به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

بر اساس برآورد شرکت بی پی، ایران با دارا بودن ۳۳.۵ تریلیون متر مکعب ذخایر گاز طبیعی، بزرگترین منابع این سوخت فسیلی را در جهان در اختیار دارد. اما همکنون ذخایر قابل برداشت و قابل سرمایه  گذاری ما کمتر از نیمی از رقم فوق است که این امر ضرورت جذب سرمایه گذاری در حوزه گاز طبیعی را بسیار ضروری می کند. با توجه به اینکه بر اساس سند چشم انداز، سهم ایران در تجارت گاز جهانی باید به حدود ۰۱ درصد افزایش پیدا کند، علاوه بر اهمیت سرمایه گذاری در صنایع بالادستی، بحث بازاریابی و صادرات و طبیعتا بحث صنعت ال ان جی هم از اولویت برخوردار می شود.

تاپی گاز طبیعی تاجران باید توجه داشت که در نبود سیاستی منسجم برای جذب سرمایه از یک سو، و نیز افزایش تعامل ها در حوزه انرژی با همسایگان از دیگر سو، ما از رقبای خود در صادرات گاز طبیعی عقب خواهیم افتاد و این حوزه ای نیست که بتوان فرصت های از دست داده را به راحتی جبران کرد. برای نمونه، در شرایطی که ما با تعلل در تجارت با پاکستان عمل کردیم، اکنون پروژه خط لوله تاپی، معروف به «خط لوله صلح» افتتاح شده و قرار است سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان به پاکستان و هند انتقال دهد.

بیژن زنگنه، وزیر نفت گفته که تولید روزانه گاز ­پارس جنوبی با 83 میلیون متر مکعب افزایش نسبت به سال گذشته، به 553 میلیون متر مکعب رسیده است. در ابتدای سال جاری شش فاز پارس جنوبی که اختصاصا برای تولید گاز شیرین بوده افتتاح شد و اکنون تولید پارس جنوبی برای نخستین بار اندکی از قطر پیشی گرفت. زنگنه افزوده است در سال آینده پنج فاز جدید پارس جنوبی بهره برداری خواهد شد و در سال 98 هم فاز 14 به طور کامل در مدار تولید قرار خواهد گرفت. اگر روند توسعه تمامی فازهای پارس جنوبی پیش برود، می توان به آینده صادرات گاز امیدوار بود ولی باید توجه داشت که تاکنون مذاکرات ما با شرکای خارجی، نتیجه عملی در حوزه تولید ال ان جی و صادرات گاز نداشته است.

ال ان جی گاز طبیعی تاجران گازپرومبرای تکمیل پروژه ایران ال ان جی ما نیاز به سرمایه گذاری خارجی داریم و تاکنون به رغم گفتگوها با شرکت های نفتی خارجی، عملا سرمایه ای جذب نشده است. برای مثال هر چند دو قرار دادی که درحوزه تولید ال ان جی و احداث خط لوله با گازپروم روسیه امضا شده، بی نتیجه مانده است. مهندس زنگنه آذر ماه امسال پس از امضای تفاهمنامه همکاری با گازپروم گفت مذاکرات برای امضای ۱۰ قرارداد جدید نفتی ادامه دارد اما عوامل داخلی و خارجی هم براین جریانات اثر می‌گذارند که خارج از اراده ما است. سوای اینکه چه عوال خارجی و یا داخلی باعث مانع افکنی بر سر راه مشارکتها شده، نتیجه این بوده که گفتگوهایی که از چهار سال پیش با روس ها برای صادرات ال ان جی به آن کشور و کشورهای آسیای میانه داشته ایم هنوز به نتیجه عملی نرسیده است.

مهندس زنگنه در شهریور ماه گفت صادرات گاز به عمان از سال 1397 با ۱۰ میلیون مترمکعب در روز آغاز خواهد شد که این میزان در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به ۲۵ میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید. هر چند علی کاردر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران از احتمال همکاری گازپروم در پروژه احداث خطوط گاز ایران-عمان خبر داده بود، اخیرا گفت گازپروم قصد دارد این موضوع را مطالعه کند و معلوم نیست صد در صد حضور داشته باشد. نباید فراموش کرد که همکاری ما با گازپروم چالش های منحصر به فرد خود را دارد زیرا در یک روند درازمدت، روس ها به ما به عنوان یک رقیب بالقوه می نگرند و از این زاویه ممکن است با تاثیرگذاری بر قیمت ها، سعی در تسلط بیشتر بر بازار داشته باشند و فضا را برای ما تنگ تر کنند.

شرکت ملی صادرات گاز تاجراناتفاقی که در دولت یازدهم رخ داد، انحلال شرکت صادرات گاز بود که این امر با مشکلاتی که برای قرارداد صادرات گاز به عمان و پاکستان پیش آمد همراه شد. امید است احیاء شرکت صادرات گاز از مشکلات اداری و سیاستگذاری در این حوزه بکاهد. احمد مددی، مدیر مسئول نشریه دانش نفت معتقد است اتخاذ رویکردی واحد و یکپارچه کردن روند صادرات گاز (چه خطوط لوله، چه ال ان جی و ... ) از طریق یک شرکت موجب ایجاد برندی واحد در جهان گاز و پرهیز از سرگردانی متقاضیان گاز در اقصی نقاط دنیا خواهد شد. هر چند هنوز شرکت ملی گاز با چالش های متعددی در عرصه تولید و دخیل نبودن در همه ابعاد آن مواجه است، اما یکپارچگی صادرات گاز و تجمیع همه فعالیتهای مرتبط با آن در شرکتی واحد، منافع اقتصادی سرشاری برای کشورمان به همراه خواهد داشت.

توجه به صادرات گاز به کشورهای همسایه باید روندی بسیار طبیعی برای ما می بود که متاسفانه به علت عدم برنامه ریزی و پیگیری قدرتمند سیاست های اقتصاد محور، تاکنون تحقق نیافته است و  فعلا 90 درصد صادرات گاز طبیعی کشور، تنها محدود به کشور ترکیه است. برای مثال ما به عنوان نزدیک‌ترین همسایه عمان در آب‌های خلیج فارس، مطمئن‌ترین و اقتصادی‌ترین منبع تأمین گاز برای این کشور به شمار می‌آید ولی اکنون طرح انتقال گاز ایران به عمان با گذشت 4 سال از امضای تفاهم نامه آن در تهران هنوز در مرحله اولیه است و با این روند مشخص نیست که چه زمانی گاز ایران به عمان خواهد رسید.

گاز طبیعی افغانستان تاپی تاجران ترکمنستانپاکستان هم سالانه چهار و نیم میلیون تن ال ان جی وارد می کند و میزان مصرف گاز این کشور هر ساله بیشتر هم می شود. ولی با وجود اینکه پاکستان قرارداد واردات گاز با ایران از طریق احداث خط لوله امضا کرده و اکنون نزدیک به سه سال است که از ضرب الاجل تعیین شده در این قرارداد می گذرد، هنوز هیچ پیشرفتی در این زمینه در خاک پاکستان صورت نگرفته. گزارش ها حاکی است دولت پاکستان با خریداری گاز مایع و سوخت از عمان و ایتالیا موافقت کرده است. در همین حال بنا به گزارش ها، پروژه تاپی در ولایت هرات و با حضور مقام های افغانستان، ترکمنستان، پاکستان و هند افتتاح شد. خط لوله گاز تاپی که به خط لوله صلح معروف شده، به طول ۱۷۳۵ کیلومتر است و قرار است سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان به پاکستان و هند انتقال دهد. این خط لوله از هرات به فراه و از طریق هلمند و قندهار به پاکستان و در نهایت به کشور هند وصل می گردد. بر اساس آمارها، سالانه حدود چهارصد میلیون دلار از بابت حق ترانزیت این پروژه٬ به عواید دولت افغانستان واریز خواهد شد.

پدرام سلطانی طی یادداشت در خصوص افتتاح پروژه تاپی یادآور شده، برای تأمین مالی ١٠ میلیارد دلاری ساخت خط لوله تاپی، بانک توسعه آسیایی، بانک اروپایی بازسازی و توسعه، کشور ژاپن و عربستان اعلام آمادگی نموده‌اند. هند هم اعلام نموده حتما سهم خود را در ساخت این خط لوله پرداخت می کند و در ساخت آن مصمم است. آمریکا هم از ساخت این خط لوله حمایت کرده است. دکتر سطانی در تحلیل روند توسعه پروژه تاپی و عدم موفقیت های ما در تعامل تجاری با پاکستان نتیجه گرفته:

1- در تعریف منافع ملی ما، اقتصاد جایگاه بالایی ندارد.
2- مدیران ارشد کشور در تحلیل قدرت رقبا دچار خطا هستند.
3- ارزیابی ما از جایگاه ایران در دیپلماسی انرژی نیاز به بازنگری دارد.
4- ما در همگرایی اقتصادی با همسایگان خود و بوجود آوردن منافع مشترک بسیار با تردید، تأخیر و بدون برنامه حرکت می‌کنیم.
5- رقابت‌های سیاسی در داخل بسیار به منافع اقتصادی کشور لطمه زده است.

تاجران گاز طبیعی

در شرایطی که تقاضا برای انرژی های پاک بیشتر می شود لازم است به فرصت سوزی ها در حوزه گاز طبیعی پایان دهیم و با پیگیری سیاست خارجی اقتصاد محور به سمتی حرکت کنیم که امکان صادرات گاز طبیعی را دستکم به چند کشور همسایه داشته باشیم. بحث خصوصی سازی بخش های پائین دستی صنعت گاز هم به طور تئوریک می تواند روندی مثبتی باشد ولی متاسفانه تجربه خصوصی سازی در صنعت پتروشیمی نشان داده که بخش خصوصی واقعی وارد این بازار نشده و عملا خصولتی ها جای همه را تنگ کردند. البته در دراز مدت راهی جز خصوصی سازی و اجرای درست اصل 44 نیست و امید است تلاش ها برای تقویت بخش خصوصی واقعی در این حوزه آغاز شود.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: