به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

عدنان محمود، سفیر سوریه در تهران در ملاقات با رئیس اتاق ایران گفته برای دولت دمشق، همکاری اقتصادی با ایران در اولویت است. آقای محمود با اشاره به این نکته که بازسازی سوریه آغاز شده، تصریح کرد: دروازه‌های سوریه به روی بخش‌خصوصی ایران باز است. این اولین باری نیست که مقام های دمشق از تمایل برای ارتباط تجاری با ایران سخن می گویند و پیشتر نیز بشار اسد خواستار مشارکت فعال ایران و شرکتهای بخش خصوصی کشورمان در روند بازسازی سوریه شد بود. ولی سوال اینجاست که روابط تجاری ما با سوریه چقدر ظرفیت توسعه دارد و تا چه میزان زیر ساخت های لازم حقوقی و مقرراتی برای فعالیت تجاری و خدماتی و توسعه ای به خصوص برای بخش خصوصی واقعی در بازارهای سوریه مهیاست؟

اتاق بازرگانی سوریه ایران تاجرانیک دهه پیش و قبل از آغاز جنگ سوریه، صادرات ما به این کشور از مرز نیم میلیارد دلار گذشته بود ولی با آغاز جنگ، این تبادلات به شدت کاهش یافت و هنوز هم به رغم بهبود فضای امنیتی در ماه های اخیر، حجم صادرات ما به سوریه، حدود یک چهارم زمان پیش از جنگ است. موانع گمرکی وحمل و نقل و چالش ها در مبادلات بانکی با سوریه از جمله عوامل دشواری تجارت با این کشور است و متاسفانه افق روشنی هم برای رفع این چالش ها دیده نمی شود. همانطور که در این نوشتار تاکید خواهیم کرد، راه برون رفت از این وضعیت، قدرت بخشیدن به دیپلماسی تجاری و رقابت پذیر کردن کالاهای ایرانی در بازارهای سوریه است که از طریق حضور پررنگ تر شرکت های خصوصی ایرانی در سوریه میسر می شود

هر چند از باز بودن دروازده های تجارت سوریه بر روی بخش خصوصی ایران صحبت می شود، ولی با توجه به موانع گمرکی و بانکی و با توجه به اینکه موسسات دولتی یا شبه دولتی دست بالا را در بازارهای سوریه دارند، نمی توان انتظار داشت که بخش خصوصی یک تنه وارد بازار سوریه شود و در تجارت با این کشور موفق عمل کند. واقعیت اینجاست که بخش خصوصی ما علاوه بر موانعی که در خاک سوریه برای تجارت مواجه است، در داخل کشور هم باید در رقابتی نابرابر با بخش خصوصی و خصولتی باشد و این امر، عملا حضور پررنگ بخش خصوصی در سوریه را غیرممکن می کند. حضور سپاه هم که به علت آشنایی با منطقه و تجربیاتی که در پروژه های بازسازی دارد، توان رقابت شرکت های خصوصی در حوزه زیرساختی را کاهش داده. در آذر ماه سرلشکر جعفری با اشاره به بازگشت آرامش به سوریه گفته بود سپاه و مردم ایران آمادگی کامل برای بازسازی سوریه را دارند و بر اساس جلساتی که در دولت تشکیل شد، قرار شد که این کار با توجه به شرایط امنیتی سوریه به سپاه واگذار شود. مقام های سپاه می گویند به علت ضعف بخش خصوصی، بسیاری از فعالیت های سازندگی سپاه توجیه عملی دارد. البته باید توجه داشت که بخش خصوصی هیچگاه مجال عرض اندام نداشته تا قدرت خود را نشان دهد و با ایفای نقش، تجربه و قدرت بیشتری هم بدست آورد.

عبداللهی تاجران خاتم الانبیاسردار عبداللهی هم چندی پیش گفت چنانچه تدبیر دولت باشد، سپاه آماده همکاری برای بازسازی سوریه است. سردار عبداللهی به درستی اشاره کرده که قرارگاه خاتم یک مجموعه پیشگام در بازسازی سوریه است و شکی نیست که تجربیات ارزنده نیروهای سپاه باید در دوران بازسازی هم به خوبی مورد استفاده قرار گیرد. در ضمن باید توجه داشت که اگر به بخش خصوصی اطمینان نکنیم و اجازه ورود به حوزه بازسازی سوریه را ندهیم در واقع از رقابت پذیری خود در سوریه کاسته ایم. برای تقویت بخش خصوصی واقعی، باید با اعتماد و خودی انگاشتن این بخش، شرایط  را برای واگذاری مسئولیت های بزرگتر زیرساختی فراهم کنیم. باید توجه داشت که بازارهای سوریه با کالاهای قاچاق اشباع شده و با توجه به اینکه اراده لازم از سوی مقام های سوری برای مقابله با این کالاها دیده نمی شود، توجه بیشتر شرکت های ایرانی بر خدمات و پروژه های زیرساختی اهمیت دوچندانی پیدا می کند. در این راستا لازم است دولت و سپاه شرایط را برای فعالیت های بخش خصوصی فراهم سازند تا بخش خصوصی واقعی رفته رفته با رقابت پذیری بیشتر، هم صادر کننده کالا باشد و هم صادرکننده خدمات.

با توجه به وضعیت امنیتی سوریه، شاید هنوز شرایط لازم برای فعالیت مستقل شرکت های خصوصی در این کشور فراهم نشده باشد و این امر، لزوم حمایت دولت از فعالیت های بخش خصوصی را در سوریه دو چندان می کند. ولی با فاصله گرفتن از فاز امنیتی در سوریه، خوب است بخش خصوصی به طور مستقیم نیز با جامعه کسب و کار سوریه که بعد از جنگ در حال جان گرفتن است همکاری داشته باشد. غلامحسین شافعی در دیدار با سفیر سوریه از ارسال دعوتنامه رسمی برای رئیس اتاق سوریه به منظور سفر به ایران همراه با جمعی از فعالان اقتصادی این کشور خبر داده و از تشکیل اتاق مشترک ایران و سوریه استقبال کرده است. انشاالله این تحولات به سود بخش خصوصی تمام شود زیرا با توجه به محدودیت هایی که ما در تجارت بین الملل داریم، سوریه می تواند یکی از شرکای تجاری قابل اعتماد ما باشد.

بازسازی سوریه تاجرانبحث همراه شدن دیپلماسی تجاری با فعالیت های اقتصادی در سوریه را هم نباید نادیده گرفت. روسیه و چین به عنوان دو قدرتی که در سوریه نفوذ دارند، می توانند چالش هایی برای حضور اقتصادی ایران در این کشور ایجاد کنند. البته برخی از ناظران امور امنیتی منطقه معتقدند که جذابیت های اقتصادی سوریه برای چین چندان زیاد نیست و نگاه پکن به سوریه بیشتر جنبه امنیتی دارد. البته به نظر نمی رسد که این واقعیت در مورد روسیه صحت نداشته باشد و ما با مسکو، رقابت تجاری جدی تری در سوریه داریم. در این شرایط تلاش های وزارت خارجه در پیگیری دیپلماسی تجاری در سوریه از اهمیت ویژه ای برخوردار می شود. انتخاب معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه خبر خوشی بود که می تواند نوید بخش فعالیت های جدی تر برای اعتمادسازی با بازیگران منطقه ای باشد و به ایجاد شرایط بهتری برای حضور تولیدات و خدمات ایرانی در کشورهایی همچون عراق و سوریه بانجامد.

واقعیت این است که سوریه بازار ایده آلی برای ما نیست ولی ما به علت شرایط سیاسی و بدخواهی های دشمنان گزینه های محدودی برای تجارت داریم و همین امر باعث شده که سوریه به شریک مهمی برای ما بدل شود. البته رویکرد اصولی که ما باید داشته باشیم اتخاذ یک نوع عملگرایی است تا با قرار دادن دیپلماسی در خدمت تجارت، راه را برای متوع سازی شرکای اقتصادی خود فراهم کنیم و در این میان با قدرت بیشتری با سوریه نیز شراکت داشته باشیم.  حضور ما در منطقه چه در عراق و یا در سوریه در چارچوب هزینه های استراتژیک توجیه شده است. در عین حال این هزینه ها در زمانی باید به سود تجاری نیز تبدیل شود.  باز بودن دروازه های کشورهایی چون سوریه می تواند مقطعی باشد چراکه اگر این کشورها شرکای بهتری نسبت به ما پیدا کنند هیچ تضمینی نیست که این دروازه ها را به راحتی بر ما نبندند.

دشواری های تجارت در سوریه پساداعش

تعامل ها و تقابل های بین المللی در بازسازی سوریه

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: