به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سفر دکتر روحانی، رییس جمهور به جنوب شرق آسیا و مجموعه دیدارها و سخنان وی چه پیامی داشت؟  ایشان قبل و بعد از سفر و در طول سفر از عبارت «قرن بیست و یکم، قرن آسیاست» استفاده کرد. سخنان رئیس جمهوری در اجلاس سران مجمع گفت و گوی همکاری آسیا ACD نیز با ادای احترام به تاریخ طولانی و غنی تمدن های آسیایی آغاز شد و با ابراز علاقمندی دولت برای مشارکت با مجمع گفتگوی همکاری آسیا در راه تبدیل قاره کهن به کانون پیشرفت جهان در آینده به پایان رسید.  آیا لزوم «اراده مشترک برای همگرایی» با کشورهای آسیایی که مورد تأکید دکتر روحانی قرار گرفت سنگ زیربنای سیاست خارجی ما خواهد بود؟  آیا ایشان معتقد است آسیا باید جایگاه شایسته خود در تاریخ را با ایجاد نظم چندقطبی نوین جهانی بیابد؟ و یا این گفتمان جایگزینی برای تفکر فرسوده تقابل شرق و غرب است؟

به نظر نگارنده، سخنان رییس جمهوری دست کم به این معنی است که در دوران پسابرجام درهای ایران برای همکاری در عرصه های تجاری، علمی، فرهنگی و فن‌آوری باز است.  اگر بخواهیم از این مرز فراتر برویم، گمانه زنی در حد فال چای خواهد بود.

1. مفهوم «قرن بیست و یکم، قرن آسیاست» می تواند بیش از حد خوشبینانه باشد. این تفکر در اصل با توجه به ظهور چین و هند به عنوان قدرت های اقتصادی که تسلیحات اتمی دارند شکل گرفت اما در حال حاضر کارشناسان اقتصادی مطمئن نیستند که چین یا هند بتوانند به رشد بالای اقتصادی خود مانند گذشته ادامه دهند. حتی اگر بتوانند به روند رشد بالای اقتصادی تداوم بخشند چالش های رشد بالای اقتصادی، آنها را از رسیدن به قرن آسیا در آینده نزدیک باز خواهد داشت. 

قرن نوزدهم قرن بریتانیا بود و قرن بیستم قرن آمریکا اما تفاوت عمده در مورد این دو با قرن آسیا این است که آسیا یک کشور یا یک دولت ملی مانند بریتانیا یا آمریکا نیست. آسیا یک قاره است که متشکل از دولت های ملی و فرهنگ های متفاوت است. علاوه بر آن تناقضات ایدئولوژیک در این قاره کم نیستند. ایجاد یک نظم جدید جهانی که آسیا وزنه تعادل آن باشد کمی غیرواقعبینانه به نظر می رسد.

2. سخنان دکتر روحانی حول محور همکاری های تجاری و اقتصادی بود اما نمی توان شواهد بازتر شدن فضای همکاری ها در دوران پساتحریم را نادیده گرفت. رئیس جمهوری سرمایه گاری خارجی را در حوزه هایی مانند انرژی حمل و نقل و ارتباطات تشویق و ترغیب کرد و همچنین روی تعاملات فرهنگی و گردشگری تأکید داشت.  البته ایشان با ذکاوت این مسائل را تنها مختص به کشورمان نکرد و آن ها را در چارچوب توسعه آسیا مطرح کرد.  مطرح کردن چالش های امنیتی و نگرانی های منطقه بیانگر این مهم است که سرنوشت کشورها و دولت های ملی آسیایی به هم گره خورده است و تنها همکاری میان این کشورها می تواند مشکلات منطقه را کاهش دهد. وی همچنین در خصوص نقش زنان در مدیریت سخن گفت و خواستار اصلاح ساختارهای داخلی و شفاف سازی شد.  سخنان رییس جمهوری و رویکرد او با اصول آزادی خواهی و نهادگرایی نئولیبرال همخوانی دارد. خواست او برای همکاری های مشترک برخواسته از دیدگاه کارکردگرایی که معتقد است انگیزه همکاری های دولت های ملی در آسیا درد مشترک و چالش های مشترک آنهاست. کامات کلیدی در این نوع دیدگاه عبارتند از همکاری، منافع مشترک، نهاد مشترک، امنیت مشترک، وابستگی متقابل و چندجانبه گرایی است.  این کلمات کلیدی را در سراسر سخنان دکتر روحانی می توان شنید. از صحبت در خصوص چالش ثبات و تروریسم و افراط گرایی گرفته تا فقر و مشکلات زیست محیطی.  بدین شک است که می توان پیام وی را اینگونه تعبیر کرد که آزاد کردن بازارها و باز کردن جوامع کلید موفقیت ایران و آسیاست. سخنان روحانی این انتظار را ایجاد می کند که اگر آسیا بخواهد نقشی تاریخی در قرن بیست و یکم بازی کند، دولت های ملی این قاره باید ارزش های لیبرال را در داخل و خارج کشور خود بپذیرند.

3. آیا رییس جمهور می خواهد هویت جدیدی را معرفی کند؟ هویتی تحت عنوان «ما آسیایی ها» برای این قاره؟ بر اساس برداشت پست مدرن از سیاست هویت، هویت های جدید می توانند بر مبنای مفاهیم یا واقعیت های ساخت اجتماعی خلق شوند. به همین شکل، ارزش های جدید و رویکردهای جدیدی بر اساس این هویت شکل می گیرد تا راه حل های جدیدی برای مقابله با مشکلات و چالش های موجود ارائه شود. به نظر نگارنده جمع کردن کشورهایی که تنوع یا تفاوت فرهنگی زبانی و مذهبی دارند برای ایجاد هویتی آسیایی تقریبا غیر ممکن است. آسیا به خودی خود یک تمدن یا یک نژاد نیست. فرهنگ مشترک و یا ارزش ها یا هنجارهای مشترک ندارد. آسیا یک نژاد نیست. بنا بر این اگر کسی بگوید «ما آسیایی ها» تنها به این معنی است ما با هم مرزهای مشترک داریم، مشکلات مشترک داریم و مناع مشترک که ما را به دیدگاه نهادگرایی نئولیبرال باز می گرداند.

سخنان ریاست جمهوری در دو کلام 1) دروازه های ایران در دوران پساتحریم باز است و 2) ما می خواهیم به جامعه بین المللی بازگردیم.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: