به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نوشتار ذیل توسط یکی از خوانندگان وبسایت تاجران ارسال شده است. همکاران تاجران از همفکری و همراهی فعلان اقتصادی استقبال می کنند.

شمخانی روسیه ایران تاجراناخیرا دوستان عزیز تاجران در مقاله ای به نشست اندیشکده روسی والدای در تهران اشاره کرده بودند که طی آن فیودور لوکیانوف گفته بود ایران و روسیه باید برای ساختن یک نظام جهانی جدید مشترکا اقدام کنند. دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور هم در سفر خود به سوچی از روسیه و چین خواست تا به همراه ایران راهبرد مشترکی برای مقابله با اقدامات همه جانبه آمریکا اتخاذ کنند. با توجه به تحولاتی که در پی خروج آمریکا از برجام پیش آمده، بنظر حقیر باید ما با هشیاری اتحادهای منطقه ای خودمان را بازتعریف کنیم و ضمن همکاری با شرق، نسبت به پیامدهای دور شدن از اروپا هشیار باشیم.

روابط ما و روسیه صرف نظر از همجواری و سوابق تاریخی، همواره از دید جوامع بین المللی از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. عوامل بسیاری مانند منابع نفت و گاز، توانائی های نظامی و جهت گیری در مقابل غرب باعث شده که روابط مسکو و تهران رنگ ویژه ای به خود بگیرد. به رغم وجود تردید و عدم اطمینانی از سیاست ها و رفتار یکدیگر، به نظر می رسد که رابطه نزدیک میان ایران و روسیه به نفع هر دو کشور باشد ولی همین عدم اطمینان، دست بالا را به مسکو می دهد.

در حال حاضر ایران بیش از هر چیز نیاز به همکاری اقتصادی با روسیه و مشوق های اقتصادی برای صادرات نفتی و غیر نفتی دارد، اما روسیه از پیشبرد همکاری های مشترک اقتصادی با ایران سر باز می زند. تسلط روسیه بر بخش نفت و گاز ما که با تحقق برجام و تشکیل چند کنسرسیوم بین المللی آغاز شده بود می تواند اکنون وارد فاز تازه ای شود. البته حتی در زمان پسابرجام هم سرمایه گذاری ها و فناوری های مورد نیاز برای توسعه میادین نفتی ایران به جائی نرسید، و در نتیجه قراردادهای ایران با کشورهای دیگر مانند قرارداد ساخت لوله گاز با عمان به مخاطره افتاد.

متاسفانه روسیه برای صادرات غیر نفتی ما هم در بسیاری موارد همچون یک مانع عمل می کند. مثلا هواپیماهای روسی از حمل کالاهای ایرانی خودداری می کنند و مسکو برنامه های توسعه خط آهن و حمل و نقل دریائی به ایران را نیز دنبال نمی کند. به گفته عبدالله مهاجر، رئیس اتاق بازرگانی مازندران، بزرگترین مشکل تجارت با روسیه حقوق گمرکی بالا برای کالاهای وارداتی ایران است.  دبیر کانون انجمن های غذائی ایران با تقاضای عضویت در اتحادیه گمرکی روسیه، خواستار بهبود وضعیت و کاهش تعرفه های گمرکی برای واردات کالا به ایران می باشد. انتظار ما این بوده که هزینه های گمرکی واردات کالاهای ایرانی به روسیه مانند سایر کشورها باشد. این در حالی است که حداقل هزینه گمرکی برای ایران 20 درصد است، در حالیکه این مقدار برای کشورهای دیگر بین صفر تا 5 درصد می باشد و همین موضوع حداقل قیمت تمام شده برای کالای ایرانی را 20 درصد افزایش می دهد.

ایران روسیه تاجران

در اوایل سال جاری، اتاق بازرگانی ایران میزبان رئیس دومای دولتی روسیه، ویاچسلاو ولودین، برای صحبت در خصوص مسائل مربوط به صادرات و تعرفه بود. به گفته اتاق بازرگانی، صادرات ایران به روسیه در سال مبلغی معادل 1.6 تا 2.5 میلیارد دلار است، اما به دلیل تعرفه بالای گمرکی این مقدار نمی تواند افزایش یابد. مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران، بر این باور است که زیر ساخت های کنونی هنوز به حد کافی توسعه نیافته و برای تسهیل صادرات به روسیه نیاز به همکاری آن کشور است. البته علاوه بر همکاری، مسئله پیش بینی پذیر بودن عکس العمل های روسیه در مقابل اجماع بین المللی علیه ایران هم موضوعی است که برای ما اضطراب آور است. طی چند روز اخیر روسیه برخورد مناسبی داشته ولی به نظر می رسد که مقام های مسکو از نزدیک رفتارهای اروپایی ها را دنبال می کنند و همچون گذشته با علمگرایی در برابر تحولات منطقه ای و بین المللی عکس العمل نشان خواهند داد.

انتظار ما از روسیه توسعه حمل و نقل زمینی، استفاده از حمل و نقل دریائی ، ساماندهی خطوط کشتیرانی دریائی، ساخت و توسعه راه آهن و تاسیس صندوق مالی تامین مشترک برای تامین پروژه های اقتصادی بوده ولی باید توجه داشت که عملا ما داریم با این انتظارات، دست بالا را به روسیه می دهیم و قدرت چانه زنی خودمان را کاهش می دهیم. افزون بر آن، ایران خواستار همکاری روسیه برای تسهیل روادید تجاری، حفاظت محیط زیست و مبارزه با آلودگی هوا است.  در عین حال، ایران درصدد توسعه هر چه زودتر کریدور تجاری شرق-غرب و شمال-جنوب برای ایجاد جاده ترانزیت به روسیه، قفقاز، و آسیای مرکزی است. به گفته خوانساری تحقق این اهداف نیاز به یک برنامه جامع دارد، اما روسیه تمایلی از خود نشان نمی دهد. از دید ایران این کریدور با 25 مرز ترانزیتی، 5 مرز ریلی، 13 بندر تجاری و 10 فرودگاه بین المللی و با بهره گیری از 125 میلیون تن ظرفیت بنادر جنوب و شمال برای روسیه بسیار کارآمد خواهد بود. با رشد اقتصادی 4 درصد، تورم تک رقمی، و افزایش صادرات غیر نفتی، ما می توانیم به تقاضاهای تجاری روسیه پاسخ مثبت دهد ولی تحقیق این پیش شرط ها در شرایط کنونی با اما و اگر های زیادی روبرو شده است.

عربستان روسیه تاجرانروسیه  حتی در مواردی موانعی نیز بر سر راه فعالیت های تجاری ایران می گذارد.  به عنوان مثال قرارداد ورود گندم  روسیه برای تبدیل به آرد به منظور صادر کردن به عراق متوقف شد زیرا روسیه اجازه بارگیری کشتی های ایرانی در ولگا را نداد. در عوض، روسیه به عربستان سعودی اجازه داده تا به فرصت های تجاری در دریای خزر دسترسی داشته باشد. البته این موضوعی که است شما هم در ذیل بحث علمگرایی روسیه به آن اشاره کرده اید که البته منطقی هم هست. آنچه که غیر منطقی است وابستگی زیاده از حد ما به روسیه است که تا حدی ناشی از تحرکات توطئه آمیز دشمنان بوده و تا حدی هم ناشی از اعتماد غیر منطقی ما به روس هاست. اسدالله عسگراولادی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و روسیه، در همایش تجاری ایران و روسیه با اشاره به اینکه ایران علاقه مند به برقراری روابط تجاری با روسیه است، خطاب به دومای روسیه گفت چرا به ما اجازه می دهید آن سوی دریاها روابط 40 میلیارد دلاری داشته باشیم، اما روابط تجاری ما با روسیه حدود 2 و نیم میلیارد دلار باشد؟  

واقعیت این است که سهم ایران از38  هزار میلیارد دلارتجارت جهانی تنها 33 صدم درصد است، بنابراین صادرات غیر نفتی ایران در بین کشورها، از جمله روسیه، چندان خواستاری ندارد. به گفته عسگراولادی مشکل عدم تقاضا برای کالاهای ایرانی، عدم شفافیت سیستم بانکی بین ایران و روسیه است و این امر مانع توسعه تجارت بین دو کشور می شود. بانک مرکزی ایران پیش بینی می کند که در سالجاری میزان تجارت ما با روسیه به 3 میلیارد دلار برسد. عسگر اولادی در مورد مبادلات تجاری ایران و روسیه با روبل و ریال می گوید که بانک مرکزی هنوز به نتیجه نهائی نرسیده، زیرا روبل و ریال هر دو متزلزل هستند.

ایران از روسیه خواسته تا کمیته مشترکی برای رسیدگی به چنین اموری تشکیل شود.  به گفته آقای عسگراولادی، طبق برنامه ششم توسعه، ایران می خواهد میزان تجارت سالانه خود با روسیه را به 10 میلیارد دلاربرساند و وجود یک کمیته مشترک می تواند به تحقق این امر کمک کند. با این حال، مشارکت اقتصادی روسیه با عربستان سعودی و راه اندازی صندوق سرمایه گذاری مشترک میان دو کشور به ارزش اولیه یک میلیارد دلار، و توافقنامه برای احداث یک کارخانه پتروشیمی توسط روسیه در عربستان، همراه با توافقنامه میان شرکت روسی و شرکت نفتی آرامکو، به همراه چند توافقنامه دیگر نقشه راه آینده روابط دو کشور روسیه و عربستان را ترسیم نموده است که البته این همکاری ها از اشتهای روسیه برای همکاری با ما کاسته است. ما باید همکاری های مسکو و ریاض را به فال نیک بگیریم زیرا شاید این امر، همان واقعگرایی را که در نزد مقام های مسکو است در مسئولان ما هم تزریق کند و به همه ما گوش زد کند که مقام های مسکو، نه تنها در برخورد با ایران، بلکه در برخورد با همه کشورهای منطقه نگاهی ابزاری دارند.    

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: