به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سوالات و ابهامات سرمایه گذاران نسبت به سیاست خارجی کشور ما، چقدر بر میزان ورود سرمایه به ایران تاثیر می گذارد؟ پاسخ به این سوال بخشی از دلایل مربوط به موانع جذب سرمایه خارجی را روشن می کند. کشورهایی مانند آلمان، برقراری روابط تجاری با ما را مشروط بر ایفای نقشی سازنده توسط ایران در منطقه می دانند.

آیا این رویکرد حکایت از سیاست زدگی برخورد کشورهای اروپایی با ما دارد و اینکه آنها با طرح مطالبات سیاسی، به فکر منافع درازمدت اقتصادی خود نیز هستند؟ واقعیت این است که کشورهای قدرتمند علاوه بر منافع اقتصادی، ملاحظات سیاست خارجی را نیز چراغ راه خود قرار می دهند و تصمیماتشان لزوما بر اساس سود اقتصادی کوتاه مدت توجیه پذیر نیست. البته تحلیل کشوری همچون آلمان این است که سود درازمدت اقتصادی در ثبات منطقه نهفته است و در این راستاست که از ما به عنوان یک کشور تاثیرگذار، مطالباتی برای حفظ امنیت و آرامش منطقه ای دارند.

خوشبختانه در برنامه و خط مشی ارائه شده دولت دوازدهم نیز مسئله تنش زدایی و همکاری های متقابل منطقه ای مورد تاکید جدی قرار گرفته است و از این ظرفیت های موجود به «فرصت تاریخی» یاد شده است. در این سند تاکید شده که هرگـز تـا ایـن انـدازه همـکاری سـازنده، برابـر و بـر اسـاس احتـرام میـان همـه کشورهای خاورمیانه لازم و مؤثر نبوده است و دولت دوازدهم تلاش خواهد کرد تا با سایر کشورهای منطقــه نیــز ایـده «همکاریهای منطقه ای حـول توسـعه و تبـادل فرهنگـی، تجـاری و امنیـت مشـترک» را اسـتوار بـر شـانه های «منطقه ای معتدل و متعادل» در چشــم انداز قابل رؤیـت ارائه دهد.

برنامه و خط مشی دوات دوازدهم سایت تاجرانپیروزی هایی که در پی برجام برای سیاست خارجی کشور حاصل شد می تواند مدل مناسبی برای تعامل های آینده باشد. دکتر روحانی در جلسه بررسی اصول و خط مشی دولت دوازدهم در مجلس گفت: اکنون فصل نوینی در سیاست خارجی ایران آغاز شده و ایران برجام را نه تهدید علیه کشورها و نه تسلیم در برابر قدرت ها تلقی می کند بلکه این یک توافق برد بردی است که مسیر همکاری و اعتمادسازی را با جهان گشوده است.

رفع ابهامات سرمایه گذاران خارجی هم از طریق ادامه همین روش برای ایجاد توافق های برد-برد باید باشد تا ما بتوانیم بدون تسلیم شدن در برابر مطالبات غیر مشروع دیگر کشورها، مسیر همکاری و اعتماد سازی را طی کنیم. به هر حال تعامل اجتناب ناپذیر است و ما باید همکاری با شرکت های بزرگ اروپایی را در مسیر تامین منافع ملی خود قرار دهیم. شاید برای یک شرکت کوچک خارجی که بقایش در ارتباط تجاری با ایران است سیاست های منطقه ای ما چندان مهم نباشد، ولی برای شرکت هایی که ارتباط گسترده ای با کشورهای منطقه دارند، از دو جهت سیاست های منطقه ای ما مهم تلقی می شود. این شرکت ها خواستار ثبات در کشورهای مختلف هستند و ثبات موضعی و محدود جغرافیایی برایشان کافی نیست. در ضمن این شرکت ها  برای تضمین حضورشان در کشورهای مختلف باید رضایت طیف وسیعی از بازیگران منطقه ای را جلب کنند. از همین رو رضایت کشورهای همسایه ما که هم رقیب تجاری ما هستند و هم مواضع متفاوتی در حوزه سیاست های منطقه دارند مهم می شود.

باید توجه داشت که نیاز ایران به تجارت با اروپا و دیگر شرکای اقتصادی یک جانبه نیست و همانقدر که ایران به سرمایه گذاری خارجی نیاز دارد، طرف های خارجی هم نیازمند تجارت با ایران هستند. نیاز مبرم ایران به سرمایه گذاری مستقیم خارجی برای توسعه اقتصادی و رسیدن به رشد پایدار حقیقتی انکار ناپذیر است ولی شرکای تجاری اروپائی ایران همچون آلمان، ایتالیا، فرانسه و 50 کشور دیگر نیز به شدت در حال رقابت برای تعاملات تجاری با ایران هستند. این امر یک اهرم قدرتی در دست ماست تا در چانه زنی های تجاری خود با شرکای اروپایی به آنها یادآوری کنیم که همانقدر که ما به آنها نیاز داریم، آنها هم به ما نیازمندند. ولی همانطور که پیشتر هم اشاره شد، نباید در قدرت سیاسی و اقتصادی خود  اغرار کرده و مبلغ دکترینی شویم که بر اساس آن ایران را بی رقیب توصیف می کند. ضمن اهمیت چانه زنی باید توجه داشت که اروپایی ها بدیل هایی را می توانند برای تجارت پیدا کنند و خطر انزوا می تواند دوباره دامن کشور را بگیرد.

جای خوشحالی است که دلسوزان نظام هم طی چند سال گذشته به مسئله تعامل منطقه ای توجه ویژه ای داشته اند و با توجه به اینکه در دوران پساتحریم به سر می بریم و از میزان دشمنی ها و بدخواهی ها با ایران کاسته شده، ما می توانیم تلاش ها برای صلح و تعامل منطقه ای را با قدرت و ضریب موفقیت بالاتری پیگیری کنیم. این روندی است که انشاالله در دولت دوازدهم هم پیگیری شود و همانطور که در برنامه ارائه شده از سوی تیم دکتر ظریف هم تاکید شده، سیاست خارجی دولت دوازدهم مهمترین اولویت های خود را با توجه به چالش های موجود در دو ابراولویت حل و فصل مشکلات منطقه ای و تقویت روابط با همسایگان تعریف می کند و این اولویت ها در حوزه های روابط سیاسی، کمک به دستیابی به اهداف اقتصاد مقاومتی و بهبود وضعیت معیشت مردم پیگیری خواهد شد. همانطور که در سند وزارت امور خارجه تاکید شده، حل مشکلات منطقه ای و ایجاد و گسترش روابط مطلوب با همسایگان زمینه های بی ثباتی، تنش و درگیری را در حوزه های پیرامونی ایران از بین خواهد برد و در کنار دستاوردهای ناشی از به ثمر رسیدن برجام، امنیتی حاصل خواهد شد که به نوبه خود بستر مناسبی برای دستیابی به اهداف اقتصاد مقاومتی در حوزه سیاست خارجی خواهد بود.

تاکیدهای تیم سیاست خارجی دولت دوازدهم در طرح ارائه شده از سوی دکتر کرباسیان هم نمود داشته و در قالب مفهوم «برونگرایی هوشمندانه» تبلور پیدا کرده است. این مفهوم در واقع منعکس کننده میل کارشناسان اقتصادی به رشد اقتصادی در بستر تعامل سازنده منطقه ای و فرامنطقه ای است. بر اساس سند ارائه شده از دکتر کرباسیان، یکی از محورهای كليدی اقتصاد مقاومتی مساله برونگرایی در كنار درونزایی بوده که نيازمند تقویت دیپلماسی اقتصادی، پیگیری دستاوردهای اقتصادی برجام، بازارگشایی جهانی برای اقتصاد کشور، جذب فعالانه سرمایه گذاری خارجی، زمینه سازی حضور موسسات مالی و اعتباری خارجی و زمینه سازی برای انتشار اوراق ارزی بین المللی می باشد.

پیگیری اهداف اقتصاد مقاومتی در چهارچوب تنش زدایی سیاسی و برونگرایی هوشمندانه اقتصادی تحکیم کننده روندی برد-برد خواهد بود که ضمن تامین منافع درازمدت ملی کشور و نظام، امکان جلب رضایت شرکای منطقه ای و فرامنطقه ما را نیز فراهم خواهد کرد. واقعیت این است که ما در منطقه ای پرآشوب قرار داریم و لازم است ضمن تاکید بر اصول انقلابی و اعتقادی خود در سیاست و اقتصاد، توان تطبیق با شرایط تاریخی را نیز داشته باشیم. در صورتی که بتوانیم چنین تعادلی را فراهم کنیم، بدون فداکردن ارزش های خود، سردرگمی های شرکای خارجی خود را نیز رفع کرده و شرایط را برای تعامل بیشتر و عمیق تر با این شرکا فراهم خواهیم کرد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا سیاست ها و رویکردهای منطقه ای ما نیاز به بازبینی دارد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: