به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

بیست و پنج سال پیش بندر چابهار منطقه ویژه اقتصادی شد و سیزده سال پیش هند و ایران برای توسعه بندر چابهار به توافق رسیده بودند اما این توافق به دلیل تحریم های برنامه اتمی ایران و ملاحظات امنیتی هند چه در مورد ایران و چه در مورد پاکستان معوق ماند. پس از توافق برجام مذاکرات هند و ایران از سر گرفته شد و با توجه به چشم انداز روشن تر دوران پساتحریم هند مصمم تر از گذشته پا به میدان گذاشت. سیاست های مناسب دولت یازدهم و همچنین اقدامات سازمان بنادر و کشتیرانی در مسیر خصوصی سازی از دیگر عوامل مؤثر برای توافقنامه سه جانبه ایران، هند و افغانستان شد.

اکبر ترکان، دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی با اشاره به برگزاری اجلاس آیورا گفت: حوزه هایی مانند اقیانوس آرام با نقش جدید چین، توسعه کره، ژاپن و استرالیا رشد کرده اند و در اقیانوس هند نیز با 26 کشور که ایران، هندوستان، اندونزی، بنگلادش و آفریقای جنوبی با دو میلیارد نفر جمعیت عمده ترین کشورهای منطقه هستند، نقش اساسی در اقتصاد جهان ایفا می‌کنند.

وقتی صحبت از برجام به میان می آید تعداد معدودی هنوز با علایق سیاسی خاص تمایل به نادیده انگاشتن اثرات مثبت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن در داخل کشور و حتی منطقه دارند. امضای توافقنامه اخیر از چندین نظر قابل توجه است که در ادامه به برخی از آنها اشاره خواهد شد. نباید فراموش کرد که اگر برجام نبود تصور چنین مراودات و توافقاتی غیر ممکن بود.  در عین حال، باید بدانیم که اجرایی شدن این توافقات شرط است وگرنه با یک گل چابهار نمی شود!

هند در رقابت با چین

اهمیت چابهار برای هند دو جنبه دارد. یک جنبه آن برای ما روشن تر است و به جدایی پاکستان از هند باز می گردد که دسترسی هند به افغانستان و آسیای میانه را از مسیر پاکستان ناممکن ساخت. چابهار جایگزین مناسبی برای هند است تا بتواند از این طریق به افعانستان و آسیای مرکزی دسترسی داشته باشد.  اما چابهار از یک جنبه دیگر اهمیت راهبردی بیشتری برای هند پیدا کرد و آن تلاش های چین برای توسعه بندر گوادار در پاکستان بود که ترانزیت میان استان شینجیانگ و دریای عرب را برای چینی ها مهیا می کند.

هند و تحولات غرب آسیا

علاوه بر اینکه چابهار به هند امکان می دهد که همراه با دور زدن پاکستان به ایران، افغانستان و اوراسیا دسترسی پیدا کند می تواند رقیبی برای کوریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) نیز باشد.  تمایل هند برای اتصال مشهد در نزدیکی دریای خزر به زاهدان در نزدیکی مرز افغانستان از طریق خط آهن 900 کیلومتری که بندر چابهار نیز وصل می شود دروازه ای به آسیای مرکزی و اروپا برای هند خواهد بود که همزمان حلال پاکستان-چین را دور خواهد زد.

هند و امنیت دریایی

بندر چابهار همانقدر که برای امنیت تأمین انرژی هند مهم است از نظر امنیت دریایی نیز اهمیت دارد. بندر چابهار در منطقه ای واقع شده که 55 درصد سوخت هیدروکربنی مورد نیاز کشورهای شمال و جنوب شرقی آسیا از آنجا تردد می کند.

ایران و هند

دکتر روحانی در نشست مشترک هیأت های عالی رتبه دو کشور گفت: امروز پس از برجام و عبور از تحریم‌ها، شرایط جدیدی برای توسعه همه جانبه مناسبات ایران و هندوستان مهیا شده که باید به بهترین شکل از آنها استفاده کنیم. در این نشست نکات مختلفی مطرح شد که می توان به برخی از آنها اشاره کرد:

گسترش روابط و همکاری‌های بانکی میان دو کشور و بهره گیری از ظرفیت های اتاق پایاپای تجاری آسیا (ACU)

همکاری‌ در زمینه‌های بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی، آی‌تی و فضایی میان ایران و هندوستان

تأمین نیاز هند به نفع و گاز

سرمایه‌گذاری و مشارکت در میادین مشترک گازی از جمله میدان گازی فرزاد B

مشارکت در احداث پالایشگاه

بهره‌برداری مشترک از معادن برای استفاده در صنایع فولاد و آلومینیوم در چابهار

گسترش روابط با بانک‌های بزرگ هند در سطح دوجانبه و نظام مالی بین‌المللی

گسترش روابط علمی، فرهنگی و دانشگاهی، میان ایران و هندوستان

توسعه گردشگری و ارتباط مردم ایران و هندوستان

همکاری و رایزنی بیشتر ایران و هندوستان برای گسترش صلح و ثبات در منطقه، مبارزه با تروریسم، قاچاق مواد مخدر و جنایات سازمان یافته در کشورهای منطقه از جمله سوریه، عراق و یمن.

توافقنامه در یک نگاه

ایندیا پورت گلوبال که یک شرکت تازه تأسیس سرمایه گذاری وابسته به کشتیرانی هند است و با مشارکت اتحادیه شرکت های بندر جواهر لعل نهرو و بندر کاندال شکل گرفته 85 میلیون دلار برای دو اسکله پهلوگیری کانتینری به طول 650 متر و سه اسکله دیگر سرمایه گذاری خواهد کرد. این قرارداد 10 ساله و قابل تمدید است.  این قرارداد که با امضای آخوندی به رسمیت در آمده می‌تواند ظرفیت این بندر بزرگ را بیش از 40 برابر افزایش دهد. این صحبت آخوندی البته برنامه‌ای بلندمدت را مدنظر دارد. در حال حاضر ظرفیت تخلیه و بارگیری چابهار در حدود 2.5  میلیون تن در سال است که بناست با تکمیل فاز نخست توسعه آن به هشت میلیون تن برسد. وزیر راه ایران اعلام کرده این رقم در آینده و با ورود کشتی‌های 100 و 300 هزار تنی به آب چابهار می‌تواند به هشتاد میلیون تن برسد.

لزوم توجه به اقتصاد و توسعه منطقه ای

تجارت با ایران از دید هند، تهدید یا فرصت؟

چابهار و روابط ایران و هند

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: