به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

یکی از علل ناآرامی های تابستان اخیر در عراق مشکل برق بود که به عنوان نقطه ضعفی، دولت آن کشور را به همسایگان خود از جمله ایران متکی کرده است و می توان آن را پاشنه آشیل دولت عراق دانست.

به رغم آمادگی کشورمان برای اجرای قرارداد صادرات گاز به عراق که سال ها به دلیل مسائل امنیتی و بانکی به تاخیر افتاده بود، نهایتا در تابستان سال گذشته این قرارداد اجرایی شد. چند ماه پیش حمید رضا عراقی، مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران گفت در حال حاضر کشورمان 27 میلیون متر مکعب گاز به دو نقطه در عراق صادر می کند و این برابر با میزان گازی است که به ترکیه صادر می شود. افزون بر این، در ابتدای سال جاری، خط لوله جدیدی برای صادرات گاز کشور به عراق در منطقه خرمشهر و شلمچه آماده بهره برداری شد.

به گفته حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی، برق و گاز ایران در حال حاضر 20 درصد نیاز عراق را تامین می کند، و اگر صادرات برق و گاز ایران به عراق قطع شود شرایط برای مردم عراق بسیار سخت می شود و منجر به اعتراض آنها خواهد شد. ماه گذشته، حسینی با تاکید بر اینکه صادرات گاز به عراق از بغداد و بصره همچنان ادامه دارد، گفت که آن کشور با درخواست معافیت 45 روزه برای ادامه تعامل با ایران در حال بررسی شرایط برای تامین احتمالی برق و گاز خود از کشورهای دیگر است، اما با توجه به اینکه هیچ یک از قراردادهای تامین برق و گاز عراق تا سال 2022 میلادی اجرائی نخواهد شد، و ساعات خاموشی در آن کشور مشکلاتی برای مردم فراهم می کند، ایران امیدوار است که بتواند به صدور برق و گاز به آن کشور ادامه دهد، و به نظر می رسد که با توجه به نیازعراق برای تامین انرژی و عدم توانائی آن کشور برای خود کفائی در این زمینه، کشور ما نباید نگران قطع شدن صادرات گاز به عراق باشد. 

صادرات نفت و گاز   تاجرانافزون برآن، ادامه صادرات برق و گازایران به عراق برای آن کشورمی تواند از یک ناآرامی دیگر مانند آنچه در تابستان گذشته که منجربه برکناری وزیربرق آن کشور شد جلوگیری کند. به گفته حمید حسینی،  در حال حاضر مردم عراق دو ساعت برق دارند و چهار ساعت برق ندارند و اگر صادرات برق ایران به عراق قطع شود و گاز هم به نیروگاه‌های آن‌ها صادر نشود، شرایط بدتر خواهد شد و مردم عراق اعتراض خواهند کرد.   شاید به همین دلیل است که هنوز صحبت صادرات برق به عراق به رغم بدهی یک میلیارد دلاری برقی آن کشور به ایران همچنان ادامه دارد. 

دراین زمینه باید گفت که پاشنه آشیل کشور ما مدل اقتصاد مبتنی بر صادرات نفتی است، و ما تنها با تکیه بر نفت و گاز به تثبیت جایگاه خود پرداخته ایم و ناگزیر شده ایم در مواردی عملا به شرکایمان رشوه دهیم. با اینکه به گفته حمیدرضا عراقی ایران مشکلی در دریافت پول گاز صادراتی از عراق و سایر کشورها ندارد، چگونگی پرداخت عراق به ایران برای تسویه بدهی های خود در این زمینه هنوز مشخص نیست. عراق می خواهد بدهی های خود به ایران را با دینار پرداخت کند ولی برخی ناظران حوزه انرژی، نسبت به این روند چندان خوشبین نیستند. به گفته یوسف کاووسی با توجه به اینکه دینار عراق ارز پذیرفته ای در سطح جهانی نیست، هزینه دریافت آن برای ایران بسیار بالا خواهد بود و در ازای آن تنها می توان از عراق کالا وارد نمود. در این زمینه معاون وزیر نفت، امیر حسین زمانی نیا، نیز گفته است که شرکت ملی گاز موافق دریافت پول گاز با دینار نیست.

آل اسحاق  تاجرانهمچنین به دنبال شایعاتی درزمینه واردات مواد غذائی در ازای صدور برق و گاز به عراق، یحیی آل اسحاق آن را عاری از حقیقت خواند و گفت ایران همیشه صادرات برق به عراق داشته و این یک رابطه دیرین است، اما اینکه ما در مقابل این صادرات موادغذایی و خوراکی وارد کنیم خبر نادرستی است.  حمید حسینی نیز گفته است نه بنادر عراق ظرفیت آن را دارند که به ایران اقلام غذایی بدهد و نه عراق تولیدکننده مواد غذایی است. به هر روی، با وجود موفقیت در تعاملات کوچکتر و حضور در بازارچه های مرزی، عراق ظرفیت تبدیل به هاب منطقه ای برای تعاملات عمده تجاری را ندارد.

راهکارهای چندی توسط کارشناسان برای بهبود تجارت با عراق پیشنهاد شده است. جواد ذاکری دانا کارشناس بازار ارز با اشاره به وجود بیش از سه هزار صرافی در عراق و نزدیک به 12 هزار متقاضی اخذ مجوز، بر این باور است که منابع حاصل از صادرات به عراق را می توان به ارزهای دیگر تبدیل نمود تا مشکلات ارزی برای ایران بوجود نیاید، اما می افزاید که این کار نیاز به برنامه ریزی و ساماندهی توسط معاونت ارزی بانک مرکزی دارد.

دینار عراق  تاجرانبا توجه به مشکلات موجود در تعاملات مالی بین ایران و عراق و عدم پرداخت بدهی های آن کشور به ایران، عراق در پی یافتن راهی برای تمدید معافیت خود از تحریم ها علیه ایران است. با وجود تلاش های عربستان برای خود نمائی و یکه تازی در این عرصه، ما هنوز می توانیم بهترین شریک تجاری عراق برای صادرات گاز و برق باشیم، ولی این امر نباید باعث بی توجهی ما به تعاملات منطقه ای و لزوم بهبود روابط منطقه ای فراتر از عراق باشد. در ضمن مشکلات بانکی و بازگشت ارز را نیز نمی توان دستکم گرفت و این امر می تواند در درازمدت آسیب های جبران ناپذیری به حضور ما در عراق وارد کند. رقابت منطقه ای برای حضور در بازارهای عراق شدت خواهد گرفت و در این رقابت، ما باید با همه جانبه گرایی و تنش زدایی منطقه، سعی در گسترش تعاملات مثبت خود با تمام بازیگران منطقه ای داشته باشیم. 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: