به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سوریه ایران سایت تاجراندر نشست اخیر کمیته پیگیری همکاری های اقتصادی ایران و سوریه سند دیگری برای تقویت همکاری های اقتصادی مشترک دو کشور به امضا رسید و قرار است هفته آینده یک هیات اقتصادی از سوریه به تهران بیاید.  سعید اوحدی، مشاور معاون اول رئیس جمهور و رئیس کمیته پیگیری همکاری های اقتصادی دو کشور پس از این نشست گفت: با توجه به موفقیتهای اخیر ملت و ارتش سوریه در حوزه های میدانی و سیاسی، و نیز پیرزویهای اخیر در جنگ علیه گروه های تکفیری صهیونیستی که منجر به آزادسازی بسیاری از مناطق اشغالی شده ، بنظر می رسد که زمینه برای توسعه روابط اقتصادی دو کشور فراهم شده است.

ارزیابی جناب اوحدی در نگاه نخست مثبت به نظر می رسد اما حاوی حقیقت تلخی است که هر سرمایه گذاری می تواند درک کند که زمینه برای توسعه روابط دو کشور در حالی که هیچ امیدی به پایان یافتن سریع درگیری های داخلی سوریه نیست محیا نشده است.  ایشان با اطمینان افزوده است: در شرایط کنونی بستر امنیتی و سیاسی به خوبی رو به جلو می رود و زمینه مناسبی برای فعالیت های اقتصادی فراهم می شود!

اجازه بدهید نگاهی به وضعیت سوریه بیاندازیم و ببینیم چرا کارشناسان معتقدند فروپاشی اقتصادی سوریه بدتر از وضعیت آلمان پس از جنگ دوم جهانی است.  بر اساس گزارش های سازمان ملل در درگیریهای شش سال گذشته سوریه بیش از 250 هزار نفر از مردم سوریه کشته شده اند که در این میان نباید ارواح شهدای مدافع حرم را هم از یاد برد. حدود 5 میلیون سوری از کشورشان فرار کرده اند و حدود 6.5 میلیون نفر هم آواره شده اند.

صندوق بین المللی پول از ویرانی بیش از 75 درصد اقتصاد سوریه در فاصله سال های 2010 تا 2015 میلادی گزارش داده ست. تولید ناخالص داخلی سوریه در همین بازه زمانی از 60 میلیارد دلار به 14 میلیارد دلار سقوط کرده است.  هر چند دولت سوریه از ارائه آمارهای شفاف در چند سال اخیر سر باز زده است اما کارشناسان اقتصادی به استناد برآوردها از آمار بین المللی بر این باورند که در طول این درگیری ها بیش از سه چهارم اقتصاد سوریه از بین رفته است و این فروپاشی اقتصادی از موارد مشابه تاریخی آن در آلمان و ژاپن پس از جنگ دوم جهانی شدید تر است.

وضعیت امنیتی سوریه و خاورمیانه

صندوق بین المللی پول گفته است اگر حتی فرض کنیم که بازسازی سوریه از سال آینده آغاز شود حتی با رشد اقتصادی 4.5 درصدی هم بیست سال زمان لازم است تا سوریه به سطح تولید ناخالص داخلی خود پیش از اغاز درگیری ها برسد. 

در چنین شرایطی باید اولویت دادن به بسط روابط اقتصادی با سوریه را زیر سوال برد. اینجاست که باید سیاست را از اقتصاد جدا کرد و با توجیه «هزینه های استراتژیک» که هر چند می تواند توجیه سیاسی داشته باشند فعالان اقتصادی را به میدان مین گذاری شده سوریه نکشاند. 

این در حالی است که سال گذشته سازمان توسعه تجارت، سوریه را یکی از 40 کشور در اولویت اول بازار هدف تجارت ایران قرار داد. در حال حاضر مبادلات تجاری ایران و سوریه به حدود 160 میلیون دلار رسیده است. اقلام عمده صادراتی ایران به سوریه شامل روغن‌های سبک، آرد گندم، مکمل‌های دارویی، سایر هادی‌های برقی، شیر خشک صنعتی به شکل پودر، مخمرهای فعال، اوره، بوتان، پروپان، شیرآلات بهداشتی و آنتی‌سرم‌ها می‌شود. اقلام عمده وارداتی ایران از سوریه نیز شامل روغن زیتون، فسفات، زیتون، نخ، قراضه و ضایعات باتری، اسیدهای چرب، پلی اور‌تان‌ها، پارچه، مصنوعات پلاستیکی و ورقه‌های داغ‌زنی است.

اما به نظر می رسد علاقه سیاستمداران کشور به مشارکت در پروژه های مرتبط به بازسازی سوریه است که بیشتر انگیزه سیاسی پشت آنهاست تا اقتصادی.  ولی این در حالی است که بدهی سوریه به ما رو به افزایش است. جدا از هزینه های فعالیت های مستشاران نظامی چهار سال پیش به سوریه 3.5 میلیارد دلار اعتبار داده ایم و دو سال پیش یک میلیارد دلار دیگر به این اعتبار اضافه شده است. آیا مشارکت ما در پروژه های بازسازی سوریه می تواند بازگشت این سرمایه را تضمین کند؟!

هرچند کارشناسان تاجران از سیاست تعامل سازنده با جامعه بین المللی حمایت می کنند و تقویت دیپلماسی اقتصادی و تجاری را وسیله ای برای افزایش امنیت و کاهش افراطی گرایی می داند اما در مورد سوریه نمی توان به این سهولت صحبت کرد و انتظار داشت که فعالان اقتصادی از حضور در بازار سوریه استقبال کنند. به طور خلاصه، سوریه درگیر جنگ داخلی است. اقتصاد آن از هم فروپاشیده است. اطمینانی برای بازگشت سرمایه وجود ندارد و ریسک سرمایه گذاری بسیار بالاست. از سوی دیگر پروژه های زیرساختی مانند بازسازی جاده ها، فرودگاه ها، نیروگاه های برق و بنادر تنها در دسترس برخی نهادهای وابسته به دولت و یا خصولتی است و بخش خصوصی واقعی سهمی از آن ندارد. اگر هم بخش خصوصی سهمی داشته باشد به ریسکش نمی ارزد.  

منطقه در «آستانه» صلح؟ نگاهی به هزینه های اقتصادی تنش در خاورمیانه

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا سیاست ها و رویکردهای منطقه ای ما نیاز به بازبینی دارد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: