به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

کشور ما با دارا بودن بیش از 30 تریلیون متر مکعب گاز طبیعی، دومین ذخیره گاز طبیعی را در جهان دارد. در دوران پسابرجام و پس از رفع تحریم های ظالمانه علیه صنعت انرژی کشور، ما توانسته ایم با قدرت بیشتری صادرات گاز طبیعی را افزایش دهیم ولی هنوز راه زیادی در این زمینه در پیش داریم و در این راه باید علاوه بر مسائل فنی، نسبت به تاثیر سیاست و دیپلماسی بر معادلات انرژی هشیار باشیم.

فاتح بیرول سایت تاجرانبه رغم اهمیت انرژی های بدیل و تجدید پذیر، سوخت های فسیلی و به طور خاص گاز طبیعی همچنان از جایگاه ویژه ای در تامین انرژی برخوردارند. همانطور که فاتح بیرول، مدیر عامل آژانس بین المللی انرژی در زمان آغاز به کارش گفته بود در چند دهه آینده، روند تامین انرژی های نو با سرعتی نخواهد بود که جایگزین سوخت های فسیلی به عنوان منابع اولیه انرژی شود و باید در نظر داشت که سهم گاز طبیعی در بازارهای انرژی افزایش نیز خواهد یافت. این روند تاکیدی است مجدد بر لزوم اصلاحات در حوزه صنعت گاز طبیعی و به کارگیری بهینه سرمایه گذاری و کارشناسی در این زمینه. باید توجه داشت که روند افزایش تقاضا برای گاز طبیعی هم در بازارهای منطقه ای و هم در بازارهای فرامنطقه ای برای ما سود سرشاری در پی خواهد داشت.

پارس جنوبی سایت تاجرانبهره برداری از میدان پارس جنوبی یکی از مهمترین پروژه های موجود در حوزه گاز طبیعی است. پارس جنوبی میدان عمده گاز طبیعی ایران و بزرگ ترین میدان گاز طبیعی جهان است که البته ایران و قطر به طور مشترک در این میدان سهیم هستند. اهتمام شرکت ملی نفت برای بهره برداری از این میدان می تواند به تولید روزانه میلیاردها فوت مکعب گاز طبیعی بیانجامد. گستره و پیچیدگی پروژه پارس جنوبی آن را به موضوعی جنجالی بدل نموده و در سال های گذشته مسئله تحریم ها هم روند بهره برداری از این میدان را با چالش روبرو کرد. فشارهای بین المللی منجر به خروج شرکت های خارجی از قراردادها شد و فازهای 15 و 16 توسعه میدان پارس جنوبی به قرارگاه خاتم الانبیاء واگذار گشت که متاسفانه به علت عدم تجربه و تخصص فنی و علمی لازم، پروژه به خوبی پیش نرفت. اما خوشبختانه گزارش ها حاکی از روند مثبت توسعه میدان است و همکنون فاز ٢٠ پارس جنوبی با برداشت روزانه ٢٥ میلیون مترمکعب گاز و حدود ٤٠٠ هزار بشکه میعانات وارد مدار تولید شده است.

ایران توتال سایت تاجران پساتحریمعلاوه بر استخراج، مسئله انتقال گاز طبیعی نیز یکی از اصلی ترین چالش های پیش روی ماست و در این راستا توسعه صنعت ال ان جی برای ما بسیار حیاتی است. پروژه ایران ال ان جی پس از دوران رکود و به دلیل تحریم هنوز به مرحله بهره برداری نرسیده است. جذب سرمایه گذاری خارجی در این زمینه از اهمیت ویژه ای برخوردار است و اکنون در دوران پساتحریم شرایط این سرمایه گذاری فراهم شده است. هم اکنون شرکت توتال فرانسه در حال مذاکره برای خرید چند میلیارد دلار از سهام ایران ال ان جی است و مقامات توتال از همکاری با ایران برای احیاء این پروژه نیمه تمام سخن گفته اند. با توجه به اینکه ما می خواهیم تا سال آینده میلادی تولید گاز طبیعی خود را به یک تریلیون متر مکعب در سال برسانیم، همکاری های بین المللی و انتقال سرمایه و دانش فنی از اهمیت ویژه ای برخوردار می شود.

پساتحریم پسابرجام نفت گازمسائل سیاسی هم همواره با مسائل حوزه انرژی گره خورده و با توجه به اینکه در برخی از میادین گازی ما با دیگر کشورهای منطقه سهیم هستیم، تعامل نزدیک و تنش زدایی با این همسایگان اهمیت ویژه ای پیدا می کند. در واقع موارد متعددی در منطقه هست که می تواند محور رقابت و تنش باشد. فی المثل هر چند ایران در دهه 60 میلادی مهمترین نقش را در اکتشاف و توسعه میدان گازی آرش داشت، اکنون کویت و عربستان شروع به توسعه و بهره برداری از این میدان گازی کرده اند و مالکیت ایران را به چالش کشیده اند. عملیات حفاری ایران در میدان آرش در سال 1380، عربستان و کویت را بر آن داشت تا توافق هایی را به انجام رسانند که دو کشور را ملزم می کرد به طور مشترک به توسعه منابع انرژی فلات قاره و دریایی بپردازند. این تحولات را نمی توان دستکم گرفت زیرا که صحبت از منابع عظیم انرژی است. شایان ذکر است بر اساس برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا میدان آرش 60 تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی را در خود جای داده است.

این دغدغه های سیاسی محدود به منابع خلیج فارس نیست. ما برای صادرات گاز باید با همسایگان شمالی خود هم رقابت کنیم. به طور کلی آسیای میانه و به طور خاص کشور ترکمنستان دارای یکی از بزرگترین ذخایر گاز طبیعی جهان است و ما با این کشور برای صدور گاز به اروپا از طریق ترکیه در رقابت هستیم. ترکمنستان به دلیل مشکلات داخلی و منطقه ای و همچنین اشراف روسیه به بازارهای گاز طبیعی تا بحال موفق عمل نکرده ولی ما باید هشیار باشیم و تحولات را از نزدیک پیگیری کنیم.

روحانی پوتیندر حال حاضر روسیه نیز با نگرانی مراقب تلاش های ما برای توسعه و بهره برداری از منابع انرژی می باشد. با کند شدن روند رشد اقتصادی، افت قیمت حامل های انرژی و هزینه جنگ در اوکران و سوریه، باید انتظار داشت که روسیه و بخصوص شرکت گازپروم با قدرت بیشتری رقابت ها در بازار انرژی را پیگیری کند. همچون گذشته ما نباید نسبت به نگرانی های روسیه بی توجه باشیم و البته این امر نیابد به فدا شدن سهم ما در بازارهای انرژی اروپا بیانجامد. این امر مستلزم ظرافت عمل دیپلماسی تجاری و سیاسی است که امیدواریم مقامات کشور در دوران پساتحریم و کاهش دشمنی های بین المللی با ایران به خوبی از عهده آن برآیند.

دیپلماسی انرژی سایت تاجران پساتحریمبا اطمینان می توان گفت که ذخائر عظیم گاز ایران و ظرفیت های صادراتی موجود از اهمیت ژئواستراتژیکی ویژه ای برای ما برخوردار است و این اهمیت با گذشت زمان بیشتر نیز خواهد شد. البته تا بالفعل شدن این ظرفیت ها راه زیادی داریم و در این راه، برنامه ریزی و رشد اقتصادی و توانمندی دولت در همکاری با شرکت های خارجی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این همکاری ها باید هم در حوزه توسعه میادین و هم یافتن راه های جدید صادرات گاز طبیعی پیگیری شود و در این مسیر تعامل نزدیک با شرکای خارجی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. خوشبختانه در دوران پسابرجام کوشش های خوبی از سوی مقام های انرژی کشور صورت گرفته و یادداشت های تفاهمی هم امضا شده است. امید است که این تفاهم ها به نهایی شدن قراردادها و اجرایی شدن همکاری ها بیانجامد. جای شک نیست که زمانی که ظرفیت های حوزه گاز طبیعی کشور بالفعل شود، چشم انداز انرژی منطقه کاملا دگرگون خواهد شد.

مجله تخصصی دیپلماسی انرژی

مقالات مرتبط

پساتحریم و رو سفیدی طلای سیاه

دوران پساتحریم و اقتصاد جهانی

توقف پروژه ایران ال ان جی و کنفرانس جهانی گاز

روسیه ایران را گاز خواهد گرفت

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

شما به کدامیک از گزینه های زیر برای اشتغالزایی اولویت می دهید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: