به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در حالی که بازیگران قدرتمند اقتصاد جهانی با کنجکاوی تحولات عربستان را پیگیری می کنند، ولیعد این کشور در سفرش به بریتانیا تلاش کرد تا به مقامهای لندن اطمینان خاطر دهد که اصلاحات کشورش واقعی است و شرکتهای خارجی نباید نگران عدم امنیت سرمایه گذاری درعربستان باشند. فعلا به نظر می رسد این تلاشها موفقیت آمیز بوده. به گزارش فایننشال تایمز، علاوه بر توافقها برای خرید جنگنده، ارزش توافق های تجاری بریتانیا و عربستان بالغ بر 65 میلیارد پوند می شود.

در همین حال پیشتر گاردین گزاش داده بود که خالد الفالح وزیر انرژی و صنایع و معادن عربستان اظهار کرده کشورش می تواند بازیگر مهمی در تعامل های جدید برای بریتانیا باشد. الفالح با لحنی که برای استعمارگران آشناست گفته که دولت لندن باید به عربستان به عنوان راه دستیابی به آفریقا بنگرد زیرا که آفریقا سرحدهای جدید خواهد بود.

عربستان پوتین روسیه تاجراندر حالی که تقابل های سیاسی، روابط ما با عربستان را تحت شعاع قرار داده، برای برخی این سوء تفاهم پیش آمده که رقابت اصلی ما با عربستان، یک رقابت نظامی و ژئوپولتیک است. این در حالی است که با توجه به روابط مثبتی که ریاض هم با شرق و هم با غرب دارد و با توجه به اصلاحاتی که ولیعهد عربستان در پیش گرفته و تصویر فریبنده ای که از کشورش اراده می دهد، رقابت اصلی ما با عربستان در حوزه اقتصاد و تجارت تعریف می شود و پیروز میدان، کشوری است که در اعتمادسازی و جلب سرمایه موفق تر باشد. در این متن است که دیپلماسی قدرتمند تجاری، تنش زدایی، همه جانبه گرایی و «سیاست خارجی در خدمت اقتصاد» اهمیت ویژه پیدا می کند.

واقعیت این است که عربستان و امارات حضور ما به بازارهای انرژی آسیا و آفریقا را نیز با چالش روبرو کرده و مشکلات بانکی ما را مضاعف نموده اند. برای مثال حدود یک سال پیش، صادرات نفت ما به ژاپن از عربستان پیشی گرفت. تا قبل از این دوره، عربستان مهمترین صادرکننده نفت سنگین به ژاپن بود. ولی زمانی که ما در پی کسب سهم ده درصدی در بازار نفت ژاپن بودیم، عربستان صادرات نفت سبک را به ژاپن افزایش داد. در پی این تحول، سعودی ها در پالایشگاه های آسیا هم سرمایه گذاری کردند که باعث شد ما نفت تصفیه شده از ژاپن را دوباره وارد کنیم و با قیمت بالاتری صادر نمائیم. (برای اطلاعات بیشتر به مقاله رویتر مراجعه کنید)

رقابت های تجاری در بازرهای چین را هم نباید دستکم گرفت. ما در اقدامی هوشمندانه، قراردادهایمان را برای پالایش نفت با شرکت های چینی (از جمله پتروچاینا، ساینوپک، شرکت ملی نفت فلات قاره چین و جوهای) تمدید کردیم تا گزینه های بیشتری داشته باشیم. ولی در همین حال، سعودی ها که بزرگترین عرضه کننده نفت خام به چینی ها هستند، با شرکت ساینوپک قرارداد امضا کرده اند. در ضمن باید یادآور شده که سعودی ها خواستار حضور پررنگتری در طرح بزرگ مشترک کریدور اقتصادی چین – پاکستان (موسوم به CPEC) هستند که ارزشی بالغ بر 56 میلیارد دلار دارد و خطر بالقوه ای برای خط لوله ایران – پاکستان – هند محسوب می شود.

در ضمن ریاض، به علت حضور مالی خود در کره جنوبی، برای سرمایه گذاری های این کشور در ایران مانع تراشی کرد. در ماه می سال 2016، شرکت کره جنوبی پوسکو یک یادداشت تفاهمی به ارزش 1.6 میلیارد دلار با شرکت پارس کوهان دیار پارسیان برای احداث کارخانه فولاد چابهار امضا کرد ولی سعودی ها که 37 درصد سهام پوسکو را در دست دارند، هیئت امنای این شرکت را از پیگیری این توافقنامه صرف نظر کردند. (برای اطلاعات بیشتر، به مقاله کانستراکشن ویکلی مراجعه کنید)

عربستان چین تاجراندر همین حال عربستان و امارات بخش بزرگی از تجارت مربوط به جاده جدید ابریشیم را هم در دست دارند و هر دو کشور، برنامه های محلی خود را همراستا با این پروژه پیش می برند. این در حالی است که ما آنچنان که باید و شاید حضوری در این پروژه عظیم نداشته ایم و چشم انداز همکاری ها هم چندان روشن نیست. در مقابل، امارات متحده یکی از اصلی ترین کریدورهای حمل و نقل دریایی این کمربند خواهد بود و شرکت های اماراتی به یکی از شرکای چین در پروژه جاده جدید ابریشم بدل شده اند. تاکنون قراردادهای اقتصادی و تجاری عربستان با چین از مرز 65 میلیارد دلار گذشته است. ( برای اطلاعات بیشتر، به مقاله موسسه خاورمیانه مراجعه کنید)

همانطور که در ابتدا اشاره شد، وزیر انرژی عربستان گفته که این کشور می تواند دروازه بریتانیا برای دسترسی به قاره آفریقا باشد. باید توجه داشت که شش درصد تجارت چین و امارات، به گونه های مختلف به آفریقا و اروپا صادر می شود، و از همین رو، امارات با تعمیق روابط تجاری اش با چین، عملا به گسترش تجارت با اروپا و آفریقا هم می پردازد. در ضمن سعودی ها و اماراتی ها به طور مستقیم هم برای حضور تجاری ما در آفریقا مانع تراشی می کنند. این تلاش ها از سرمایه گذاری های میلیون دلاری در سودان تا حمایت از «نیروهای مشترک ساحل» را شامل می شود.

تاکنون شرکای بالقوه تجاری عربستان، با نگرانی و کنجکاوی تحولات این کشور را پیگیری می کردند ولی به نظر می رسد این نگرانی ها رفته رفته به امید و خوشبینی نسبت به عربستان به عنوان یک شریک تجاری مطمئن بدل می شود. در این میان ما باید متوجه وضعیت جدید باشیم و رقبای تجاری خود را دستکم نگیریم. باز هم باید تاکید کرد که ما باید اقتصاد را در راس منافع ملی خود قرار دهیم و در این چهارچوب روابط منطقه ای و فرامنطقه ای خود را تعریف کنیم. اشتباه محاسبه در دستکم گرفتن قدرت اقتصادی رقبای منطقه ای، باعث خواهد شد که بیش از حد بر روی رقابتهای امنیتی و ژئوپولیتیک حساب کنیم و قدرت واقعی همسایگانمان را دستکم بگیریم و چشم خود را بر روی اتحادهای جدید که از طریق قراردادهای تجاری در حال شکل گیری است ببندیم و نهایتا از قطار آینده جا بمانیم.

گاز طبیعی و سیاست خارجی اقتصاد محور

امنیت سرمایه گذاری، نیاز مشترک ایران و عربستان

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: