به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اوائل سال جاری بود که ایرج مسجدی، سفیر کشورمان در عراق هشدار داد که با وجود مطلوب بودن مناسبات ایران و عراق در سال 96، رقابت اقتصادی در بازار عراق طی سال 97 با رقبای خارجی و منطقه ای جدی تر خواهد بود. به رغم دشواری ها، خوشبختانه طی سه ماه اول سال جاری، صادرات ما به عراق افزایش یافت. به گفته سید حمید حسینی، دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق، افزایش صادرات ایران به عراق بالغ بر ۴۰۰ میلیون دلار بوده. اما چالش تعرفه بر کالاهای ایرانی و مشکلات حواله به ایران و امور صرافی همچنان باقی است و متاسفانه شدید تر هم می شود. گزارش ها حاکیست عراق تعرفه واردات 10 گروه کالایی (از البسه و مواد شوینده گرفته تا بلوک ساختمانی و کتب درسی) را 20 تا 200 درصد افزایش داده است.

افزایش تعرفه عراق

در شرایط کنونی ما با دو چالش روبرو هستیم: از یک سو افزایش فشارهای بین المللی، روی روابط تجاری عراق با ما نیز تاثیر منفی می گذارد و از دیگر سو، رقبای تجاری ما تلاش می کنند از خلاء ایجاد شده استفاده کرده و جای پای محکم تری در بازارهای عراق پیدا کنند. در این شرایط، ضمن ادامه مذاکرات با قدرت های جهانی، چندجانبه گرایی منطقه ای و کاهش تنش با همه همسایگان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. سیاستمداران بغداد که با اعتراض های معیشتی عراقی ها روبرو هستند، بیش از پیش رابطه ای عملگرایانه با ما خواهند داشت و عقد اخوتی با ما نبسته اند.   

پیشتر هم اشاره کرده بودیم که نباید رقبای تجاریمان را دستکم بگیریم و در منازعات منطقه ای نیز، نهایتا حرف اصلی را اقتصاد و تجارت می زند و کشوری که در این حوزه ها برتری داشته باشد، پیروز میدان خواهد بود. این موضوعی است که در ارتباط با همه شرکای تجاریمان، از جمله عراق، باید در نظر داشته باشیم. ولی متاسفانه با قدرت گرفتن گفتمان تقابل و توجه بیش از حد به برتری نظامی، برگ برنده اصلی که همان اقتصاد است فراموش می شود و به رغم دفاع کلامی مسئولان از اقتصاد و تولید، در عمل عمده توجه ها و نیروها صرف قدرت نظامی و برتری در این حوزه می شود.

گذرگاه مرزی عرعر تاجرانبه هر حال در راستای توجه به تجارت و دست کم نگرفتن رقبایمان در این حوزه، نباید تلاش های کشورهای حاشیه خلیج فارس و به طور خاص عربستان و امارات برای تقویت ارتباط تجاری با عراق و سرمایه گذاری در آن کشور را نادیده یا دستکم بگیریم. هر چند تلاش های عربستان برای حضور اقتصادی در عراق تاکنون بیشتر سیاسی بوده و از بار لازم تجاری برخوردار نبوده، ولی نباید فراموش کرد که با تحولاتی که در منطقه در حال رخ دادن است و در ضمن با فشارهایی که از داخل و خارج بر ما وارد می شود، باید منتظر حضور بیشتر اقتصادی ریاض در عراق بود. سال گذشته عربستان گذرگاه مرزی عرعر را با عراق باز کرد و احتمالا یک گذرگاه مرزی دیگری را هم باز خواهد کرد. در همین حال مقام های ریاض در پی کاهش تعرفه های کالاهای وارداتی عربستان به عراق هستند. برای حفظ وضعیت برتر تجاری در عراق، تعامل با تمام بازیگران منطقه ای ضروری است و باید با گفتگو و کاهش تنش، از آسیب تبلیغات منفی علیه ایران کاست.

تحولات احتمالی در حوزه انرژی را باید از نزدیک و با نگاهی کارشناسی پیگیری کنیم. از سال گذشته ما در تعامل با عراق، پروژه انتقال گاز طبیعی به نیروگاه برق بصره را پیگیری کرده بودیم ولی سعودی ها در واکنش به این تحولات، خواستار سرمایه گذاری در یک کارخانه پتروشیمی در بصره هستند. از سوی دیگر شایان ذکر است طی هفته های گذشته، وزارت نفت عراق با شرکت پتروشیمی هلال که در امارات مستقر است قراردادهایی به امضا رسانده تا به اکتشاف و بهره برداری از سه بلوک نفتی و گازی در دیاله و بصره بپردازند. وزیر انرژی عربستان هم از علاقه ریاض برای سرمایه گذاری در صنایع نفتی و پتروشیمی و برق و نیز تمایل این کشور برای افزایش واردات کالاهای عراقی به عربستان خبر داده.

برق عراق تظاهرات تاجرانواقعیت این است که تلاش های کشورهایی همچون عربستان و امارات را در کنار مشکلات و محدودیت هایی که ما با آن دست به گریبان هستیم باید ارزیابی کرد. ماجرای ایجاد محدودیت هایی برای صادرات برق به عراق و فرصت طلبی عربستان و کویت از خلاء بوجود آمده، مثال خوبی در این زمینه است. البته باید توجه داشت مشکلات عراق برای خرید برق محدود به ایران باقی نخواهد ماند و در تعامل تجاری با عربستان یا کویت هم بروز خواهد کرد. این امر بار دیگر یادآور این واقعیت است که وجود عراقی با ثبات و موفق به سود همه بازیگران منطقه از جمله ایران و عربستان است.

در کنار رقابت تجاری همسایگان در عراق، تحولات سیاسی داخل عراق را هم نباید از نظر دور داشت. هرچند برخورد مقتدی صدر در جریان اعتراضات اخیر در جنوب عراق عملگرایانه بوده، ولی باید توجه داشت که ماهیت اعتراضات اخیر با گذشته تفاوت هایی دارد زیرا این اعتراضات بر اساس رهبری صدر یا دیگر رهبران شیعه شکل نگرفته بلکه به گونه ای در تقابل با این رهبری است و از این همین رو می تواند تبعات ناخواسته ای هم برای رهبران عراقی و هم برای ما داشته باشد. مقام های عراقی که با اعتراضات معیشتی مردم روبرو هستند، نهایتا به گونه ای عملگرایانه با ما تعامل خواهند کرد و اگر ارتباط با ما، برای عراق هزینه های سیاسی و اقتصادی داشته باشد، علیه ما مواضع سخت تری خواهند گرفت.

رقبای تجاریمان را دستکم نگیریم!

ناسیونالیسم عراقی و آینده تعاملات تجاری با بغداد

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: