به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

ظریف امارات تاجرانطی سال های اخیر دکتر ظریف چندین بار بر لزوم پیگیری گفتگوها میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس تاکید کرده و حتی از تشکیل مجمع گفتگوی منطقه ای برای مقابله با تروریسم و افراطی گری سخن گفته است. برغم حسن نیت ما در مقابله با تروریسم و افراطی گری و به رغم این حقیقت که کشورهای منطقه تنها در تعامل سازنده با هم خواهند توانست ریشه خشونت و تروریسم را بخشکانند، اما متاسفانه چشم انداز چنین تعاملاتی مثبت نبوده و واکنش های مثبتی به پیشنهاد گفتگوی منطقه ای داده نشده. در واکنش به اظهارات دکتر ظریف، همتای اماراتی ایشان هر گونه گفتگو با ایران را، به بهانه حمایت ما از حوثی ها، منتفی دانست.( برای پوشش این خبر در گلف نیوز، اینجا را کلیک کنید)

ما با وضعیت ساده ای روبرو نیستیم ولی همانطور که دکتر ظریف بارها تکرار کرده، باید پذیرفت که مشکلات منطقه راه حل نظامی ندارد و کوبیدن بر طبل جنگ ما را به جایی نخواهد رساند. در این راستاست که باید قبول کرد دیپلماسی یک گزینه نیست، بلکه یک ضرورت است.

دیوار سوء تفاهم و دشمنی منطقه ای بلندتر و بلندتر می شود و نه تنها نشانی از بهبود روند امور دیده نمی شود، بلکه برخی رفتارها، حاکی از نبود حداقل عقلانیت حکمرانی است. از آخرین نمونه ها میتوان به قتل جمال خاشقچی اشاره کرد که اکنون به یک بحران تمام عیار برای ریاض تبدیل شده. این جنایت نه تنها پرده از عمق بحران حکمرانی در عربستان برداشت، بلکه وضعیت شکننده ائتلاف ها در منطقه را نیز آشکار کرد، ائتلاف هایی که به ظاهر مستحکمند ولی در پی اتفاقاتی غیرقابل پیشبینی، دچار چالش های جدی می شوند. اما در  این میان، ما به عنوان یک بازیگر اصلی منطقه چگونه باید عمل کنیم تا منافع درازمدت خود را حفظ نمائیم؟

روسیه پوتین بن سلمان تاجران عربستاندر این زمینه روس ها باز هم عملگرایی خود را به اثبات رساندند و همکون درتلاشند از بحران ایجاد شده فرصت بسازند. گزارشهای مختلف حاکی از آن است که مقام های مسکو با افزایش حمایت هایشان از بن سلمان در پی استفاده از خلاء های ایجاد شده و افرایش سرمایه گذاریهای خود در عربستان هستند و به گذار بن سلمان از بحران کنونی امیدوارند. البته ما به عنوان یک کشوری که خواستار حفظ و ترویج اخلاقگرایی داخلی و خارجی هستیم نمی توانیم برخورد کاملا منفعت طلبانه روس ها را الگو قرار دهیم و باید از منظر حقوق بشری مسئله را نقد کنیم و بر لزوم التزام به قوانین و رویه های بین المللی تاکید کنیم. ولی چیزی که میتوانیم از روس ها بیاموزیم، نگاه آینده نگر و حساب شده ای است که در پی فرصت سازی از بحران هاست.

به جای اینکه پل های پشت سر را خراب کنیم و بحران روابط منطقه ای را به مرحله ای برگشت ناپذیر برسانیم، ما باید حواسمان باشد که نهایتا عربستان همسایه ماست و پیگیری تلاش های دیپلماتیک تنها یک گزینه نیست بلکه یک ضرورت است. به جای بحران آفرینی و یا دمیدن به آتش خشونت و انتقام، از هر چالشی، فرصت ساخت و از هر فرصتی برای کاهش تنش زدایی استفاده کرد.

متاسفانه برخی از همسایگان عرب ما چنین برخورد دیپلماتیک و عقلانی با تحولات منطقه نداشته اند. برای مثاب نگاهی به واکنش هایی که رسانه های عربی به حمله تروریستی اهواز داشتند می تواند در این زمینه روشنگر باشد. این رسانه در اکثر موارد حتی از بکار بردن واژه حمله تروریستی خودداری کردند و حتی در مواردی، این حمله را مردمی و شجاعانه قلمداد کرده اند (برای نمونه به مقاله العرب رجوع شود) بسیاری از رسانه های عربی هم برخوردی گزینشی با بیانیه های صادرشده در خصوص حمله تروریستی اهواز داشتند و با پروراندن تئوری های توطئه، سعی در وارونه جلوه دادن موضوع کرده و سپاه را در وقوع حمله دخیل دانستند تا مقدمه ای برای سرکوب اقلیت عرب خوزستان فراهم شود. (برای نمونه به گزارش اسکای نیوز عربی مراجعه شود) در این میان برخی رسانه ها، موضع ایران را در خصوص حمله تروریستی مورد انتقاد قرار دادند و آن را یک واکنش برای تقلیل تمامی ابعاد مسئله به یک ائتلاف اسرائیلی-عرب قلمداد کرده اند (برای نمونه این تحلیل، اینجا را کلیک کنید) در مواردی هم حمله تروریستی با سناریوسازی های توطئه، به تلاش برای منحرف کردن افکار عمومی از تحریم های آتی گرده زده شده.

ئوئیت تاجرانمتاسفانه اینگونه رویکردهای خصمانه و غیردیپلماتیک در میان اشخاص نزدیک به حلقه های قدرت هم دیده می شود. برخی شخصیت ها حتی پا را فراتر گذاشته و عملا با پذیرش ماهیت تروریستی حمله، این اقدام را به مثابه اعلان جنگ قلمداد کرده و از آن استقبال نمودند. عبدالخالق عبدالله که به ولیعهد ابوظبی نزدیک است در توئیتی گفت که انتقال جبهه جنگ به مرزهای ایران، یک گزینه علنی است. این سخن یادآور اظهارات سال گذشته بن سلمان بود که گفته بود ریاض منتظر ورود جنگ به داخل عربستان نمی شود و جنگ را به داخل خاک ایران خواهد کشاند.

این برخوردها علمگرایانه و دوراندیشانه نیست و ما نباید به دام چنین ادبیات غیردیپلماتیکی گرفتار شویم. در مقابل باید اصل چندجانبه گرایی در سیاست خارجی را پیگیری کرد و با اتخاذ یک برنامه درازمدت، بر پیگیری تلاش های دیپلماتیک تاکید نهاد.

 

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: