به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

دوران پساتحریم فرصت های بسیار مناسبی برای رشد صنایع هوایی کشور فراهم کرده که باید هم از سوی نهادهای دولتی و هم شرکت های فناوری خصوصی مغتنم شمرده شود. اکنون که امکان بیشتری برای تعامل با شرکای خارجی فراهم شده، ضمن استقبال از واردات تولیدات، باید به واردات دانش هم پرداخت و با تکیه بر دستاوردهایی که صنعت هوانوردی کشور تاکنون داشته، از ظرفیت های بومی این صنعت کمال استفاده را کرد. باید درک درستی از زنجیره عرضه و تقاضای بین المللی در حوزه صنایع هوایی داشت و با خلاقیت، نیازها و تولیدات کشور را با ساز و کارها و چشم اندازهای جهانی حوزه هوافضا هماهنگ ساخت. در این راستا باید قوت بخشیدن به شرکت های دانش بنیان و تعامل با شرکای خارجی همزمان پیگیری شود و این روند بر اساس یک برنامه کاربردی باشد که در آن هم نیازهای داخلی مد نظر قرار گیرد و هم زمینه های تقاضا در عرصه بین الملل.


سازمان صنایع هوایی ایران سال ها تلاش هایی را پی گرفته بود که صها، هسا، پنها، صنایع هوای قدس و شهید بصیر برای خودکفایی ترسیم کرده بودند، و به رغم برخی مشکلات، این سازمان دستاوردهای خوبی داشته است. نمونه های زیادی از این دستاوردها را می توان ذکر کرد. برای مثال، سردار سرتیپ پاسدار حسین دهقان، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح گفته است بالگرد ملی صبا 248 با مشارکت متخصصان وزارت دفاع و مراکز علمی ــ تحقیقاتی کشور و شرکت‌های دانش‌بنیان طراحی و ساخته شده است. صبا یک بالگرد چند منظوره با ظرفیت 8 نفر است که توسط شرکت پشتیبانی و نوسازی هلکوپتر ایران (پنها) صراحی و ساخته شده است. از دیگر خبرها در این زمینه می توان به رونمایی از شش فروند بالگرد جدید جمعیت هلال احمر کشور اشاره کرد. این بالگردها از نوع ای پی 412 است که 14 نفر گنجایش دارد و در همه شرایط آب و هوایی امکان پرواز و امداد دارد. گزارش ها حاکی است سه فروند از این بالگردها به دست متخصصان داخلی ساخته شده است. در همین حال گزارش ها حاکی است اولین پرواز آزمایشی هواپیمای جنگی و رادار گریز شفق که ساخت ایران است در سال 2017 م انجام خواهد شد.

موارد فوق، نمونه هایی از دستاوردهای صنایع هوایی کشور است و حکایت از ظرفیت های بالای علمی و فنی متخصصان ایرانی دارد. ما می توانیم در بازارهای خارجی هم حرفی برای گفتن داشته باشیم و هر چند رقابت بسیار سخت است، ولی اگر سنجیده عمل کنیم، قادر خواهیم بود از ظرفیت های بازارهای بین المللی و منطقه ای بهره بگیریم. همکنون ایالات متحده و اروپا 90 درصد صنعت 300 میلیاردی هوافضا (سوای بخش نظامی و دفاعی) را در اختیار دارند. اما به رغم این کنترل، این صنعت ابعاد و ظرفیت های بسیار گسترده ای در بازار همه کشورها دارد. باید توجه داشت که بیش از 62 میلیار از کل ارزش 300 میلیاردی این حوزه مربوط به تعمیر و نگهداری و اورهال است و ما در این حوزه باید سرمایه گذاری کنیم. شایان ذکر است که بر اساس گزارش ها، بسیاری از تولیدات و خدمات مربوط به تعمیر و اورهال به شرکت های چینی و مکزیکی واگذار می شود.

سوال این است که ما چگونه می توانیم در شرایط کنونی، هم نیازهای صنایع هوایی کشور را تامین کنیم و هم در این حوزه رقابت پذیر باشیم؟ پاسخ این سوال را باید در شناخت بازار و تعامل با شرکای بین المللی یافت. در این زمینه می توان به تلاش های مثبتی که پس از اجلاس کاپا صورت گرفته اشاره کرد. در بهمن ماه سال گذشته، اجلاس کاپا به عنوان بزرگترین اجلاس صنعت هوایی، پس از 40 سال در ایران برگزار شد. بنا به گزارش ها، در این اجلاس، 160 هیئت نمایندگی خارجی از 35 کشور حضور داشتند و تمامی بخش های صنایع هوایی را نمایندگی می کردند. در این مدت نمایندگانی از شرکت های مهم هوایی فرانسوی به ایران سفر کرده اند و توافق شده تا همکاری هایی برای انتقال تکنولوژی و آموزش صورت گیرد. در همین حال شرکت ساخت تجهیزات دفاعی آلماز-انتی روسیه هم اعلام کرده که قراردادی با شرکت صنایع الکترونیک شیراز به امضا رسانده است. بر اساس بیانیه این شرکت روسی، طرفین موافقت کرده‌اند تا به صورت مشترک در فعالیت‌های تحقیقات علمی، توسعه، تولید، تامین و پشتیبانی تجهیزات و قطعات مرتبط با کنترل ترافیک هوایی، ارتباطات، ناوبری و نظارت هوایی در ایران همکاری داشته باشند.

همانطور که پیشتر مورد تاکید قرار گرفت، ضمن استقبال از واردات کالا، باید به طور جدی در پی دریافت توان و دانش فنی بود. خوشبختانه این دو حوزه در کنار هم پیشرفت می کند و همانطور که مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت های هواپیمایی هم اشاره کرده بر اساس عرف، در تمام قراردادهای خرید هواپیما، تعمیر و نگهداری برعهده کشور خریدار است و ایران هم از این موضوع مستثنی نیست. اسعدی گفته است که انتقال تکنولوژی، ارائه آموزش و مشارکت در ساخت قطعات و تجهیزات در قرارداد ایران با ایرباس و بویینگ در گذشته مطرح بوده و به نظر می رسد که در قراردادهای اخیر هم لحاظ شده باشد. همکنون که توافق هایی با شرکت های ایرباس و بویینگ برای خرید هواپیما صورت گرفته می توان امیدوار بود که علاوه بر به روز شدن ناوگان هوایی کشور، دانش و توان فنی صنایع هوایی ما نیز همزمان به روز شده و بیش از پیش قدرت بگیرد.

برای اینکه از ظرفیت های بومی و نیز تعامل با شرکای خارجی حداکثر استفاده را بکنیم، باید یک برنامه استراتژیک داشته باشیم که در آن به فن آوری های پیشرفته توجه ویژه ای شود، حوزه تعمیر و نگهداری و اورهال مورد توجه قرار گیرد و بازاریابی هوشمندانه ای برای عرضه کالاهای خاص صورت گیرد.

توجه به فن آوری های پیشرفته: لازم است توجه ویژه ای به الکترونیک هوایی، توان نرم افزاری و مواد چند سازه داشته باشیم. تولید کنندگان لوازم اولیه هوانوردی تلاش میکنند که بیش از پیش روی تکنولوژی کنترل از راه دور و تماس های هوایی سرمایه گذاری کنند. در ضمن بهره گیری از مواد سبک هم در صنایع هوایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

توجه به خدمات مربوط به تعمیر و نگهداری و اورهال: ناظران صنعت هوانوردی معتقدند طی 20 سال آینده، 40 درصد هزینه صرف شده توسط خطوط هوایی، برای خرید هواپیماهای جدید خواهد بود و با توجه به کاهش قیمت نفت، استفاده از هواپیماهای قدیمی تر با مصرف بالاتر ادامه پیدا خواهد کرد. این امر بدان معنی است که تقاضا برای تعمیر و نگهداری و اورهال بیشتر خواهد شد.

توجه به رقابت پذیری و بازاریابی هوشمندانه: با توجه به اینکه رشد اقتصادی در سطح جهانی به کندی پیش می رود، تولیدکنندگان لوازم اولیه صنایع هوایی تلاش خواهند کرد تا با احتیاط به دنبال عرضه کنندگان محصولات این حوزه باشند و به همین علت احتمالا از تعداد شرکت های واسطه کاسته خواهد شد. برای رقابت در چنین بازاری، شرکت های مهندسی هوایی ما باید به دنبال اخذ مجوزهای مدیریت کیفیت که در سطح بین المللی اعتبار دارند ( همچون ای اس 9100 ) باشند. در عرصه بازاریابی هوشمندانه، خوب است صنایع هوایی کشور توجه ویژه ای به حوزه آیرواستراکچر که مربوط به ساخت بدنه و بال هواپیماها است داشته باشند. به اعتقاد ناظران، در این حوزه شرکت های بزرگ هواپیماسازی بیشتر مایلند تولیدات را به شرکت های کوچک آسیایی و اروپای شرقی و آمریکای جنوبی واگذار کنند.

بازیگران اصلی در صنایع هوایی جهان برای دهه ها در حوزه تحقیق و توسعه سرمایه گذاری کرده اند و ما هم برای تامین نیازهای داخلی و رقابت پذیر شدن در بازارهای جهانی باید در این حوزه سرمایه گذاری کنیم. یکی از بخش هایی که به شدت نیازمند سرمایه گذاری دولت است، آموزش مهندسی هوافضا است. تعامل های بین المللی هم باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. در این راستا می توان به شانزدهمین کنفرانس بین المللی انجمن هوافضای ایران اشاره کرد که در اسفندماه برگزار می شود. محورهای این کنفرانس شامل آیرودینامیک، پیش رانش، دینامیک پرواز، کنترل محور و مدیریت صنایع هوافضایی است. ما ضمن استقبال از این کنفرانس پیشنهاد می دهیم که به بخش تجاری صنایع هوایی و برنامه های استراتژیک برای ورود به زنجیر عرضه جهانی توجه ویژه ای شود. در این راستا فعالیت گروه هایی همچون کریدور توسعه صادرات و تبادل فناوری که با هدف توسعه بازار صادراتی محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد شده قابل توجه است. جای خوشحالی است که این کریدر در راستای افزایش تعامل بین المللی از حضور شرکت های دانش بنیان در نمایشگاه تجاری دوسالانه صنایع هوایی در فرانسه حمایت کرده است.

ضمن اینکه در دوران پساتحریم، هدف حداکثر سازی توانایی های بومی در راستای اقتصاد مقاومتی است، باید توجه داشت که این حداکثرسازی باید به شکل هوشمدانه صورت گیرد و هدف نباید لزوما رسیدن به خودکفایی مطلق باشد. در واقع همکنون صنایع محدودی در جهان باقی مانده که کاملا توسط یک کشور و یا حوزه کنترل می شوند و خودکفایی در این شکل معنی خود را از دست داده است. شناخت این واقعیت می تواند به ما کمک کند تا نیازهای بازارهای جهانی را بهتر دریابیم و از این امر حداکثر استفاده را در چرخه عرضه و تقاضای صنایع هوایی کشور بکنیم. این صنایع با همکاری شرکت های دانش بنیان ایرانی و تعامل با شرکای خارجی می توانند در عرصه داخلی، منطقه ای و بین المللی به رشد و بالندگی برسد. همکاری های چند جانبه در داخل و خارج از مرزهای کشور، نه تنها به اوج گیری صنایع هوایی کشور در آسمان پسابرجام می انجامد، بلکه این تلاش ها خشتی دیگر خواهد بود بر دیوار اقتصاد مقاومتی کشور.

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

شما به کدامیک از گزینه های زیر برای اشتغالزایی اولویت می دهید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای:
نقش حسابداری و حسابرسی در دوران پساتحریم
چهارمین جشنواره رهبران کارآفرین
کتاب «برجام: سیاست‌ها، دستاوردها و الزامات» منتشر شد
شبکه مطالعات سیاستگذاری عمومی
ملاحظات حقوقي دموكراسي اقتصادي
داشته های اقتصاد ایران
مدیران ایران ارائه دهنده آموزش ها و خدمات مدیریتی
شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی