به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نمایندگان مجلس با جزییات لایحه موافقت‌نامه تشکیل منطقه آزاد تجاری بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا موافقت‌ کرده اند و بدین ترتیب، صدها قلم کالای وارداتی و صادراتی ایران و کشورهای روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان از تعرفه ترجیحی یا صفر برخوردار خواهد شد. هرچند امضاء توافقنامه های تجاری گام مهمی برای رونق اقتصادی منطقه ای است ولی برای اینکه توافقنامه اوراسیا به جذب سرمایه گذاری خارجی و رونق تولید بومی بیانجامد، ما باید، هم در درونزایی و هم برونگرایی، رویکردی هوشمندانه داشته باشیم و با ایجاد فضای لازم برای تولید کننده و صادرکننده داخلی، از مزیت های اقتصادی خود بهره ببریم.

سنایی روسیهدر این میان رابطه اقتصادی ایران و روسیه زیر ذره بین قرار دارد. به گفته مهدی سنایی، سفیر کشورمان در روسیه، در شرایطی که تحریم های موجود علیه ایران و روسیه، محدودیت هایی برای فعالیت های اقتصادی این دو کشور بوجود آورده، توافقنامه اوراسیا برای هر دو طرف از اهمیت ویژه ای برخوردار است و میتواند عاملی برای توسعه روابط اقتصادی ایران و روسیه باشد. هرچند در چند سال اخیر، شکاف تجاری ما با روسیه کاهش یافته، ولی تراز تجاری ما با روسیه همچنان منفی است و سوال اینجاست که آیا امکان تغییر این موازنه فراهم خواهد شد؟

اهمیت تعرفه های ترجیحی در خصوص صادرات غیرنفتی است و در این حوزه نباید بخش خصوصی را فراموش کرد. همانطور که پیشتر محمد کرباسی، معاون بین الملل اتاق ایران اشاره کرده بود، بخش خصوصی ایران باور دارد که این موافقت‌نامه نباید تنها روی کاغذ باقی بماند و فعالان اقتصادی باید از فرصت‌های ایجاد شده، استفاده کافی را ببرند. در این راستا، فعالیت شورای مشترک اتاق‌های بازرگانی کشورهای عضو از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد بود. در همین حال چالش های مربوط به مکانیزم تراکنش های مالی را نیز نباید نادیده گرفت. به گفته دنیل ایبرایف، عضو شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا، آنچه برای توسعه روابط در اولویت قرار دارد، رسیدگی به مسائل بانکی است. اتحادیه اقتصادی اوراسیا یک پایگاه الکترونیکی در اختیار دارد که می‌توان از طریق آن وضعیت ورود و خروج کالاها را رصد کرد.

اردکانیان روسیه اوراسیابا افزایش فشارهای بین المللی علیه ما و ناامیدی از تعاملات تجاری با کشورهای اروپایی، نگاه ها به شمال و  شرق معطوف شده. رضا اردکانیان، وزیر نیرو، با اشاره به اینکه الحاق به اتحادیه اقصادی اوراسیا و تحرک وسیع‌تر با این همسایگان تأثیر بسزایی در افزایش تاب‌آوری برابر تحریم‌ها دارد، گفت: با عملیاتی شدن موافقت‌نامه اقتصادی اوراسیا با توجه به اینکه روسیه و قزاقستان از بزرگ‌ترین صادرکنندگان غلات هستند مسیر شمال به جنوب کشور ما می‌تواند به‌عنوان یک امتیاز در اختیار 2 کشور قرار گیرد و علاوه بر تأمین نیازی که ما به غلات از روسیه داریم بخشی از این محصول می‌تواند برای تأمین نیاز کشورهای منطقه نیز به‌صورت‌های مختلف از جمله استفاده از امکانات تولید آرد در کشور ما مورد استفاده قرار گیرد.

در تصویری که وزیر نیرو ارائه کرده، اشاره ای به افزایش صادرات بومی ایران به کشورها اوراسیا نشده. البته ظرفیت های بازارهای این کشورها با هم متفاوت است و در رابطه با هر کشور، راهبرد تجاری خاصی باید مد نظر باشد. همانطور که پیشتر اشاره شد، در حال حاضر تراز صادرات ما به روسیه منفی است. گزارش ها حاکی است حجم مبادلات تجاری ما و روسیه در 9 ماهه سال 2018 بالغ بر 1262 میلیون دلار بوده که 879 میلیون دلار آن، صادرات روسیه به کشورمان بوده و تنها 383 میلیون دلار، صادرات ایران به روسیه بوده است.

البته باید توجه داشت که تعرفه ترجیحی دوجانبه می تواند همچون شمشیری دو لبه عمل کند. مسعود گلشیرازی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان می گوید تعرفه‌های ترجیحی با اوراسیا باید به نحوی تدوین شود که کالاهای دارای مزیت صادراتی ایران و نیاز بازار وارداتی کشور را در نظر بگیرد. در این تجارت آزاد باید نقاط قوت صادراتی خودمان را لحاظ کنیم. اما اگر برخی از ردیف‌ها به ضرر تولید کشور باشد و این موارد مشمول کالاهایی شود که با مازاد تولید مواجه است، یعنی در جهت عکس منافع گام برداشته‌ایم.

اوراسیا

داود میرزاخانی، دبیرکمیسیون همکاری‌های تجاری و اقتصادی ایران و روسیه می گوید  با وجود پتانسیل‌های زیاد صادراتی در بازار اوراسیا، به‌دلیل ناآشنایی فعالان اقتصادی ایران با این بازار حجم صادرات ایران ناچیز است. میرزاخانی می افزاید: حجم واردات روسیه به تنهایی سالی بیش از 250 میلیارد دلار است. اما سهم ایران از این بازار تنها حدود 300 میلیون دلار صادرات است که باید تقویت شود. میرزاخانی اشاره می‌کند که روسیه در سال گذشته بیش از 40 میلیارد دلار مواد غذایی وارد کرده که ایران می‌تواند از این ظرفیت بخوبی استفاده کند.

ما ظرفیت های بالایی برای صادرات محصولات کشاورزی به روسیه داریم، ولی همانطور که ناظران اشاره کرده اند،  اختلاف نظرهایی که در حوزه تجارت خارجی و داخلی وجود دارد، همواره مانع از آن شده که حجم قابل قبولی از کالاهای ایرانی را روانه بازار روسیه کنیم. در ضمن باید توجه داشت که کشورهایی همچون سنگاپور، هند، مصر و اسرائیل هم قراردادهای مشابهی با اتحادیه اوراسیا امضا خواهند کرد و این موضوع، لزوم رقابت پذیری محصولات ما را افزایش می دهد. روس ها هم از این رقابت استقبال می کنند و با عملگرایی همیشگی خود، به چانه زنی با ما خواهند پرداخت.

بیشتر بخوانید:

روابط ایران روسیه، راهبردی یا تراکنشی؟

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: