به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نتایج نشست دهم آذر اوپک حاکی از موفقیت تلاش های دیپلماتیک ایران برای تثبیت میزان تولید نفت کشور از یک سو و حفظ روند منطقی عرضه جهانی طلای سیاه از دیگر سو بوده است. گزارش ها حاکی است اعضای اوپک در یکصد و هفتاد و یکمین نشست خود توافق کردند به مدت شش ماه روزانه تولید نفت را یک میلیون و 200 هزار بشکه کاهش دهند.

در همین حال ایران می تواند تولید نفت خود را در سطح پیش از تحریم ها تثبت کند و به سه میلیون و 800 هزار بشکه در روز برساند. بدین ترتیب می توان دید که تلاش های مقام های وزارت نفت در دوران پساتحریم باعث شده که ایران با سرافرازی جایگاه خود را به عنوان سومین تولید کننده نفت اوپک باز پس بگیرد. همانطور که آقای زنگنه پیشتر تاکید کرده بود، اگر روح اقتصادی بر نشست اوپک حاکم باشد خیلی زود می توان به نتیجه رسید ولی اگر سیاست تعیین کننده شود، تصمیم گیری دشوار خواهد شد. به نظر می رسد زحمات کارشناسی مقام های ایرانی و اجماعی که میان اعضای اوپک برای افزایش قیمت نفت وجود داشت باعث شد که روح اقتصادی بر آخرین نشست اوپک حاکم شود و کشور ما هم از این نشست سربلند بیرون بیاید.

برخی از کارشناسان افزایش هزینه های عربستان در ارتباط با تنش ها و درگیری های منطقه را از دلایل این کشور برای پذیرش این توافق دانسته اند. سید حمید حسینی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و کارشناس انرژی در این خصوص به آرمان گفت: با توجه به مسائلی نظیر جنگ یمن و درگیری‌های موجود در عراق و سوریه كه در این مدت منجر به التهاب فضای منطقه شد، كشور عربستان هزینه‌های بسیاری را پرداخت. بنابراین سعودی‌ها برای كاستن از ضررهای اقتصادی و تامین منافع خود مجبور به توافق با دیگر كشورها شدند.

توافق روز چهارشنبه اوپک اولین توافق از نوع خود برای کاهش کلی تولید نفت طی هشت سال گذشته بود. بر اساس این توافق مجموع تولید نفت کشورهای اوپک 1.2 میلیون بشکه در روز کاهش پیدا می کند و عربستان سعودی با کاهش بیش از 480 بشکه نفت در روز بیشترین سهم را دارد. در همین حال پس از 15 سال، روسیه هم موافقت کرده که میزان تولید خود را کاهش دهد. گزارش ها حاکی است عربستان سعودی نقش مهمی در رایزنی ها برای راضی کردن روسیه داشته است. دولت مسکو توافق کرده تولید نفت خود را روزانه 300 هزار بشکه کاهش دهد.

برخی از کارشناسان معتقدند عربستان و عراق برای افزایش ظرفیت تولید خود با مشکل مواجه هستند. مهدی عسلی، مدیرکل پیشین امور اوپک و مجامع انرژی، معتقد است عربستان حتی در كوتاه‌مدت، یعنی یكی دو سال آینده، نیز قادر به افزایش ظرفیت تولید خود نباشد. وی در خصوص عراق نیز گفت: شواهد نشان می‌دهد که احتمال افزایش تولید نفت عراق در سال 2017 در حد متوسط سال‌های 2015-2016 بسیار بعید است.  به اعتقاد کارشناسان تاجران، نباید از نظر دور داشت که  توافق روز چهارشنبه و کاهش چشمگیر تولید نفت عربستان در شرایطی صورت می گیرد که این کشور در تلاش بوده تا طی یک برنامه درازمدت، از وابستگی به تولید نفت خارج شود و به متنوع سازی اقتصادی بپردازد و افزایش قیمت نفت می تواند در راستای این تلاش ها باشد. برنامه درازمدت اقتصادی دولت ریاض که بینش سعودی برای سال 2030 نام دارد، شامل اصلاحات در سیاست گذاری، بوجه و مقرارت می شود که قرار است طی 15 سال به اجرا درآید. مقام های عربستان تاکید کرده اند این طرح حول سه محور جامعه پویا، اقتصاد شکوفا و ملت بلند همت می گردد و نهایتا تولید ناخالص داخلی غیر نفتی عربستان را از 16 درصد به 50 درصد خواهد رساند.

به هر حال نباید فراموش کرد که در نشست فروردین ماه اوپک در قطر، شاهد چهره دیگری از عربستان بودیم و مقام های این کشور مانع از نهایی شدن توافق ها شده بودند. اما در نشست دهم آذر اوپک، بالاخره دیپلماسی هوشمندانه نفتی ایران به ثمر رسید و آقای وزیر نشان داد که همانطور که پیشتر تاکید کرده بود هدف و مسیرش مشخص است و راهش را گم نخواهد کرد. هدف همانا احیای سهم از دست رفته ایران در بازار نفت و به کرسی نشستن خواست و اراده ملی مردم ایران بود. حال که یک سال است که وارد دوران پسابرجام شده ایم، ایران توانسته به رغم موانع موجود جایگاه خود را به عنوان سومین تولید کننده نفت اوپک تحکیم کند. چرا که جمهوری اسلامی ظرف کمتر از یک سال از توافق ژنو نه تنها توانست جایگاه سومی خود را در میان تولیدکندگان اوپک بازپس گیرد بلکه در تولید نفت و گاز نیز شاهد رشد بود. نگرانی های عربستان چندان هم بیراه نبود چرا که جمهوری اسلامی ظرف کمتر از یک سال از توافق ژنو نه تنها توانست جایگاه سومی خود را در میان تولیدکندگان اوپک بازپس گیرد بلکه در تولید نفت و گاز نیز شاهد رشد بود. تلاش های وزارت نفت که به دور از سیاست زدگی در داخل و خارج به احقاق حقوق حقه ملت پرداخته قابل ستایش است و امید است که مقام های کشورمان بتوانند با ادامه همین دیپلماسی هوشمندانه نفتی، بستر مناسب برای پیشبرد نسل جدید قراردادهای نفتی را نیز فراهم سازند.

یکی دیگر از نکات قابل توجه در توافق اخیر تلاش اعضا برای بازگرداندن قدرت به اوپک است. سید حمید حسینی در این خصوص می گوید: سال‌ها بود كه اعضای این سازمان تمام جلسات را بدون هیچ توافق و نتیجه‌ای ترك می‌كردند و در عمل كارآیی خود را از دست داده بودند. حال با این توافق بار دیگر نشان دادند كه می‌توانند نقش مهمی در تعیین قیمت نفت در بازارهای بین‌المللی داشته باشند. باید توجه داشت در این توافق ایران هم به نسبت كشورهای دیگر سود می‌برد.  

فرجام نشست یکصد و هفتاد و یکمین اوپک که به عنوان برجام نفتی از آن یاد شده نباید ذره ای از تلاش های دولت برای ابهام زدایی از قراردادهای جدید نفتی بکاهد. آی پی سی هنوز ابهام دارد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: