به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

یکی از دانش آموختگان رشته بازرگانی که در مورد تلاشهای جهانی در خصوص خصوصی سازی پژوهش کرده است این مطلب را برای وبسایت تاجران ارسال نموده.


خصوصی سازی می تواند باعث رشد و توسعه اقتصادی شود، با آزاد کردن منابع دست دولت را برای اجرای برنامه های آموزشی و خدمات اجتماعی باز کند و بازدهی اقتصادی را بالا ببرد.  در عین حال نمی تواند تمام این موفقیت ها را تضمین کند.  ده ها کشور در طی چند دهه گذشته روند خصوصی سازی را آغاز کرده اند.  برای برخی از آنها، نتیجه این امر مثبت بوده است و به نتایجی که امید داشتند رسیده اند.  در عین حال دیگر کشورها خصوصی سازی مشکلات اقتصادی جدیدی به بار آورد و باعث شد ضعف بنیادین ساختاری موسسات آنها نمودار شود.  موفقیت خصوصی سازی منوط به نحوه اجرای آن و وجود موسسات و نهاد های مناسب برای حمایت از روند خصوصی سازی است.

خصوصی سازی در اصل 44 بر ارائه سهام شرکت های دولتی برای فروش در بازار سهام متمرکز بوده است.  این ساز و کار برای انتقال بخشی از مالکیت از دولت به افراد یا موسسات سرمایه گذاری است.  روند خصوصی سازی دولت به خاطر کندی روند و انتقال اکثر سهام به سازمان های شبه دولتی به جای بخش خصوصی مورد انتقاد قرار گرفته است. 


در حالی که این انتقادات وارد می باشند، مسئله مهم تر خود انتقال مالکیت است، چه به سازمان های شبه دولتی چه به بخش خصوصی.  این انتقال مالکیت به اندازه ای کم بوده که نتوانسته باعث بهبود در عملکرد اقتصادی شود.  برای اینکه خصوصی سازی بتواند تاثیر مثبت داشته باشد، انتقال مالکیت باید با تلاش هایی برای تقویت و تحکیم موسسات حمایت کننده همراه باشد.  مسائلی که باعث ناکارآمدی شرکت های دولتی می شود باید مورد توجه و بررسی قرار گیرند.  این مسائل از جمله عبارتند از:


- عملکرد ضعیف به دلیل عدم ترس و نگرانی از ورشکستگی یا عدم موفقیت در انجام کار
- دشواری در تشخیص میزان کارآمدی و عملکرد شرکت به دلیل عدم وجود رقیب
- مداخلات سیاسی در امور اجرایی شرکت ها
- تاکید بر افزایش نیروی انسانی به جای افزایش سودآوری
- عدم وجود سختگیری لازم در تنظیم و صرف بودجه

این تصور که تنها با انتقال بخشی از مالکیت یک شرکت به سرمایه گذاران بخش خصوصی این مشکلات برطرف خواهد شد، لزوما تصور درستی نیست.  پژوهشگران اصلاحات متعددی را در این مسیر تشخیص داده اند که برای بالابردن بازدهی شرکت ها پس از فرایند خصوصی سازی ضروری می باشند.  این اصلاحات از جمله عبارتند از:


حضور رقیب:  اگر یک شرکت به صورت انحصاری یا تقریبا انحصاری بازار را در دست داشته باشد، انگیزه کمی برای افزایش بازدهی و کارایی وجود خواهد داشت.  به همین شکل خطر کمی برای ورشکستگی چنین شرکتی وجود خواهد داشت.  علاوه بر خصوصی سازی یک شرکت، دوت باید از تاسیس شرکت های رقیب برای آن شرکت در بخش خصوصی حمایت کند.  در بسیاری از موارد، ایجاد و توسعه شرکت های جدید در بخش خصوصی می تواند بیشتر به تحول اقتصادی کمک کند تا خصوصی سازی شرکت های موجود. 


محافظت از سهام داران: تضمین ها و محافظت جدی از سهامداران برای تشویق مشارکت سهامداران جزء امری کلیدی است.  بدون آن سهامداران جزء، تنها سرمایه گذارانی که می توانند در سطوح بالا سرمایه گذاری کنند مشارکت خواهند داشت و این کار منتج به میزان سهام بالا در دست آنها و در نتیجه کنترل امور شرکت می شود.  مشارکت سهامداران جزء در بازار برای جذب سرمایه و تضمین نقدینگی لازم برای سهولت انجام معاملات ضروری است.  وجود نقدینگی در بازار به اندازه کافی برای نشان دادن ارزش واقعی شرکت ها و انتقال پول توسط سرمایه گذاران از شرکت های ناکارآمد به شرکت های کارآمد نیز ضرورت دارد.  تضمین سرمایه گذاری همچنین برای تضمین اینکه سهامداران عمده مانند دولت نتوانند روی نحوه مدیریت اعمال نظر کنند ضروری است. 


اصلاحات در چارچوب ضوابط: تلاش برای خصوصی سازی در زمانی که با تلاش زمینه سازی بازار رقابت همراه است بهترین نتیجه را در بر دارد.  این کار باعث حذف کنترل قیمت ها و کاهش نوسانات قیمت می شود و ورود شرکت های جدید به بازار را تسهیل می کند.  در عین حال چنین اصلاحاتی به منزله نداشتن ضوابط و نظارت نیست.  محافظت از مشتریان در مقابل انحصار نیز بسیار حائز اهمیت است. 


بسیاری از دیگر کشورها روند خصوصی سازی را پیش گرفته اند و اقتصاددانان این روند ها را به دقت مطالعه کرده اند.  به همین دلیل برای دولت ضرورت دارد تا از کمک کارشناسان اقتصادی برای طرح ها و برنامه های اصلاحی بهره ببرد.  اگر خصوصی سازی و انتقال بخشی از مالکیت با دیگر اصلاحات ضروری همراه نباشد ما شاهد یک خصوصی سازی موفق نخواهیم بود و همان اشتباهات کشورهای دیگر را که قبل از ما این راه را رفته اند تکرار خواهیم کرد. 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: