارات بانکی را کاهش داد.  وقتی ارزش پول برزیل که بزرگترین شریک تجاری آرژانتین بود در سال 1999به شدت پایین آمد، ضربه شدیدی به آرژانتین وارد شد.  محصولات آرژانتین دیگر رقابت پذیر نبودند و کاهش تقاضا از طرف برزیل و دیگر شرکای تجاری، اقتصاد آرژانتین را با رکود مواجه کرد.  پول ملی آرژانتین دیگر قادر نبود با وضعیت متغییر اقتصادی تطبیق پیدا کند.  آرژانتین نرخ تثبیت شده تبدیل دلار به پزو را در سال 2002 کنار گذاشتند و حساب های دلاری بانک ها را به پزو برگرداندند.  پزوی آرژانتین 75 درصد ارزش خود را تنها طی چند ماه از دست داد واین امر به از دست رفتن تقریبا تمام پس اندازهای آرژانتین انجامید. 

در مورد وابستگی ما به دلار آمریکایی یا دلاری شدن اقتصادمان باید بگویم که ما بیشتر از آرژانتین در مقابل نوسانات سیاسی و بحران های مالی بین المللی که باعث فروپاشی اقتصادی آن کشور شد آسیب پذیر هستیم.  با وجود اینکه پول ملی ما رسما نرخ تثبیت تبدیل به دلار ندارد ولی دلار تبدیل به ارز منتخب مردم در معاملات داخلی و خارجی شده است.  با توجه به پایین نگه داشته شدن نرخ تبدیل ارز به شکل تصنعی توسط دولت و نبود اسکناس های مناسبی که با ارزش واقعی ریال همخوانی داشته باشند و وابستگی سیاست پولی ما به جریانات و تحولات سیاسی ،  پس انداز ریال آینده ای پرمخاطره خواهد داشت.   مدیریت ضعیف واحد پول باعث شده تا مردم به ناچار به دنبال جایگزین هایی باشند که ارزش خود را حداقل از این ماه تا ماه آینده حفظ کنند.  وابستگی به دلار یا دلاری شدن اقتصاد باید به منزله هشداری باشد که نشاندهنده میزان شکنندگی وضعیت کنونی اقتصاد است. 

چه کار باید کرد؟  ما باید یک به یک به مشکلات و مسائل اقتصادی بپردازیم تا تقاضا برای دلار را کاهش دهیم.  اولین قدم جدا کردن سیاست از تصمیمگیری های اقتصادی است.  مدیریت پول نباید به دست سیاستمداران باشد خصوصا که یکسال بیشتر به انتخابات ریاست جمهوری باقی نمانده است.  ما همچنین باید تاثیر سیاست خارجی بر اقتصاد را با حل بحران هسته ای برطرف کنیم.  بازار بورس، بازار ارز و بازار جهانی همه متناسب با نوع ذهنیت مردم نسبت به مذاکرات هسته ای نوسان دارند.  همانطور که توکلی اشاره کرده است سفته بازی رو به افزایش است و این کار موجودی سرمایه برای کارهای ضروری را کاهش می دهد.  اگر بحران برنامه هسته ای ادامه پیدا کند این شرایط ادامه خواهد یافت.  زمان آن فرا رسیده تا دیر نشده و ایران به سرنوشت آرژانتین دچار نشده، با جدیت به این بحران خاتمه دهیم . 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: