به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

دو راهی تاجراناز قدیم گفته اند دوست و دشمن را در دوران سختی می توان شناخت و اکنون که تحریم ها، آینده اقتصادی و تجاری کشور را تهدید می کند، دوستان و دشمنان کشور بهتر قابل تشخیص می شوند. البته این نوع نگاه شاید در رابطه با کشورها چندان صادق نباشد چون به هرحال کشورها اصولا دوست و دشمن همیشگی ندارند بلکه متحد و شریک استراتژیک دارند و در دوران سختی ها هم، اگر کشوری به ما یاری برساند، تنها به خاطر منافع خود آن کشور است.

اکنون سالهاست که تفکری در کشورمان وجود دارد که روسیه شریک استراتژیک ماست و ما می توانیم در شرایط دشوار روی حمایت مسکو حساب کنیم. با توجه به اینکه این نوع تفکر، برخی از مهمترین مواضع نظام را شکل داده، خوب است اصل این تفکر را مورد مداقه قرار دهیم و ببینیم که آیا روسیه واقعا شریک استراتژیک ماست؟

روسیه نفت نواک تاجراناخیرا الکساندر نواک، وزیر نیروی روسیه گفت که کشورش به همکاری ها با ایران در دوران تحریم ادامه می دهد. نواک تاکید کرده که ایران شریک درازمدت اقتصادی روسیه است و مسکو علاقمند به همکاری های با تهران است. نواک افزود به طور مستمر با مهندس زنگنه در ارتباط است. این سخنان برای ناظر بیرونی دلگرم کننده است و در ظاهر نشان از سخنان یک شریک استراتژیک دارد. ولی دو صد گفته چون نیم کردار نیست و باید دید در عمل، مسکو چقدر به این شراکت استراتژیک اعتقاد دارد. متاسفانه خبرهایی که در رابطه با توافق های مسکو و ریاض به گوش می رسد پیامی دیگری دارد.

هفته گذشته خبرگزاری رویتر گزارش داد که عربستان و روسیه مستقلا توافق کرده اند از سپتامبر تا دستامبر، تولید نفتشان را افزایش دهند. این گزارش حاکی است در ابتدا مسکو و ریاض قصد داشتند پس از نشست وزرای نفت اوپک، 500 هزار بشکه به مجموع تولید روزانه اوپک و روسیه بیافزایند ولی با توجه به مخالفت های کشورهایی همچون ایران، تصمیم گرفتند این موضوع را به نشست ماه دسامبر اوپک موکول کنند. پس از نشست اخیر وزای نفت، ریاض تلاش می کند تولید نفت خود را بین 200 تا 300 هزار بشکه در روز افزایش دهد. در ضمن باید توجه داشت که تولید روسیه در ماه سپتامبر 150 هزار بشکه افزایش یافت و در مجموع در ماه سپتامبر به 11 میلیون و 360 هزار بشکه در روز رسید که بالاترین میزان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی می باشد. منابع مطلع می گویند تا پایان سال جاری میلادی، تولید روزانه نفت روسیه حدود 11.5 میلیون بشکه باقی خواهد ماند.

عربستان روسیه نفت تاجرانبا توجه به اینکه حدود شصت درصد درآمد ارزی روسیه از فروش نفت و گاز است و نیز با توجه به تحریم هایی که علیه روسیه اعمال شده، کاملا منطقی است که این کشور تلاش کند سیاست های انرژی خود را با ریاض هماهنگ کند. ولی باید توجه داشت که این وضعیت، مسکو را در تقابل با ما قرار می دهد. روس ها رویکرد منطقی و عملگرایانه ای دارند تا منافع ملی خود را تامین کنند ولی سوال اینجاست که ما چه باید بکنیم؟

اولین نکته این است که از این تفکر که مسکو شریک استراتژیک ماست دست برداریم و برخوردی عملگرایانه با این همسایه شمالی داشته باشیم. در مرحله بعد باید به فکر ظرفیت سازی بود. همانطور که رضا زندی در تحلیل ارزشمند خود یادآور شده، صفحه سياست بين‌الملل، سياه و سفيد نيست و باید از ظرفیت ها استفاده کرد. برای مثال اگر روسيه بتواند بخشي از نفت ما را بخرد و در پالايشگاه‌هايش مصرف كند و به جاي آن «اورال» خود را صادركند، يك راه گريز براي ايران است. البته خود جناب زندی هم اشاره داشته که تجربه های قبلی نشان داده كه روس ها خواهان تخفيف‌های بزرگ هستند و در ضمن صادرات «اورال» بيشتر در بازارهای نفتي ايران، باز‌پس‌گيری اين بازارها را پس از دوره تحريم بسيار دشوار میكند.

لاورف معلم سوریه روسیه تاجرانعلاوه بر بحث انرژی، ما در بحث منطقه ای هم لزوما تفاهم استراتژیکی با مسکو نداریم و در جبهه سوریه، تقابل منافع اگر بیشتر از اشتراک منافع نباشد، متاسفانه کمتر نیست. برخی گزارش ها در رسانه های عربی حاکی از این بوده که بدون موافقت مسکو، دولت دمشق توافقی را با ایران پیش نخواهد برد. اگر این تحلیل درست باشد، ما برای ورود به بازارهای سوریه هم باید با روسیه توافق کنیم و بعضا امتیاز بدهیم (مطلب حریه هم در این زمینه قابل توجه است).

واقعیت این است که سوریه در مجموع، امتیازات ترجیحی در حوزه بازسازی آن کشور را به روسیه می دهند و ما برغم همه فداکاری هایی که در سوریه کرده ایم، دست پائین را داریم. اولویتی که دولت اسد برای مسکو قائل است در اظهارات یک سال و نیم پیش بشار اسد در ملاقات با مقام های ارشد مسکو مشهود بود و این رویکرد، اخیرا از سوی ولید معلم، وزیر امور خارجه سوریه، در جریان سفرش به مسکو بار دیگر مورد تاکید قرار گرفت.

روسیه در بسیاری از حوزه ها نشان داده که عملا شریک استراتژیک ما نیست ولی البته این امر نباید از اراده ما برای ارتباط سازنده با مسکو بکاهد. مسئله اصلی، از یک سو لزوم عملگرایی در ارتباط با مسکو، و از سوی دیگر، پیگیری چندجانبه گرایی است که باید هم در ارتباط با شرق و هم ارتباط با غرب خودنمایی کند. در واقع اگر ما با همه جانبه گرایی بتوانیم شرکای خود را افزایش دهیم، با دست بازتری با روس ها تعامل خواهیم کرد و از جاخالی کردن ها و همراهی روس ها با دشمنانان متعجب و غافلگیر نخواهیم شد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: