به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

وزیر امور خارجه کشورمان که در عراق به سر می برد در گفتگو با روزنامه الوفاق بار دیگر بر مواضع پیشینش تاکید کرد و یادآور شد بر خلاف برخی ادعاها ایران به دنبال ابرقدرتی در منطقه نیست چرا که اساساً دوره ابرقدرت‌ها گذشته است. ظریف تأکید دارد تهران به دنبال منطقه قوی و همکاری‌های جمعی است. این سخنان ظریف تاکید مجددی است بر لزوم نگاه چندجانبه گرایانه منطقه ای و لزوم تلاش برای همگرایی یا دستکم تعادل با همه قدرت های منطقه ای.

چندجانبه گراییمتاسفانه در چند سال گذشته این چندجانبه گرایی به درستی به اجرا در نیامده. هرچند ما در تجارت با همسایه ای همچون عراق توفیق داشته ایم ولی باید توجه داشت که در این حوزه هم، اگر یکجانبه گرایانه برخورد کنیم، در درازمدت حتی در بازارهای عراق هم شکست خواهیم خورد. خوشبختانه همکنون تجارت ما با عراق رشد خوبی داشته بطوری که به گفته یحیی آل اسحاق، روابط تجاری بین دو کشور ظرف 8 ماه گذشته 33 درصد رشد داشته.  آل اسحاق ابراز امیدواری نموده که تا پایان سال صادرات کشورمان به عراق به میزان 12 تا 13 میلیارد دلار برسد.

به دنبال نیاز عراق به ادامه تعاملات تجاری با ایران، به ویژه در زمینه برق و گاز، و شرط مستثنی شدن از تحریم ها که انجام معامله بدون دلار باشد، ارتباطات تجاری ایران و عراق به سمت استفاده از دینار و ریال متمایل شد. در حالی که پدیده «صادرات ریالی» به عنوان یک روش تجارت از سوی بانک مرکزی مورد انتقاد قرار گرفت و به عنوان نوعی خروج سرمایه از کشور محسوب شد، به نظر می رسد که یکی ازعلل افزایش چشمگیر تجارت بین دو کشور این پدیده باشد. از طرف دیگر، ماه گذشته مهدی علیپور، نایب رئیس کمیسیون سرمایه گذاری اتاق بازرگانی، از گشایش حسابی ویژه در یک بانک دولتی عراق برای تجارت با ایران خبر داد. به گفته یحیی آل اسحاق، در حال حاضر مراودات مالی بین تجار دو کشور از طریق صرافی و یکی دو بانک انجام می شود، اما مذاکراتی به منظور گشایش اعتبارات بانکی و رسمی از طریق ریال و دینار و گشایش ال سی میان بانک های مرکزی ایران و عراق در جریان و در حال نهائی شدن است.

ایران عراقوضعیت کنونی عراق با وجود نیاز به بازسازی در بسیاری از زمینه ها، همکاری های فراتری ورای تجارت کالا را ایجاب می کند. غلامحسین شافعی با اشاره به گستره همکاری با عراق، بر این باور است که کشور ما نه تنها در ایجاد بازارهای داخلی، بلکه برای اقتصاد منطقه و توسعه زیرساخت های عراق در بخش های عمرانی و صنعتی می تواند کمک های قابل توجهی ارائه کند. به گفته شافعی مشکلات بانکی و بیمه ای و تفاوت استانداردهای ملی دو کشورچالشی برای مبادلات تجاری به حساب می آیند.  سید حمید حسینی، دبیر کل اتاق ایران و عراق نیز با اشاره به شرایط مناسب فعلی درعراق برای فعالیت های عمرانی و تجاری گفته است تحریم های بین المللی نمی تواند به روابط اقتصادی دو کشور خدشه وارد کند و تنها بر روابط بانکی بین دوکشور تاثیر خواهند گذاشت. البته باید توجه داشت که همین روابط بانکی به طور مستقیم و غیرمستقیم برروی سایر حوزه های تجاری تاثیر خواهد گذاشت.

آخرین تحولات تجاری و امضای تفاهم نامه های همکاری مشترک بین اتاق های بازرگانی دو کشور، عراق را در صدر مقاصد صادراتی ایران قرار داده است، اما به رغم هم مرزی، وجود علائق مشترک دینی بین دو کشور، روابط خوب دیپلماتیک و وابستگی آن کشور به کالاهای حیاتی و برق و گاز ایران، آینده روابط تجاری ما با عراق کاملا روشن نیست. با وجود فعالیت های اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق در راستای توسعه همکاری های تجاری دوکشور، استقبال عراق از سرمایه گذاران ایرانی، تلاش برای ایجاد تسهیلات در مبادی مرزی، مذاکرات بانک های مرکزی دو کشور برای گشایش اعتبار از طریق ریال و دینار، و سایر فعالیت های دیگر در این زمینه، نیازهای تجاری کشورمان چگونه باید تامین شود؟   آیا پس از طی بازه معافیت تعیین شده، عراق تجارت خود با ایران را متوقف خواهد کرد و به رغم همه وابستگی ها به عربستان روی نخواهد نمود؟  آیا صادرات ریالی و تجارت با دینارپایدار خواهد بود؟  آیا همکاری های اقتصادی با عراق به راستی یکی از راهکارهای ما برای دورزدن تحریم هاست؟ 

رقابت در بازارهای عراق را نباید دستکم گرفت و در این راستا، کاهش نگرانی ها از فعالیت های غیراقتصادی ما در عراق از اهمیت ویژه ای برخوردار است. نگاهی به رسانه های عراقی و عربی حاکی از گسترش ذهنیت ایران هراسی است که برای کاهش آن باید هم کار تبلیغاتی و فرهنگی کرد و هم از نگرانی های واقعی نسبت به فعالیت های شبه برانگیز در عراق کاست. متاسفانه رسانه های عراقی و عربی همچنان حاوی گزارش ها و تهمت های ضد ایرانی و سرزنش ایران برای مشکلات آن کشور است و به ویژه اخیرا لحن این نوع گزارش ها شدیدتر نیز شده است. متاسفانه از بسیاری از بلندگوهای ضدایرانی این اتهام به ما زده می شود که ما مقصر وضعیت وخیم اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی بصره قلمداد می شویم و اینگونه وانمود می شود که ما میخواهیم بصره به وضعیتی غیر قابل زندگی برسد تا ما کنترل خود در منطقه را تثبیت کنیم (برای نمونه به این لینک مراجعه کنید).

گزارش های برخی از رسانه های عربی حاکی از این است که به دلیل اقدامات ایران برای منحرف نمودن جریان آب پاکیزه از منابع آبی و شور نمودن آن، مردم بصره از کمبود آب، آلودگی هوا، و شوری آب رنج می برند. البته حقیقت این است که تابستان گذشته تعداد بیماری هائی که از طریق آب آلوده منتقل می شوند در بصره افزایش یافت و برخی مناطق تا مرز شیوع وبا نیز پیش رفتند، ولی حجم مطالب منفی که علیه اقدامات ایران منتشر می شود مستلزم توجهی جدی به این سیاه نمایی هاست. نگرانی در مورد آلودگی آب هنوز در آن استان وجود دارد، اما اخیرا شورای استانی بصره به شهروندان اطمینان خاطر داد که آب های شوری که از سمت ایران جاری است در نوار مرزی توسط خاکریزهای احداث شده محصور شده است و هیچگونه نگرانی در زمینه نشت آن در آب های استان وجود ندارد.  به این رغم، هنوز در اخبار رسانه های عرب زبان عناوینی وجود دارد که ادعا می کند ایران خرابی هائی در بصره به وجود آورده است، اما مدرک قابل توجهی در این رسانه ها ارائه نمی شود

برخی از رسانه های عراقی، حتی مشکلات مربوط به مواد مخدر در بصره را هم به گردن ایران می اندازند. حدود دو ماه پیش بود که رئیس پلیس بصره اعلام نمود 80 درصد از مواد مخدری که در بصره وجود دارد از طریق ایران وارد شده و خواهان  مجازات شدیدتری برای مجرمین مواد مخدر و همچنین کنترل شدیدتر مرزهای زمین و دریائی ایران و عراق شد.  گزارش دیگری ادعا می کند که ماموران ایرانی ورود مواد مخدر به عراق را تسهیل می کنند و یکی از دلائل مشکل مواد مخدر در عراق فساد ماموران گمرک ایران است. رسانه های عراق همچنین گروه های شبه نظامی متمایل به ما را متهم به ترور فعالانی که در ناآرامی های تابستان گذشته در بصره حضور داشتند می کنند و آن را انتقامی در مقابل شعارهای ضد ایرانی و تخریب دفاتر این گروه ها و کنسولگری ایران در بصره می دانند. بس نیور  مدعی شد بود که این حملات توسط عصائب اهل حق و جنبش مقاومت اسلامی نجباء و به دستور کنسولگری ایران در بصره صورت گرفت. 

واقعیت این است که ادامه این روند ایران هراسی می تواند صدمات جبران ناپذیری بر روابط اقتصادی بین دو کشور بگذارد. باز هم باید تاکید کرد که رقابت در بازارهای عراق را نباید دستکم گرفت و در کنار تلاش ها سیاسی برای تعامل با مقام های بغداد، نباید از ذهنیت مردم کوچه و بازار نسبت به ایران و شیوع بیشتر ایران هراسی غافل بود. در این راستا، تاکیدات دکتر ظریف بر چندجانبه گرایی و تمرکز بر دیپلماسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است که باید با افزایش حضور دیپلمات های حرفه ای ما در عراق پیگیری شود.

ریشه های ایران هراسی در عراق

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: