به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

مکران نواری ساحلی در کرانه دریای عمان و خلیج فارس است که از دیرباز برای منطقه اهمیت ویژه ای داشته است. ولی به رغم این اهمیت، تنها اخیرا جایگاه ژنواکونومیک مکران مورد توجه قرار گرفته است. نکته حائز اهمیت درباره مکران اینست که این نوار ساحلی برای کشورهایی که به لحاظ تاریخی با یکدیگر دچار تنش و تشنج بوده اند به محوری برای تعامل و همکاری های منطقه ای بدل گشته است. چابهار در ایران و گوادر در پاکستان از جمله بندار عمده مکران است که می توانند نویدبخش تحولات درخشانی برای گسترش تعامل های منطقه ای و محلی باشند.

چابهار به عنوان منطقه آزاد تجاری و مسیر ترانزیت بین المللی، دروازه ای است برای اتصال به آب های آزاد اقیانوس هند، و این بندر همانطور که مقام معظم رهبری هم اشاره کرده اند، یک ثروت عظیم ملی است و از ظرفیت های بالایی برای درآمدزایی برخوردار است. در این راستاست که پروژه توسعه سواحل مکران فصل مشترک برنامه توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی محسوب می شود.

از سوی دیگر، بندر گوادر در پاکستان به فاصله 120 کیلومتر از مرز ایران و در دهانه خلیج فارس قرار دارد و به نظر می رسد با توجه به فعالیت هایی که در گوادر در شرف اجراست، این بندر یکی از گذرگاه های بزرگی خواهد بود که آسیای میانه را به منطقه جنوب آسیا و خاورمیانه متصل می نماید. این تحولات هم در تعامل ما با پاکستان و هم ارتباط با دیگر بازیگران منطقه ای حائز اهمیت است.

چابهار تاجراناخیر توجه چین و هند هم به این دو بندر جلب شده است. این دو قدرت رقابتی دیرینه در زمینه های مختلف اقتصادی و تجاری داشته اند و در حوزه ژئواستراتژیک هم دو کشور چالش هایی با هم دارند و از همین رو توجه به این دو بندر اهمیت ویژه ای پیدا می کند. در واقع همکاری پکن و اسلام آباد برای کشتیرانی چین در گوادر و نیز کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) که هزینه آن را تماما چین می پردازد حس ناامنی هند را برانگیخته و مقام های دهلی را به همکاری با ایران جهت استفاده از چابهار و همکاری های راهبردی بیشتر ترغیب کرده است. از زاویه منطقه ای نمی توان از برنامه هند و چین غفلت کرد و در واقع این تحولات یادآور اهمیت استراتژیک این ناحیه است و این امری است که به زودی توجه دیگر بازیگران قدرتمند منطقه ای و بین المللی را نیز به خود جلب خواهد کرد.

چابهار تاجراندر همین حال جای خوشحالی است که مقام های منطقه آزد چابهار هم تلاش های مثبتی برای افزایش تعامل صنعتی و تجاری این منطقه داشته اند. عبدالرحیم کردی، مدیر عامل سازمان منطقه آزاد چابهار گفته است ایران هفت تفاهمنامه بزرگ اقتصادی با شرکت‌هایی از هند، عمان، چین و کره جنوبی به ارزش ۳ میلیارد دلار و ۲۰۰ میلیون دلار در قالب پروژه‌های مختلف صنعتی و تجاری به امضا رسانده و در همین حال یک تفاهمنامه هم برای ایجاد شهرک صنعتی ایران-هند با هدف توان‌افزایی صنعت‌گران هندی برای سرمایه‌گذاری‌های خرد و کلان بویژه در منطقه آزاد چابهار به امضا رسیده است.

طی ده سال گذشته ما تلاش های خوبی برای توسعه و بهینه سازی چابهار داشته ایم. این تلاش ها باید با قدرت بیشتر در جهت استفاده از ظرفیت های این منطقه برای گسترش روابط با کشورهای منطقه آسیا پیش گرفته شود تا چابهار را به جایگاه یک هاب بزرگ اقتصادی منطقه برسانیم. البته باید توجه داشت که پس از امضای برجام و رفع تحریم ها بود که تمرکز ایران بر بنادر استراتژیک شدت یافت. این تحولات از یک سو از اولویت های برنامه ششم توسعه به شمار می آید و از سوی دیگر همانطور که محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بوجه اشاره داشته بر اساس سیاست های کلی ابلاغی از سوی رهبری بوده است.

چابهار تاجرانعلاوه بر استفاده از امکانات ترابری دریایی، فعالیت های اقتصادی دیگری هم در منطقه چابهار پی گرفته میشود که از آن جمله می توان به تلاش ها برای تبدیل چابهار به سومین هاب پتروشیمی کشور یاد کرد که البته این امر می تواند موجب تغییرات بسیاری در اقتصاد و اشتغال در منطقه شود. همایش اخیر معرفی فرصت های سرمایه گذاری و توسعه پایدار در مکران نیز موقعیتی بود تا شرکت های خارجی و داخلی فرصت های فراوان موجود برای سرمایه گذاری و مشارکت در توسعه منطقه را محک بزنند. رضا پدیدار عضو هیات نمایندگان اتاق ایران و یکی از شرکت‌کنندگان همایش تاکید کرد مکران منطقه‌ای زر خیر است و توسعه این منطقه به فرصت، سرمایه، انسجام و هماهنگی بسیار بالایی نیاز دارد. پدیدار افزود باید قدر و منزلت مکران را شناخت و متناسب با آن سرمایه‌گذاری کرد زیرا که این منطقه می تواند دروازه‌ای برای توسعه پایدار ایران باشد.

هر چند اینطور به نظر می رسد که پاکستان برای رقابت با تحولات چابهار، چین را به عنوان شریک توسعه بندر گوادر انتخاب کرده، ولی مقام های اسلام آباد همچنان به تعهد خود در تقسیم منافع راهبردی گوادر و چابهار با ایران وفادار مانده اند. در همین حال در پائیز امسال هم رئیس جمهوری کشورمان آمادگی ایران را جهت شرکت در CPEC به نخست وزیر پاکستان ابلاغ کرد. گزارش ها حاکیست مقام های دو کشور با تاکید بر نقش مکمل چابهار و گوادر در توسعه تجارت منطقه ای طی دهه های آتی، بیشتر در مورد فرصت های همکاری دوجانبه رایزنی کرده اند. درهمین حال رئیس کمیسیون سیاست خارجی پارلمان پاکستان اخیرا اظهار داشت خواهری بنادر گوادر و چابهار نشان از چشم انداز درخشان همکاری های تجاری و اقتصادی دو کشور دارد. سفیر ایران در پاکستان هم تاکید داشته که ظرفیت های گوادر و چابهار مکمل یکدیگر است و بهره برداری از آن باید همراه با همکاری های دوجانبه باشد.

در دوران پسابرجام ما امکان یافته ایم که با نگاه جدیدی به ارتباط و دسترسی به بازارهای بین المللی بنگریم و با این دید نوین وارد عرصه مشارکت و تعامل اقتصادی در صحنه های منطقه و بین المللی شویم. همه متفق القولیم که مکران مروارید فراموش شده ای است که باید به سرعت مورد توجه قرار گیرد. بخش خصوصی و دولتی با یادآوری این مهم باید تلاش ها را در مکران پیگیری کنند و از فرصت های سرمایه گذاری پیش آمده در دوران پسابرجام غافل نشوند تا این کرانه استراتژیک را با موفقیت در راستای اهداف اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار قرار دهند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا سیاست ها و رویکردهای منطقه ای ما نیاز به بازبینی دارد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای:
فعالان بخش خصوصی به سرپرستی پدرام سلطانی، نایب رئیس اتاق ایران، در «کنگره اتاق‌های بازرگانی جهان» شرکت می کنند. ثبت نام به صورت آنلاین انجام می‌شود.
شبکه مطالعات سیاستگذاری عمومی
ملاحظات حقوقي دموكراسي اقتصادي
داشته های اقتصاد ایران
شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی
مدیران ایران ارائه دهنده آموزش ها و خدمات مدیریتی