به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اخیرا متوجه شدم این سوال که چرا تحریم های غرب علیه ما افزایش داشته است بسیار مطرح می شود.  با چندین دهه است که زیر سایه تحریم ها زندگی می کنیم.  پیشتر، تحریم ها متوجه دولت بودند ولی افزایش تحریم های اخیر برای تاجران معمولی نیز مشکل آفرین شده است و این پدیده ای است که تازگی دارد و پیشتر وجود نداشت.  حال تحریم ها روی همه تاثیر گذاشته است. 
چه چیز تغییر کرده است؟  غرب تحریم های بسیاری را علیه ما اعمال کرده است.  از آنجایی که مصدر و مرجع تحریم ها و دلایل آنها متفاوت هستند، قابل درک است که در مورد آنها سردرگمی وجود داشته باشد و یا دست کم آگاهی درستی وجود نداشته باشد. 
تحریم هایی که مستقیم ترین تاثیر را روی کسب و کار و تجارت معمول دارند نتیجه عدم توافق میان دولت ما و جامعه بین المللی بر سر نظارت بر اقدامات برنامه انرژی هسته ای ما است.  سوال مهم این است که تجارت روزانه چه ارتباطی با برنامه انرژی هسته ای دارد؟ 

جواب این است که به طور مستقیم هیچ ارتباطی با هم ندارند.  آمریکا و اتحادیه اروپا به شکل فزاینده ای ارتباط بخش های زرگی از اقتصاد ما با جامعه بین المللی را قطع کرده اند چراکه بخش عمده ای از اقتصاد ما در دست دولت است.  این تحریم ها فشاری غیر مستقیم روی دولت می گذارد تا فعالیت های پژوهشی و غنی سازی هسته ای را تا زمانی که آژانس بین الملی انرژی اتمی بتواند متابعت ایران از پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی را تایید کند.  این یک مسئله مورد اختلاف است که موجب نگرانی جامعه بین المللی است. 
در عین حال، دلایل اعلام شده برای تحریم ها مشکلاتی نیستند که برناهه هسته ای را در بر گرفته است.  حتی اگر چنین بود، اظهارات دولت با مقاصدش اغلب دو مطلب کاملا متفاوت هستند.  بسیاری از مردم این سوالات را مطرح کرده و می کنند که آیا تحریم ها واقعا به خاطر نگرانی در مورد برنامه هسته ای ما است و یا اینکه بخشی از تلاش گسترده جامعه بین المللی برای انزوای جمهوری اسلامی ایران یا مجازات ما برای مخالفت با سیاست ها و اقدامات آمریکا و اروپا است.  برخی بر این باور هستند که ما هر کاری بکنیم، غرب همواره دلیلی برای مقابله و صدمه ردن به پیشرفت و توسعه ما پیدا خواهد کرد چون با ما خصومت دارند.  برخی دیگر معتقدند که این تحریم ها به همان اندازه که به ما ضرر می زنند و هزینه بر هستند برای آمریکا و کشورهای اروپایی هزینه و ضرر در بر دارند.  اگر این کشورها هدف و منظور خاصی ندارند چه توجیهی برای این اقدامشان وجود دارد؟ 
این مسائل در حیطه تخصصی کارشناسان روابط خارجی، دیپلمات ها و مسئولان دولت است ولی متاسفانه واقعیت موجود این است که صاحبان کسب و کار و تجارت نه تنها باید در مورد کسب و کار خود اطلاع دقیق داشته باشند بلکه باید پیچیدگی های روابط خارجی را هم کاملا درک کنند تا بتوانند در تجارت خود موفق باشند.  حال که تاثیر تحریم ها بر کسب و کار روزانه و تجارت عادی ملموس است این مسئله علاوه بر بعد سیاسی، بعد تجاری نیز پیدا کرده است. 
به همین دلیل در ادامه به تحریم های متفاوتی که هم اکنون علیه ما اعمال می شوند می پردازیم. 
تحریم های سازمان ملل متحد: شورای امنیت سازمان ملل از سال 1385 چهار تحریم علیه ایران اعمال کرده است.  این تحریم ها در ارتباط با یافته های آژانس بین المللی انرژی اتمی مبنی بر اینکه برنامه انرژی هسته ای ما از چارچوب وظایف تعیین شده در پیمان منع گسترش در خصوص نظارت و تایید تخطی کرده است. البته دولت ایران این مدعا را رد می کند.  این تحریم ها از ما می خواهند تا تقریبا تمام تحقیقات و فعالیت های هسته ای خود را متوقف کنیم تا زمانی که ضوابط آژانس و ان پی تی کاملا رعایت شود.  جمهوری اسلامی در جواب این مدعا گفته است که برنامه های ما مطابق با ظوابط آژانس و ان پی تی است.  با وجود اطمینان بخشی از طرف دولت مبنی بر متابعت از این ضوابط، شورای امنیت سازمان ملل نگران است که عدم متابعت ما از این ضوابط نشانه داشتن برنامه تسلیحات اتمی مخفیانه باشد.  بر این اساس، این تحریم ها تجارت و روابط مالی که می تواند با برنامه هسته ای، برنامه موشکی یا تسلیحات متعارف مرتبط باشند را هدف گرفته اند.  این تحریم ها موجب بلوکه شدن دارایی ها و اعمال ممنوعیت های مسافرتی روی افراد و شرکتهای ایرانی خاص که به ظن شورای امنیت در برنامه تسلیحات اتمی یا برنامه های مرتبط مشارکت دارند شده است.  تحریم های سازمان ملل روی افراد و یا شرکت هایی تمرکز دارد که بخشی از دولت هستند و یا با دولت کار می کنند. تاثیر این تحریم ها روی تجارت و کسب و کار معمولی محدود است. 
تحریم های کشورهای اروپایی:  اتحادیه اروپا دلایل تحریم های خود را چنین عنوان کرده است:
1- نگرانی در مورد وجود برنامه تسلیحاتی اتمی: تحریم های اتحادیه اروپا در پاسخ به این نگرانی در مورد برنامه هسته ای ما محدودیت های شدید روی نقل و انتقالات پولی کشورهای اروپایی با کشور ها اعمال کرده است.  آنها تحریم های سازمان ملل برای محدود کردن تجارت مواد و فناوری که می تواند برای برنامه انرژی هسته ای، برنامه تسلیحات هسته ای و یا تسلیحات متعارف مورد استفاده قرار بگیرد را گسترده تر کرده اند.  در حال حاضر تحریم های اتحادیه اروپا تقریبا تمام تجارت و یا سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی را قطع کرده اند.  آنها همچنین به شدت نقل و انتقالات مالی میان اروپا و ایران را از جمله ارتاط ایران با شبکه بانکی سویفت و بیمه ها محدود کرده اند.  این تحریم ها به خصوص متوجه روابط مالی میان موسسات اروپایی با دولت جمهوری اسلامی است ولی در عین حال از این سطح فراتر می رود.  این تحریم ها، تحریم هایی هستند که در مورد بسیاری از شرکت ها روی تجارت و کسب و کار روزمره آنها تاثیر گذاشته اند.  از آنجاییکه این تحریم ها شامل بیمه و همچنین شبکه های مالی می شوند روی شرکت ها هم در اروپا و هم در شور ما تاثیر گذاشته اند. 
2- نقض حقوق بشر: تحریم های مرتبط با نقض حقوق بشر متوجه افراد خاصی است که از طرف اتحادیه اروپا مورد ظن به مشارکت در نقض حقوق بشر هستند و با استفاده از فناوری های مورد استفاده پلیس اروپا در لیست ممنوع المعامله قرار دارند.  این تحریم ها نیز روی تجارت و کسب و کار روزمره و معمولی تاثیر کمی دارند. 
تحریم های آمریکا: برای تحریم های آمریکا نیز همانند تحریم های اروپا دلایل متعددی بیان شده است:
1-  درگیری درازمدتی که از ابتدای انقلاب آغاز شده است:  آمریکا اکثر تجارت و سرمایه گذاری در ایران توسط اشخاص و شرکت های آمریکایی را ممنوع کرده است.  این تحریم ها به خصوص محدودیت های سنگینی علیه صنایع نفت و گاز اعمال می کنند. هرچند تعامل تجاری با ایالات متحده را به شدت محدود می کنند اما تاثیر آنها بر روی تجارت ما با دیگر کشورها کم است. 
2- نگرانی در مورد وجود برنامه مخفیانه تسلیحات اتمی:  تحریم های آمریکا همانند تحریم های اروپا برنامه هسته ای را هدف گرفته است و در این زمینه تحریم های آنها ابعاد گسترده تری دارد و تبعات آن فراتر از آمریکا را در بر می گیرد.  این تحریم ها با محدود کردن تجارت و نقل و انتقالات پولی می خواهند توسعه برنامه هسته ای ما را محدود کنند چون آمریکا فکر می کند این برنامه دارای ابعاد نظامی است.  همانند تحریم های اروپا و سازمان ملل، تحریم های آمریکا دارایی های سازمان ها و افراد خاص ایرانی ا هدف گرفته است.  به علاوه، از آنجاییکه اکثر تجارت بین آمریکا و ایران تحت تحریم های دیگر می باشد، این تحریم ها سعی دارند با تهدید قطع رابطه افراد حقیقی و حقوقی دیگر با آمریکا در صورت ارتباط با ایران در صورت مشارکت در تجارت و یا نقل و انتقال های پولی خاص آنها را از ارتباط با ایران باز دارند.  اگر آمریکا پی ببرد که یک شرکت خارجی با افراد یا موسسات تحریم شده ایرانی تجارت می کند آن شرکت خارجی نیز می تواند در لیست تحریم های آمریکا قرار گیرد.  از آنجاییکه تعداد زیادی از بانک های اصلی جمهوری اسلامی در لیست تحریم آمریکا هستند، بسیاری از شرکت ها و بانک ها با بانک های ایرانی کار نمی کنند چراکه نمی خواهند دسترسی خود را به بازار آمریکا از دست بدهند.  این تحریم ها روی تجارت شرکت های معمولی به خاطر محدود کردن توانایی آنها در استفاده از سیستم مالی بین المللی تاثیر می گذارد. 
3- نقض حقوق بشر: تحریم های حقوق بشری آمریکا همانند تحریم های اروپا سازمان ها و افراد خاص ایرانی که مظنون به نقض حقوق بشر هستند را هدف گرفته اند.  این تحریم ها تاثیر چندانی روی تجارت ندارند. 
4- حمایت از تروریسم: آمریکا ادعا می کند که دولت ما از فعالیت های تروریستی حمایت می کند.  این تحریم ها مانع از ارسال کمک های آمریکا از جمله حمایت آمریکا از ارائه وام از طرف سازمان های بین المللی به ایران می شود.  این تحریم ها همچنین صادرات فناوری و اقلامی که می تواند مورد استفاده برنامه تسلیحاتی قرار بگیرد را به ایران محدود می کند.  این تحریم ها کار برخی شرکت های تخصصی را برای به دست آوردن برخی محصولات خاص با مشکل مواجه می کند ولی روی بیشتر شرکت های دیگر تاثیری نداند. 
تحریم های دیگر:  برخی کشورهای دیگر، از جمله استرالیا، کانادا، ژاپن، کره جنوبی و هند تحریم های دوجانبه ای را علیه ما به تصویب رسانده اند.  دلایل عنوان شده برای این تحریم ها نگرانی از وجود برنامه سری تسلیحات اتمی است.  این تحریم ها به طور کلی انعکاسی از موارد تحریمی آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ما هستند.  تاثیر آنها بر تجارت ما متفاوت است ولی به طور کلی روی تجارت های دوجانبه با برخی کشورهای خاص تاثیر دارند. 
این مقاله توسط یکی از همکاران معتمدی که آشنایی و آگاهی زیادی با تحریم ها دارد برای این وبسایت تهیه شده است.  با این وجود آن دسته از فعالان اقتصادی که با این وبسایت همکاری دارند در مورد نشر آن و اینکه آیا این مقاله در راستای هدف این وبسایت برای بسط گفتمان اقتصادی و انتقال دانش و اطلاعات میان تاجران در شرایط دشوار اقتصادی کنونی است به تفصیل بحث کرده اند.  با  وجود اینکه موضوع اصلی این مقاله در حیطه روابط خارجی است ولی چون نویسنده این مقاله به درستی نتیجه گیری کرده که دانستن واقعیت های مرتبط با تحریم ها با تجارت روزمره ما در ارتباط است اقدام به نشر آن کرده ایم.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: